Kiedy mamy do czynienia z uprzywilejowanym typem zabójstwa

Do uprzywilejowanych typów zabójstwa zaliczamy:

Zabicie człowieka pod wpływem silnego wzburzenia usprawiedliwionego okolicznościami

W wyroku z 25 sierpnia 1980 r. (I KR 192/80, OSNKW 1981, nr 5, poz. 49) Sąd Najwyższy stwierdził, że „na podstawie art. 148 § 2 k.k. [obecnie 148 § 4 k.k.] odpowiada wyłącznie ta osoba, która zabija człowieka nie tylko pod wpływem silnego wzburzenia, ale również pod warunkiem, że wzburzenie to jest usprawiedliwione okolicznościami mającymi wpływ na powstanie w świadomości przestępnego zamiaru. Okoliczności te nie mogą być rozważane w abstrakcji, muszą one wynikać z konkretnych ustaleń w danej sprawie. Natomiast kryteria oceny, czy silne wzburzenie jest usprawiedliwione konkretnymi okolicznościami danej sprawy, wywodzą się z przesłanek psychologicznych i moralnych oraz zasad współżycia społecznego, które sąd powinien każdorazowo ustalić jako podstawę do przypisania oskarżonemu zabójstwa w postaci uprzywilejowanej. Nie można uznać za usprawiedliwione silnego wzburzenia, gdy brak jest współmierności między nim a doznaną krzywdą, gdy zachodzi kłócąca się z zasadami współżycia społecznego dysproporcja między reakcją sprawcy a przyczyną, która reakcję tę wywołała. Przepis art. 148 § 2 ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy istnieje związek pomiędzy zachowaniem się pokrzywdzonego i stanem silnego wzburzenia oskarżonego, gdy stan silnego wzburzenia jest wynikiem krzywdy doznanej przez oskarżonego ze strony pokrzywdzonego. Ponieważ oskarżony skierował swoje działanie przestępne nie przeciwko synom, lecz przeciwko pokrzywdzonej, nie może on korzystać z uprzywilejowanej kwalifikacji prawnej swego czynu”.

Zabicie dziecka przez matkę w okresie porodu pod wpływem jego przebiegu

Określenie „w okresie porodu” należy interpretować ściśle według kryteriów medycznych. Oznacza to, że okres porodu trwa od pojawienia się bóli porodowych do wydalenia łożyska waz z błonami płodowymi. Z komentowanego przepisu może odpowiadać tylko matka dziecka. Inne osoby z nią współdziałające bądź działające na własną rękę odpowiadają za zabójstwo podstawowe, bądź inną postać zabójstwa, określoną w art. 148 k.k.

Zabicie człowieka na jego żądanie i pod wpływem współczucia dla niego

Przy zabójstwie eutanatycznym sprawca musi działać pod wpływem dwóch racji - żądania ofiary i współczucia dla niej. Sprawca działa zatem tylko w zamiarze bezpośrednim. Zabójstwo eutanatyczne może być popełnione zarówno przez działanie, jak i zaniechanie. W tym ostatnim wypadku polega ono na zaprzestaniu podawania środków czy stosowania urządzeń podtrzymujących życie. Żądanie, aby było skuteczne, musi pochodzić od osoby pełnoletniej i świadomej tego, co czyni. W przypadku osoby małoletniej żądanie rodziców nie wystarczy, bowiem przepis mówi tylko o żądaniu ofiary.