Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kto i kiedy może złożyć wniosek o ubezwłasnowolnienie osoby starszej i chorej

 Kancelaria Radców Prawnych Zdanowicz i Wspólnicy Sp.K.
Profesjonalista w zakresie szeroko rozumianego prawa gospodarczego i cywilnego
Wniosek o ubezwłasnowolnienie osoby starszej i chorej. /fot. Fotolia
Wniosek o ubezwłasnowolnienie osoby starszej i chorej. /fot. Fotolia
W jakich sytuacjach można starać się o ubezwłasnowolnienie osób starszych lub chorych? Jakie kroki prawne należy podjąć, aby zagwarantować bezpieczeństwo najbliższym?

Choroby demencyjne, trwałe schorzenia somatyczne oraz choroba Alzhaimera powodują, iż osoby nimi dotknięte z czasem tracą zdolności i możliwości działania w codziennych sprawach takich jak opłata rachunków, pobieranie emerytury, dokonywanie zakupów, zarząd swoimi sprawami osobowymi i majątkowymi. Co więcej, bardzo często choroby takie sprawiają, że zachowania chorych w sprawach życia codziennego stają się nieracjonalne i szkodzące ich interesom. Taka sytuacja jest bardzo trudna dla bliskich bowiem pomimo świadomości sytuacji nie mają żadnych podstaw do działania za chorego, który często nie ma również pełnej świadomości swoich czynów i ich skutków.

Rozwiązaniem powyższego problemu jest ubezwłasnowolnienie częściowe lub całkowite osoby starszej dotkniętej chorobami trwałymi.  Przy czym istotne jest, iż ubezwłasnowolnienie jest możliwe wówczas, gdy dana osoba nie jest w stanie samodzielnie pokierować swoim postępowaniem z uwagi na chorobę psychiczną, niedorozwój umysłowy lub innego rodzaju zaburzenia  psychiczne. Nie jest to zatem środek prawny w sytuacjach, w których osoba jest świadoma swoich działań i zdolna do podejmowania racjonalnych decyzji wobec swojej osoby i majątku. Ubezwłasnowolnienie osoby starszej jest zatem możliwe w sytuacjach, w których osoba taka ma zaawansowane problemy z pamięcią, nieuzasadnione stany agresji, jak również w wyniku choroby traci kontakt z rzeczywistością i nie jest w stanie bez opieki i nadzoru funkcjonować w społeczeństwie, w tym załatwić podstawowych czynności życia codziennego.

Zobacz serwis: Sprawy rodzinne

Postępowanie o ubezwłasnowolnienie, jako procedura najdalej posuniętej w skutkach inwazji sądu w sytuację osobistą osoby, jest zastrzeżone do prowadzenia sądowi okręgowemu, który orzeka w składzie trzech sędziów zawodowych. Postępowanie to toczy się w trybie nieprocesowym, w którym sąd nie ma roli jedynie arbitra, ale przede wszystkim kreatora postępowania sądowego poprzez znaczne ograniczenie zasady kontradyktoryjności – sporności. Ponadto w sprawie o ubezwłasnowolnienie istotne znaczenie odgrywają biegli, którzy w sposób kolegialny oceniają stan zdrowia osoby objętej wnioskiem.

Podkreślenia wymaga fakt, iż wniosek o ubezwłasnowolnienie całkowite może zostać złożony wobec osoby, która ukończyła 13 lat przez ograniczony krąg osób. Wnioskodawcą w takim postępowaniu może być: małżonek, krewni w linii prostej (rodzice, dziadkowie, dzieci) oraz rodzeństwo, przedstawiciel ustawowy. Wniosek taki zatem nie może być zgłoszony przez osoby poboczne, tj. znajomych, sąsiadów czy dalszą rodzinę – ten krąg podmiotów może podejmować jedynie działania pośrednie w uzgodnieniu z podmiotami uprawnionymi do złożenia wniosku lub organizacjami społecznymi oraz prokuraturą. W postępowaniu o ubezwłasnowolnienie zawsze udział bierze prokurator, którego rolą jest ochrona praworządności, w tym praw osoby objętej wnioskiem, jak również jej małżonek, o ile nie był wnioskodawcą w sprawie.  Istotne jest, iż złożenie wniosku w złej wierze lub lekkomyślnie naraża wnioskodawcę na grzywnę.

Zobacz serwis: Sprawy urzędowe

Wniosek jest składany do sądu okręgowego właściwego z uwagi na miejsce zamieszkania osoby nim objętej, a w przypadku jego braku sąd miejsca jej pobytu. Wniosek podlega opłacie sądowej w kwocie 40 zł. We wniosku należy opisać okoliczności, w tym rodzaje zachowań osoby objętej wnioskiem oraz złożyć wszelkie dokumenty medyczne uzasadniające chorobę i zachowania osoby chorej. Brak świadectwa medycznego w tym zakresie może spowodować odrzucenie wniosku. Możliwe jest również powołanie dowodu z zeznań świadków i innej dokumentacji niż medyczna. Obligatoryjnie w toku postępowania odbywa się wysłuchanie osoby objętej wnioskiem, przy czym sąd może zarządzić jej sprowadzenie do sądu lub odbyć sesję wyjazdową do miejsca jej pobytu. Obligatoryjnym dowodem w toku sprawy o ubezwłasnowolnienie jest przeprowadzenie opinii biegłego psychiatry, psychologa oraz neurologa, a razie konieczności również oddanie osoby objętej wnioskiem na obserwację do zakładu leczniczego.

Sąd rozstrzyga wniosek po przeprowadzeniu rozprawy, na której wysłuchuje uczestników postępowania. Na rozprawie słuchaniu podlega również osoba objęta wnioskiem, jednak jeżeli jej stan zdrowia nie pozwala na uczestniczenie w rozprawie, sąd ustanawia dla niej kuratora. Kuratorem najczęściej zostaje osoba bliska, inna niż wnioskodawca. Ubezwłasnowolnienie orzekane jest w drodze postanowienia, w którym sąd wskazuje czy jest to ubezwłasnowolnienie całkowite czy częściowe oraz z jakiej przyczyny (dysfunkcji zdrowotnej) zostało orzeczone. Postanowienie takie podlega zaskarżeniu apelacją, którą może złożyć samodzielnie również osoba ubezwłasnowolniona, nawet o ile ma ustanowionego kuratora lub doradcę tymczasowego. Sąd może bez wniosku osoby objętej wnioskiem ustanowić jej pełnomocnika z urzędu. Po uprawomocnieniu postanowienia o ubezwłasnowolnieniu sąd z urzędu przesyła akta do sądu opiekuńczego, tj. sądu rejonowego, wydziału rodzinnego miejsca pobytu osoby ubezwłasnowolnionej, celem ustanowienia opiekuna prawnego.

Zobacz serwis: Prawa seniora

Zwrócić uwagę należy na stosunkowo młodą regulację w zakresie postępowań o ubezwłasnowolnienie, czyli na możliwość ustanowienia dorady tymczasowego. Jest to możliwe na każdym etapie postępowania, o ile osoba objęta wnioskiem jest pełnoletnia. Ustanowienie doradcy tymczasowego powoduje, iż osoba, której wniosek dotyczy ma ograniczoną zdolność do czynności prawnej, jest traktowana jak osoba częściowo ubezwłasnowolniona. Doradcą tymczasowym ustanawiani są z reguły bliscy osoby objętej wnioskiem, może być nim wnioskodawca. Doradca tymczasowy jest przedstawicielem ustawowym osoby objętej postępowaniem do czasu oddalenia wniosku o ubezwłasnowolnienie lub ustanowienia opiekuna prawnego. Regulacja ta stanowi swoiste zabezpieczenie postępowania poprzez tymczasowe uregulowanie sytuacji prawnej osoby objętej wnioskiem w zakresie jej spraw osobowych i majątkowych.

Sprawy z zakresu ubezwłasnowolnienia są sprawami, które powinny być prowadzone co do zasady w szybkim tempie, mają bowiem na celu zabezpieczenie sytuacji osoby, która nie może samodzielnie pokierować swoim zachowaniem. Warto wobec delikatności problemu zarówno w zakresie prawnym, jak również społecznym, skontaktować się z prawnikiem, by wybrać najlepsze rozwiązanie w takiej sytuacji.

Paulina Adamczyk
Adwokat
Kancelaria Radców Prawnych Marek Zdanowicz i Wspólnicy Sp.k.

Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Inwentaryzacja
    Inwentaryzacja to jedno z podstawowych pojęć w rachunkowości. Ustawa o rachunkowości określa zasady, metody i terminy inwentaryzacji ale nie wskazuje jej legalnej definicji. W świetle przepisów ustawy o rachunkowości, w ślad za piśmiennictwem z zakresu rachunkowości można przyjąć, że inwentaryzacja to zespół działań podejmowanych w celu ustalenia rzeczywistego stanu aktywów i pasywów danej jednostki (tj. podmiotu stosującego przepisy ustawy o rachunkowości) na określony dzień (co do zasady na ostatni dzień roku obrotowego).
    Rok obrotowy
    Rok obrotowy, to jedno z podstawowych pojęć w rachunkowości.
    Błędy medyczne - odpowiedzialność karna pozostaje
    Resort zdrowia ustąpił Ministerstwu Sprawiedliwości w sprawie błędów medycznych – dowiedział się DGP. Będzie możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary zamiast zniesienia odpowiedzialności.
    Podlaskie: Od 1 lipca zakaz przebywania na obszarze 200 metrów od granicy z Białorusią
    Od 1 lipca do 15 września będzie obowiązywać w Podlaskiem zakaz przebywania na obszarze 200 metrów od linii granicy polsko-białoruskiej. SG apeluje o odpowiedzialne zachowanie i stosowanie się do poleceń służb. Za złamanie zakazu grozi mandat.
    Nie będzie podwyżki 500+
    Podwyżka świadczenia 500+ była tematem rozważeń w ostatnich tygodniach. Przedstawiciele Rządu nie zajmowali jednak ostatecznego stanowiska w tej kwestii. Minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg zabrała w końcu głos i zaprzeczyła, aby miłałoby ono zwiększone w tym, bądź przyszłym roku.
    Jak nie wydać fortuny podczas urlopu?
    Jak jednak podejść do planowania wczasów, aby nie okazały się one „zabójcze” dla naszego budżetu? Oto wakacyjny poradnik Związku Firm Pośrednictwa Finansowego (ZFPF).
    Ziobro: przedstawimy projekt cofający likwidację polskiego górnictwa
    Przedstawimy projekt dotyczący bezpieczeństwa energetycznego Polski, który będzie miał na celu odwrócenie decyzji związanych z likwidacją polskiego górnictwa - poinformował w środę lider Solidarnej Polski, minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro.
    Zawarto porozumienie z kontrolerami ruchu lotniczego
    Przedstawiciele Ministerstwa Infrastruktury i PAŻP poinformowali o porozumieniu między agencją a kontrolerami ruchu lotniczego. "Nie grozi nam paraliż polskiego nieba. Wszystkie operacje lotnicze będą miały zapewnioną obstawę ze strony kontrolerów ruchu lotniczego" - zapewnił szef gabinetu politycznego ministra infrastruktury Tomasz Tomala.
    Kto otrzyma czternastą emeryturę i rentę w 2022 r.?
    Prezydent 27 czerwca podpisał ustawę z dnia 26 maja 2022 r. o kolejnym w 2022 r. dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów. Kto otrzyma czternastkę i w jakiej wysokości?
    Wakacje kredytowe 2022 coraz bliżej przyjęcia – w środę zajmie się nimi Senat
    Wakacje kredytowe, będące przedmiotem zainteresowania wielu Polaków, trafią w środę pod obrady Senatu. Jaki będzie kolejny etap zmierzający do ich przyjęcia?
    Dobry start 2022/2023 w pytaniach i odpowiedziach
    Kto może złożyć wniosek o świadczenie dobry start? Kiedy otrzymam wsparcie? Czy od świadczenia dobry start jest odprowadzany podatek? Prezentujemy pytania i odpowiedzi przygotowane przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.
    Klauzule waloryzacyjne do umów - rząd pracuje nad warunkami renegocjacji zamówień publicznych
    Klauzule waloryzacyjne do umów mają umożliwić przedsiębiorcom waloryzację zamówień publicznych. Chodzi m.in. o wzrost cen materiałów i surowców.
    Ugoda kredytobiorcy (frankowicza) z bankiem - opłacalność
    Liczni kredytobiorcy, którzy mają tzw. kredyt frankowy, kredyt odnoszony do euro czy dolara amerykańskiego - obawiają się postępowania sądowego przeciwko bankowi. W związku z tym liczą na propozycje ugodowe ze strony banków. Czy słuszne są te obawy i czy warto zawierać ugodę z bankiem w sprawie kredytu frankowego?
    Oskarżenia o molestowanie seksualne nieletniego a sprawa o rozwód
    Oskarżenia o molestowanie seksualne małoletnich dzieci są oskarżeniami o ogromnym ciężarze gatunkowym, które mają bezpośredni wpływ na toczące się postępowanie rozwodowe i podejmowane w nim decyzje procesowe.
    Kiedy składać wniosek o "Dobry Start” w 2022 r.?
    Wnioski o "Dobry Start" na nowy okres świadczeniowy będzie można składać od piątku 1 lipca 2022 r. Świadczenie przyznaje ZUS.
    Alimenty. Rząd szykuje nowelizację KRO. Co się dokładnie zmieni?
    Coraz częściej pojawiają się informacje, że w polskim systemie prawnym dojdzie do zmian dotyczących uproszczania alimentów, w tym wprowadzenia instytucji tzw. alimentów natychmiastowych.
    Wniosek o "Dobry start" od 1 lipca 2022 r.
    Od 1 lipca 2022 r. rodzic będzie mógł złożyć wniosek o "Dobry start". Z danych Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej wynika, iż każdego roku z programu korzysta ok. 4,4 mln dzieci.
    We Włoszech będzie obowiązek przyjmowania płatności kartą
    Od 30 czerwca 2022 r. we Włoszech odmowa przyjęcia płatności kartą będzie naruszeniem przepisów, karanym grzywną.
    Dom bez formalności do 70 m2 – GUNB udostępnił 70 darmowych projektów
    Gotowe projekty domów do 70 m2 umożliwiają zminimalizowanie kosztów budowy domu w ramach programu Dom bez formalności. Został on wprowadzony jako element Polskiego Ładu. Ma ograniczyć formalności i koszty budowy.
    Whistleblowing. Dyrektywa nie została wdrożona w terminie. Jakie przepisy dot. sygnalistów obowiązują w Polsce?
    Polski rząd nie zdążył wdrożyć ustawy o sygnalistach zgodnie z terminem narzuconym przez UE. Co to oznacza dla podmiotów komercyjnych? Jakie rozwiązania można obecnie stosować w firmach i jakie będą ich konsekwencje prawne? Jakie uprawnienia przysługują sygnalistom?
    Milion złotych odszkodowań za naruszenia praw pacjenta
    Odszkodowania za naruszenie praw pacjenta Zakończone w ostatnich tygodniach sprawy z udziałem RPP przyniosły pacjentom, na mocy zawartych ugód sądowych i pozasądowych, odszkodowania w łącznej kwocie blisko miliona złotych – przybliża Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec. Rzecznik Praw Pacjenta działa przez sądem na prawach przysługujących prokuratorowi.
    Ustawa o franczyzie - trwają nad nią prace Ministerstwa Sprawiedliwości
    Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad ustawowymi zmianami dla rynku franczyzy, ponieważ próby samoregulacji pracy branży się nie powiodły.
    Przywóz z Ukrainy zwierząt zagrożonych wyginięciem - zmiany
    Od 24 czerwca 2022 r. zmieniają się procedury przywozu z Ukrainy do Polski zwierząt zagrożonych wyginięciem.
    27 czerwca 2022 r. ostatni etap przejścia na DVB-T2/HEVC
    Czwarty ostatni etap przejścia na standard DVB-T2/HEVC naziemnej telewizji cyfrowej nastąpi 27 czerwca 2022 r. Jakie województwa obejmie?
    W roku szkolnym 2021/2022 rozkwitł rynek korepetycji [BADANIE]
    Z badania przeprowadzonego dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor wynika, iż co czwarty uczeń zapracował na oceny na świadectwie pobierając korepetycje.