Obecność mediów na rozprawie karnej

Zasadniczo, na rozprawie mogą być bowiem obecne wyłącznie osoby pełnoletnie i nieuzbrojone. Jeżeli jawność rozprawy nie została ograniczona, przedstawiciele radia, prasy, filmu czy telewizji mogą utrwalać zarówno dźwięk jak i obraz z jej przebiegu. Aby zarejestrować przebieg rozprawy muszą jednak uprzednio uzyskać zezwolenie Sądu, który zważywszy na interes społeczny, ważny interes uczestnika postępowania czy też utrudnienia w prowadzeniu rozprawy, może odmówić udzielenia zezwolenia. W postanowieniu zezwalającym na rejestrację obrazu lub dźwięku Sąd może określić warunki, pod którymi dopuszcza jego dokonywanie. Sąd nie może jednak ingerować w treść ewentualnych późniejszych publikacji dotyczących przebiegu rozprawy.

Interes społeczny przemawia za dopuszczeniem utrwalania przebiegu rozprawy przez media, gdy takie działanie przyczyni się do osiągnięcia celów procesu karnego, a mianowicie prewencji indywidualnej oraz generalnej. Relacjonowanie przebiegu procesu stanowi również odzwierciedlenie konstytucyjnej zasady prawa do informacji.

Zobacz serwis: Sprawy karne

Sąd może odmówić udzielenia zezwolenia, gdy utrwalanie przebiegu rozprawy będzie zakłócało prawidłowy jej przebieg. Aparatura rejestrująca dźwięk i obraz powinna być zatem tak ustawiona, aby w jak najmniejszym stopniu utrudniać prowadzenie postępowania. Sąd nie może bowiem dopuścić do sytuacji, w której postępowanie przerodzi się w swego rodzaju „medialny spektakl” ograniczający swobodę wypowiedzi świadków oraz innych uczestników postępowania.

Odmawiając udzielenia zezwolenia Sąd może się również powołać na ważny interes uczestnika postępowania. Nie chodzi zatem o jakikolwiek interes uczestnika, a o jego formę kwalifikowaną jako ważna. Ważnym interesem uczestnika postępowania jest więc w szczególności ochrona jego życia prywatnego oraz poszanowanie godności.

Sąd odmawiając możliwości utrwalenia przebiegu rozprawy za pomocą specjalistycznej aparatury, musi wydać postanowienie i uzasadniając je wskazać dlaczego uznał, że nie zachodzą przesłanki uprawniające  przedstawicieli mediów do rejestracji przebiegu rozprawy.

Należy mieć jednak na uwadze, że przedstawiciele mediów nie potrzebują zezwolenia na sporządzanie ręcznych notatek z przebiegu rozprawy. Jedynie gdy w grę wchodzi zastosowanie specjalistycznej aparatury rejestrującej dźwięk czy obraz, takie zezwolenie jest wymagane.

Zobacz serwis: Wykroczenia

Uzyskanie zezwolenia na utrwalenie rozprawy za pomocą specjalistycznej aparatury rejestrującej obraz i dźwięk nie jest tożsame z uzyskaniem zgody Sądu na ujawnienie wizerunku i danych osobowych oskarżonego, pokrzywdzonego lub świadków. Właściwy prokurator prowadzący lub nadzorujący postępowanie przygotowawcze lub sąd może zezwolić, ze względu na ważny interes społeczny, na ujawnienie danych osobowych i wizerunku osób, przeciwko którym toczy się postępowanie przygotowawcze lub sądowe. Pod pojęciem „ważnego interesu społecznego” należy rozumieć np. zapobieżenia popełnieniu przez sprawcę kolejnego przestępstwa czy też ujawnieniu nieznanych dotychczas organom ścigania osób pokrzywdzonych przestępstwem. Sąd nie jest uprawniony do wyrażenia takiej zgody odnośnie innych osób tj świadków i pokrzywdzonych. Osoby te muszą samodzielnie wyrazić zgodę na ujawnienie swoich danych osobowych oraz wizerunku.