Jak postępować w przypadku zgwałcenia?

Przestępstwo zgwałcenia w Kodeksie karnym

Przestępstwo gwałtu zostało uregulowane w art. 197 Kodeksu karnego, który stanowi, że kto przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem doprowadza inną osobę do obcowania płciowego, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12. Jeżeli sprawca, doprowadza inną osobę do poddania się innej czynności seksualnej albo wykonania takiej czynności, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Jeżeli sprawca dopuszcza się zgwałcenia wspólnie z inną osobą, wobec małoletniego poniżej 15 lat, wstępnego, zstępnego, przysposobionego, przysposabiającego, brata lub siostry, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3. Jeżeli sprawca działa ze szczególnym okrucieństwem, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5.

Zobacz serwis: Kodeks karny

Tryb ścigania

Przestępstwo zgwałcenia ścigane jest na wniosek osoby pokrzywdzonej. Jeżeli osoba pokrzywdzona zdecyduje się na ściganie sprawcy powinna złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa wraz z wnioskiem o ściganie. Wówczas prokuratura lub policja mogą już na zasadzie postępowania z urzędu przeprowadzić śledztwo. W przypadku osoby małoletniej wniosek mogą złożyć przedstawiciele ustawowi osoby małoletniej, opiekunowie prawni lub faktyczni.

Ofiarą zgwałcenia może być zarówno kobieta, jak i mężczyzna. Pozostawienie sprawcy i osoby pokrzywdzonej w związku małżeńskim lub konkubinacie nie stanowi okoliczności wyłączającej bezprawność czynu przewidzianego w art. 197 KK. Pokrzywdzonym w przypadku przestępstwa zgwałcenia może być także osoba uprawiająca prostytucję.

Stosunek seksualny z małoletnim poniżej 15 roku życia karany jest bezwzględnie, niezależnie od tego czy był on dobrowolny, czy miał postać zgwałcenia.

Postępowanie dowodowe

Ofiara powinna jak najszybciej zgłosić się do organów ścigania. Szczególnie ważne jest badanie lekarskie, które stanowi zazwyczaj główny dowód w sprawie. Powinno zostać wykonane w ciągu 24 godzin od zdarzenia. Badanie to ma niejako dwa znaczenia: z jednej strony ewentualne obrażenia zostaną opatrzone przez lekarza specjalistę, a z drugiej wszelkie ślady zdarzenia, np. ślady spermy, obrażenia wewnętrzne zostaną szczegółowo opisane i zabezpieczone. Policja może zlecić przeprowadzenie takiego badania, które w tym przypadku jest badaniem bezpłatnym. Kobieta może również sama udać się do lekarza w celu sporządzenia świadectwa lekarskiego, które w tym przypadku jest odpłatne. Zdarza się, że badania są powtarzane w trakcie postępowania karnego przez biegłego lekarza. Dowodami mogą być również zeznania świadków, dokumentacja medyczna, nagrania, sms-y, wiadomości e-mail. 

Zobacz serwis: Sprawy karne

W przypadku, gdy kobieta zaszła w ciążę w wyniku czynu zabronionego może legalnie domagać się jej przerwania. Kobieta ma 12 tygodni na uzyskanie zaświadczenia prokuratora o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a następnie na uzyskanie świadczenia usunięcia ciąży.

Kobieta, szczególnie w przypadku gwałtu przez osobę nieznaną, powinna poddać się testom, których celem jest wykrycie istnienia prawdopodobieństwa zakażenia wirusem HIV. Na terenie całego kraju działają punkty konsultacyjne Krajowego Centrum ds. AIDS, w których można bezpłatnie wykonać badanie.

Zobacz: Co robić gdy sprawca przemocy wyjdzie z zakładu karnego