Kategorie

Korupcja w sporcie

Piotr Rorbach
Piotr Rorbach
Adwokat
Jakie kary za korupcję w sporcie?/ Fot. Fotolia
Jakie kary za korupcję w sporcie?/ Fot. Fotolia
Ściganie łapownictwa w sporcie dopiero od niedawna jest elementem polityki karnej państwa i przedmiotem zainteresowania ustawodawcy. Do roku 2010, kiedy to uchwalono ustawę o sporcie, nasze prawo karne zawierało jedynie cząstkową i niewystarczającą w istniejących warunkach, regulację.

Mowa o art 296b Kodeksu karnego (dalej k.k.).

Art. 296b został dodany do kodeksu karnego przez ustawę z 13 czerwca 2003 roku, o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 1061).

Artykuł ten w §1 stanowił że ten kto, organizując profesjonalne zawody sportowe lub w nich uczestnicząc, przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę w zamian za nieuczciwe zachowanie, mogące mieć wpływ na wynik tych zawodów, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5§2 określał, że tej samej karze podlega, kto w wypadkach określonych w §1 udziela albo obiecuje udzielić korzyści majątkowej lub osobistej. Z §3 wynikało, iż w wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu określonego w §1 lub §2 podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Kolejny, 4 paragraf zawierał klauzulę depenalizacyjną, wskazując, że nie podlega karze sprawca przestępstwa określonego w §2 albo w §3 w związku z §2, jeżeli korzyść majątkowa lub osobista albo ich obietnica zostały przyjęte, a sprawca zawiadomił o tym fakcie organ powołany do ścigania przestępstw i ujawnił wszystkie istotne okoliczności przestępstwa, zanim organ ten o nim się dowiedział.

Przedmiotem ochrony w art. 296b było, zapewnienie, aby zawody sportowe przebiegały w warunkach uczciwej rywalizacji. Miał on na celu wyeliminowanie oddziaływań wpływających na wynik zawodów przez udzielenie lub przyjęcie korzyści majątkowej lub osobistej.

Zobacz również: Jakie uprawnienia wynikają dla mnie jako oskarżonego z prawa do obrony?

Ułomność omawianej regulacji wynikała z faktu, iż sprawcą przestępstwa opisanego w art. 296b mógł być tylko podmiot organizujący profesjonalne zawody sportowe lub uczestniczący w takich zawodach. Było to zatem przestępstwo indywidualne.

Zachowanie się sprawcy przestępstwa opisanego w art. 296b§1 k.k. mogło się realizować w praktyce poprzez zjawisko określane potocznie jako tzw. sprzedanie meczu itp. Dopuścić się tego mogli zarówno organizatorzy imprezy sportowej, jak i sami zawodnicy uczestniczący w zawodach. §2 obejmował swym zakresem osoby obiecujące udzielić tymże organizatorom lub uczestnikom imprezy sportowej korzyści majątkowej lub osobistej.

Ustawa o sporcie została uchwalona przez parlament w dniu 25 czerwca 2010 roku (Dz. U. z roku 2010 nr 127, poz. 857) zaś w życie weszła 4,5 miesiąca później tj. 16 października 2010 roku. Ustawa ta uchyliła wskazany wyżej przepis art. 296b k.k. w zamian wprowadzając rozbudowane regulacje prawno – karne, stanowiące realną odpowiedź na wyzwania jakie w tym zakresie stoją przez organami ścigania oraz sądownictwem.

Zobacz również serwis: Sprawy karne


Z uwagi na bardzo krótki okres obowiązywania omawianej ustawy, zawarte w niej przepisy karne nie „obrosły” jeszcze praktyką orzeczniczą, sądownictwo nie wypracowało do tej pory jednolitej, przekonywającej interpretacji stosownych uregulowań. Brak też, co zrozumiałe, rozbudowanych, pogłębionych analiz tych norm w nauce prawa. Zwraca się uwagę jednak na to, iż ustawodawca tworząc nowe regulacje, dążył do ich odformalizowania czego wyrazem jest brak definicji poszczególnych pojęć, które pojawiają się w ustawie. jedynym konkretnym wyjątkiem jest definicja sportu określona w art. 2.

Rozdział 10 ustawy wskazanej wyżej ustawy zawiera katalog przestępstw związanych z uprawianiem sportu i z działalnością sportową w tym przepisy mające na celu zwalczanie korupcji w sporcie

Zgodnie z art. 46. 1. tej ustawy kto, w związku z zawodami sportowymi organizowanymi przez polski związek sportowy lub podmiot działający na podstawie umowy zawartej z tym związkiem lub podmiot działający z jego upoważnienia, przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę lub takiej korzyści albo jej obietnicy żąda w zamian za nieuczciwe zachowanie, mogące mieć wpływ na wynik tych zawodów, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Tej samej karze podlega, kto w wypadkach określonych w ust. 1 udziela albo obiecuje udzielić korzyści majątkowej lub osobistej.

W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu określonego w ust. 1 lub 2 podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Zobacz również serwis: Kary i środki karne

Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 lub 2 przyjmuje korzyść majątkową znacznej wartości albo jej obietnicę lub udziela takiej korzyści albo jej obietnicy lub takiej korzyści albo jej obietnicy żąda, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

Art. 46 ust. 1 ustawy jest „kontynuatorem” uchylonego art. 296b k.k. – stanowiąc przestępstwo tzw. czynnego i biernego łapownictwa w sporcie. Sprawca tego występku w związku z zawodami sportowymi (organizowanymi przez uprawniony podmiot) przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo obietnicę takiej korzyści lub jej obietnicy żąda w zamian za nieuczciwe zachowanie mogące mieć wpływ na wynik tych zawodów (łapownictwo czynne) albo w opisanych sytuacjach udziela lub obiecuje udzielić korzyści majątkowej albo osobistej (łapownictwo bierne).

Zobacz również serwis: Kodeks Karny


Ustawodawca przewidział także typ kwalifikowany obu form łapownictwa – w sytuacji gdy korzyść majątkowa jest znacznej wartości (art. 46 ust. 4 ustawy). Typ kwalifikowany jest wyłączony w przypadku, gdy ekwiwalentem jest korzyść osobista, nie dająca się wyrazić w pieniądzu.

Gdy jednak porównamy przepis uchylony z nowo wprowadzonym tzn. art. 296b k.k. z art. 46 ustawy o sporcie,  możemy stwierdzić od razu, że zakres odpowiedzialności za łapownictwo, pod rządami nowej ustawy jest znacznie szerszy. Ustawa o sporcie nie przewiduje bowiem jakichkolwiek ograniczeniach podmiotowych w zakresie tego kto może być sprawcą – poprzednio był to zawodnik sędzia, trener, działacz sportowy. Nie widzimy także dookreślanie zakresu przedmiotowego objętego działaniem przepisu do sport profesjonalnego (co było przedmiotem krytyki w przypadku art. 296b k.k.). Jedynym ograniczeniem wprost wynikającym z treści przepisu art. 46 jest, to, że ochroną prawno – karną objęte są wyłącznie zawody sportowe organizowane przez polski związek sportowy, albo innym podmiot działający na podstawie umowy zawartej z takim związkiem lub podmiot działający z jego upoważnienia.

Wykaz polskich związków sportowych znajduje się na portalu Ministerstwa Sportu.

Zobacz również serwis: Sprawy karne

Kolejny, tj. 47 art. omawianej ustawy określa, iż ten kto, mając wiadomość o popełnieniu czynu zabronionego określonego w art. 46, bierze udział w zakładach wzajemnych dotyczących zawodów sportowych, do których odnosi się ta wiadomość, lub ujawnia tę wiedzę w celu wzięcia udziału przez inną osobę w takich zakładach, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Przytoczony przepis określa występek tzw. nieuczciwości w zakładach wzajemnych. Stanowi on w polskim prawie karnym nowość a polega na tym, że sprawca, wiedząc o popełnieniu czynu z art. 46 (tzn. łapownictwa sportowego), bierze udział w zakładach wzajemnych, do których odnosi się ta wiadomość, lub ujawnia tę wiedzę w celu wzięcia udziału przez inną osobę w takich zakładach. Uznaje się, iż wiedza sprawcy niekoniecznie musi być pełna czy też szczegółowa, np. co do tego jaki dokładnie wynik zawodów ustalono.

Odpowiednia interpretacja omawianego przepisu wymaga sięgnięcia do art. 2 ust. 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540), precyzującego pojęcie "zakłady wzajemne". Przepis ten stanowi, że są nimi zakłady o wygrane pieniężne lub rzeczowe polegające na:

  • odgadywaniu wyników sportowego współzawodnictwa w których uczestnicy wpłacają stawki, a wysokość wygranej zależy od łącznej kwoty wpłaconych stawek (totalizator), albo na
  • zaistnieniu różnych zdarzeń, w których uczestnicy wpłacają stawki, a wysokość wygranych zależy od umówionego między przyjmującym zakład a wpłacającym stawkę stosunku wpłaty do wygranej (bukmacherstwo).

Skazanie za przestępstwo z art. 47 może skutkować orzeczeniem środka karnego w postaci zakazu wstępu do ośrodków gier i uczestnictwa w grach hazardowych (art. 41c § 2 k.k.).

Zobacz również: Zakaz wstępu do ośrodków gier i uczestnictwa w grach hazardowych (art. 41c)


Zgodnie z treścią art. 48. 1. Kto, powołując się na wpływy w polskim związku sportowym lub podmiocie działającym na podstawie umowy zawartej z tym związkiem lub podmiocie działającym z jego upoważnienia albo wywołując przekonanie innej osoby lub utwierdzając ją w przekonaniu o istnieniu takich wpływów, podejmuje się pośrednictwa w ustaleniu określonego wyniku zawodów sportowych w zamian za korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Tej samej karze podlega, kto udziela albo obiecuje udzielić korzyści majątkowej lub osobistej w zamian za pośrednictwo w ustaleniu określonego wyniku zawodów sportowych polegające na bezprawnym wywarciu wpływu na zachowanie osoby pełniącej funkcję w polskim związku sportowym lub podmiocie działającym na podstawie umowy zawartej z tym związkiem lub podmiocie działającym z jego upoważnienia, w związku z pełnieniem tej funkcji.

W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu określonego w ust. 1 lub 2 podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Zobacz również: Nadzwyczajne złagodzenie lub obostrzenie kary (art. 57)

Powyższy przepis dotyczy tzw. płatnej protekcji (ust 1) i przekupstwa za płatną protekcję a więc tzw. handlu wpływami (ust 2). Podobne czyny zabronione objęte są także regulacją kodeksową w art. odpowiednio 230 § 1 k.k. i 230a § 1 k.k. Art. 48 ustawy dotyczy jednak wyłącznie zawodów sportowych.

Występek płatnej protekcji w sporcie polega na powołaniu się na wpływy w polskim związku sportowym lub podmiocie działającym na podstawie umowy zawartej z tym związkiem albo podmiocie działającym z jego upoważnienia lub też na wywołaniu przekonania innej osoby albo utwierdzania jej w przekonaniu o istnieniu takich wpływów. Towarzyszyć temu musi pośrednictwo w ustaleniu określonego wyniku zawodów sportowych w zamian za korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę.

Przekupstwa za płatną protekcję w sporcie (ust. 2), które ma za zadanie zwalczać zachowania polegające na udzieleniu albo obietnicy udzielenia korzyści majątkowej lub osobistej w zamian za ww. pośrednictwo. Dla jego bytu koniecznym jest aby sprawca działał bezprawnie, np. poprzez przymus psychiczny.

Zobacz również serwis: Prawo karne


Art. 49. Zawiera zaś klauzulę depenalizacyjną stanowiącą, że nie podlega karze sprawca przestępstwa określonego w art. 46 ust. 2, art. 46 ust. 3 lub 4, w związku z ust. 2, lub w art. 48 ust. 2 lub 3, w związku z ust. 2, jeżeli korzyść majątkowa lub osobista albo ich obietnica zostały przyjęte, a sprawca zawiadomił o tym fakcie organ powołany do ścigania przestępstw i ujawnił wszystkie istotne okoliczności przestępstwa, zanim organ ten o nim się dowiedział.

Klauzulę niepodlegania karze, analogiczna jak w poprzednio obowiązującym art. 296b, pozwala na niewszczynanie postępowania karnego albo na umorzenie postępowania już wszczętego.

Jej celem nadrzędnym jest uzyskanie przez organy ścigania narzędzia podważającego solidarność uczestników procederu przestępczego w sporcie.

Zobacz również: Czy podejrzany może zmienić swoje wyjaśnienia?

Możliwość skorzystanie z dobrodziejstwa tego przepisu ustawodawca uzależnił od zawiadomienia organu ścigania o fakcie dania korzyści majątkowej. Zawiadomienie może ono być dokonane w każdej formie, np. pisemnie lub ustnie do protokołu. Zawiadomienie musi być koniecznie skierowane do organu ścigania. Organami powołanym do ścigania przestępstw są organy prowadzące śledztwa i dochodzenia – prokurator, policja, Straż Graniczna, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego i inne organy przewidziane w przepisach szczególnych. Warunku tego nie spełnia więc zgłoszenie skierowane do innego organu państwowego np. sądu. Zawiadomienie jest skuteczne wyłącznie wtedy, gdy organ ścigania nie wiedział o fakcie wręczenia korzyści majątkowej. Przyjmuje się, iż dotyczy to wiedzę procesową organu ścigania a nie wiedzy wynikającej działań operacyjnych. Warunek ten nie jest spełniony w sytuacji, gdy sprawca przyznał się do wręczenia korzyści majątkowej w trakcie przesłuchania w charakterze podejrzanego.

Klauzulą depenalizacyjną objęci zostali wyłącznie sprawcy czynni, a więc ci, którzy udzielali korzyści lub jej obietnicy.

Zobacz również serwis: Sprawy karne

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    20 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?