Tematy - Odpowiedzialność karna

W ciągu dwóch dni na Mazowszu doszło do dwóch ataków nożem w szkołach. W środę w Ostrołęce 19-latek ranił dziewięć osób, a w jego plecaku znaleziono ładunek wybuchowy. W czwartek w Leszczydole-Nowinach pod Wyszkowem 15-latek śmiertelnie ranił 37-letnią woźną. Wstrząs jest zrozumiały, podobnie jak pytania, które od razu pojawiły się w przestrzeni publicznej. Czy sprawcy byli poczytalni? Czy 15-latek w ogóle poniesie karę, skoro jak piszą internauci „posiedzi w poprawczaku do osiemnastki”? Odpowiedź polskiego prawa jest znacznie surowsza, niż się powszechnie sądzi. Jest też bardziej złożona. Warto ją przedstawić spokojnie, zanim emocje zastąpią fakty.

Silne emocje mogą sprawić, że człowiek przestaje racjonalnie oceniać swoje zachowanie i działa pod wpływem chwili. Stan silnego wzburzenia emocjonalnego, może prowadzić do impulsywnych decyzji, a w niektórych przypadkach nawet do popełnienia przestępstwa.

Ministerstwo Sprawiedliwości w komunikacie z 17 grudnia 2025 r. przedstawiło podstawowe informacje odnośnie odpowiedzialności karnej małoletnich za czyny kryminalne. Powodem przekazania tych informacji do opinii publicznej jest zabójstwo dziewczynki w Jeleniej Górze. Szczególnie silnie porusza opinię publiczną i rodzi pytania kontekst konsekwencji dla sprawcy – w wieku dziecka czy nastolatka. A także o granice ingerencji państwa w życie młodych ludzi.

Zawód księgowego od dawna przestał być jedynie „techniczną obsługą faktur”. Współczesny księgowy pełni rolę doradcy, kontrolera i pośrednio strażnika bezpieczeństwa finansowego przedsiębiorstwa. Ta odpowiedzialność pociąga jednak za sobą również ryzyko prawne.

Przestępstwa są nagannymi, zabronionymi czynami. Ich popełnienie grozi określoną karą. Niemniej jednak sprawca nie zawsze będzie poddany karze. Co więcej, możliwa jest też sytuacja, w której takie zachowanie, choć wypełnia znamiona czynu określone w ustawie, to jednak w bardzo niewielkim stopniu narusza dobro chronione prawem i w konsekwencji nie będzie przestępstwem.

Na przestrzeni lat można co jakiś czas usłyszeć zarzuty kierowane wobec osób, które nie popełniły nigdy żadnego czynu zabronionego, ale mają odpowiadać za swoich bliskich, którzy tego mieli dokonać. Tymczasem odpowiedzialność jakiejś osoby wcale nie musi przesądzać o tym, jacy są jej najbliżsi. Ponadto, należy także zaznaczyć, że przypisanie komuś odpowiedzialności za popełnienie przestępstwa/wykroczenia należy najpierw udowodnić w drodze stosownego postępowania.

Zarząd spółki z o.o. nie jest ślepym wykonawcą poleceń wspólników, a samodzielnym organem podlegającym odpowiedzialności karnej – orzekł sąd w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie prezesa spółki, który chciał uniknąć odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe tłumacząc, że to nie on, a spółka podejmowała działania, które zostały uznane za czyn zabroniony.

Zakaz aborcji w Polsce - co stanowi ustawa w 2021 r.? Czy lekarze słusznie obawiają się odpowiedzialności karnej za dokonanie aborcji w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia osoby w ciąży?

Ustawa deweloperska nakłada na inwestorów bardzo wiele obowiązków związanych z realizacją przedsięwzięcia deweloperskiego. Za niedopełnienie niektórych z nich ustawodawca przewidział nawet konsekwencje karne.

Użytkownicy przestrzeni wirtualnej często czują się w niej bardzo swobodnie. Internet – przynajmniej pozornie – zapewnia anonimowość, w związku z czym wiele osób pozwala sobie w sieci na więcej, niż w rzeczywistym świecie. Powszechnym zjawiskiem jest umieszczanie w sieci treści o charakterze zniesławiającym czy znieważającym inne osoby – na przykład obraźliwych czy mijających się z prawdą komentarzy. Takie zachowanie określa się często mianem hejtu. Niektórzy użytkownicy internetu mają poczucie, że mogą dopuszczać się takich działań bezkarnie. Czy jednak rzeczywiście? Co może zrobić osoba, która padła ofiarą znieważenia lub zniesławienia w internecie?

Sejm przedstawił projekt ustawy zgodnie z którym z odpowiedzialności karnej zwolniony będzie każdy, kto naruszy obowiązki służbowe lub obowiązujące przepisy. Eksperci zwracają uwagę, że taka regulacja nie znajduje żadnego uzasadnienia.

Polski Bon Turystyczny nie może być wystawiany na sprzedaż. Za podjęcie takich działań grozi odpowiedzialność karna.

Ustawa potocznie nazywana „Tarczą 3.0” znowelizowała art. 304 Kodeksu karnego. Odpowiedzialność karna za lichwę została istotnie poszerzona.

Osoby, które wróciły z podróży do krajów objętych zwiększonym ryzykiem zarażenia się koronawirusem (np. Włochy), mają obowiązek odbyć 14-dniową kwarantannę i mierzyć temperaturę ciała. Czy pracownik ma obowiązek powiadomić pracodawcę o takiej podróży? Jakie konsekwencje grożą za brak stosowania się do zaleceń?

W Polsce karalne jest niszczenie roślin i zwierząt w znacznych rozmiarach oraz takie, które wyrządza istotną szkodę. RPO proponuje określenie w sposób ilościowy i jakościowy konkretnych czynów. Przykładem jest zabicie jednego rysia, który należy do rzadkiego gatunku.

Przestępstwa korupcyjne mają swoją specyfikę. W zakresie, w jakim popełniane są bez udziału przemocy, ich karalność nie zawsze jest intuicyjna. Z uwagi okoliczność, iż w odniesieniu do pewnych dziedzin życia publicznego istnieje społeczne przeświadczenie o tym, że „koperta” załatwi sprawę, karygodność tego typu działań tym bardziej się rozmywa. Niezależnie jednak od tego, są to czyny karalne i organy ścigania coraz intensywniej z nimi walczą.

Odpowiedzialność karna jest jednym z podstawowych pojęć prawa karnego, a mówiąc precyzyjniej jest jednym z pojęć wyjściowych w odniesieniu do przepisów ustawy karnej. Innymi słowy określa ona zasady, które muszą wystąpić, aby w ogóle ktokolwiek mógł odpowiadać karnie.

Za bezprawne przetwarzanie danych osobowych RODO umożliwia nałożenie, obok sankcji administracyjnych i odpowiedzialności cywilnej, również odpowiedzialność karną. Jakie kary grożą zgodnie z art. 107 UODO?

Rada Ministrów, na posiedzeniu w dniu 8 stycznia 2019 r., przyjęła projekt ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary. Projekt zakłada, że do wytoczenia sprawy np. nieuczciwej spółce wystarczy prokuratorskie ustalenie, że doszło w niej do popełnienia przestępstwa. Ponadto, kary pieniężne wynoszące od 30 tys. do 30 mln zł, nie będą już uzależnione od osiągniętego przez firmę przychodu, jednak istnieć będzie możliwość umorzenia postępowania w niektórych sprawach.

Nadchodzi nowelizacja ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych - nowe przepisy zakładają możliwość prowadzenia postępowania przeciwko spółce bez konieczności uprzedniego skazania osoby fizycznej. O skutkach wprowadzenia nowelizacji oraz jej podstawowych założeniach mówi Katarzyna Witkowska-Moździerz, adwokat z kancelarii Crido Legal.

Nadchodzą duże zmiany w zakresie odpowiedzialności karnej nieuczciwych przedsiębiorców. Do sztandarowych założeń projektu Ministerstwa Sprawiedliwości należy uniezależnienie kary pieniężnej od przychodu osiąganego przez firmę oraz wprowadzenie założenia, że do wytoczenia sprawy wystarczyć powinno prokuratorskie ustalenie do popełnienia przestępstwa.

Nadchodzą zmiany w odpowiedzialności za niezachowanie ostrożność przy trzymaniu zwierząt. Posłowie postanowili m.in. o zaostrzeniu kar finansowych a także o wprowadzeniu kary ograniczenia wolności za brak ostrożności w opiece nad niebezpiecznym zwierzęciem.

Rząd przyjął projekt ustawy wprowadzający surowe kary dla osób ,,przekręcających'' liczniki w samochodach. Przyjęta przez Radę Ministrów nowelizacja Kodeksu drogowego i Kodeksu karnego zakłada, że każde "przekręcenie" licznika będzie groziło od trzech miesięcy do pięciu lat więzienia, zarówno wykonawcy jak i zleceniodawcy przekręcenia. Co więcej, grzywnę do 3 tys. zł dostać będzie mógł właściciel, który nie zgłosi w stacji kontroli pojazdów wymiany licznika na nowy.

Plażowicze narzekają na modne drony. Bez przeszkód można je nabyć w każdym sklepie z elektroniką. Jednak użytkownicy takich maszyn często nie zdają sobie sprawy z tego, że ich działania bywają niezgodne z prawem. Za naruszenie prywatności czy rozpowszechnianie wizerunku innych osób bez ich zgody grożą poważne kary. Zgodnie z regulacjami, operatorzy tych urządzeń nie mogą zakłócać spokoju i porządku publicznego oraz narażać kogokolwiek na szkodę. Z kolei opublikowanie nagrania w serwisach społecznościowych to ryzyko wypłaty odszkodowania, a nawet więzienia. Z drugiej strony eksperci podkreślają, że brakuje odpowiednich przepisów, które w pełni chroniłyby urlopowiczów przed tego typu zachowaniem.

Mówiąc o cyberprzestępczości nie sposób nie wspomnieć o tzw. nigeryjskim przekręcie, jednym z przestępstw, które cyberoszuści upodobali sobie najbardziej i które (nawet dzisiaj) przynosi im spore zyski. Czym jest nigeryjski przekręt, dlaczego wciąż tak wiele osób nabiera się na to oszustwo i jak się przed nim bronić?

Minister Sprawiedliwości Zbigniew Ziobro zapowiada projekt nowego prawa przeciw nadużyciom koncernów przy budowie dróg i autostrad. Podstawowym założeniem nowych przepisów ma być zasada: dostajesz pieniądze dopiero, jak zapłacisz podwykonawcy. Walka z nadużyciami ma się opierać na 4 filarach.

Nadchodzą zmiany w odpowiedzialności podmiotów zbiorowych - Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje wprowadzenie mechanizmów pozwalającym na skuteczniejsze pociąganie do odpowiedzialności karnej firm i w konsekwencji wymierzanie im wysokich kar finansowych np.gdy te ukrywają istotne wady swoich wyrobów. Ponadto zlikwidowany zostanie wymóg uprzedniego prawomocnego skazania osoby fizycznej jako warunku odpowiedzialności podmiotu zbiorowego, w sprawach odpowiedzialności podmiotów zbiorowych prowadzone będzie postępowanie przygotowawcze, pojawi się możliwość umorzenia postępowania, a także zmianie ulegnie właściwość sądu.

Ministerstwo Sprawiedliwości we współpracy z z Ministerstwem Zdrowia i Głównym Inspektoratem Farmaceutycznym opracowało projekt nowelizacji przepisów mających na celu ograniczenie nielegalnego handlu polskimi lekami. Nowe przepisy zakładają m.in. wprowadzenie kary do 10 lat więzienia za nielegalny handel lekami, kar pieniężnych za utrudnianie kontroli oraz znaczne zwiększenie uprawnień kontrolerów.

Posłowie są za wprowadzeniem stanu wyższej konieczności za kierownicą. Oznacza to możliwość odstąpienia od zatrzymania prawa jazdy w sytuacji, gdy kierowca działał w stanie ''wyższej konieczności'', a więc przykładowo, gdy kierowca przekroczy prędkość wioząc chorego do szpitala lub kobietę w trakcie akcji porodowej.

W dniu 1 stycznia 2018 r. weszły w życie przepisy modyfikujące karalność nielegalnego poszukiwania zabytków. Wraz z początkiem nowego roku poszukiwanie ukrytych lub porzuconych zabytków, bez pozwolenia albo wbrew jego warunkom jest przestępstwem, za które grozi nawet 2 lata więzienia. Legalność poszukiwania zabytków jest uzależniona od uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Ministerstwo Sprawiedliwości ze Zbigniewem Ziobro na czele zapowiada zmiany w odpowiedzialności karnej podmiotów zbiorowych. Na międzynarodowej konferencji ,,Odpowiedzialność karna podmiotów zbiorowych'', która odbyła się 16 listopada 2017 r., zapowiedziano m.in. likwidację warunku uprzedniego prawomocnego skazania osoby fizycznej jako warunku odpowiedzialności podmiotu zbiorowego, wprowadzenie postępowania przygotowawczego, podniesienie wysokości kary pieniężnej, a także możliwość umorzenia postępowania w pewnych przypadkach.

Jak odpowiada pomocnik? Czy można odpowiadać także za nieświadome ułatwienie popełnienia czynu zabronionego?

Jak wynika z art. 1§3 Kodeksu karnego ,,Nie popełnia przestępstwa sprawca czynu zabronionego, jeżeli nie można mu przypisać winy w czasie czynu". Kiedy mamy więc do czynienia z czynem zawinionym i jak należy rozumieć samo pojęcie i rozróżnienie form winy w prawie karnym materialnym?

Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiada zmianę przepisów Kodeksu karnego. Surowsze mają być kary za przestępstwo zgwałcenia - w szczególności za zgwałcenie dziecka lub zgwałcenie ze szczególnym okrucieństwem.

Przestępstwo zgwałcenia to jedno z najcięższych przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności. Jaka kara grozi w Polsce gwałcicielom oraz od czego zależy jej wysokość?

Stan wyższej konieczności jest jedną z najważniejszych instytucji prawa karnego, pozwalającą na uniknięcie przez sprawcę czynu odpowiedzialności karnej. Wyłączenie przestępności czynu wiąże się z poświęceniem jakiegoś dobra, jeżeli działanie to miało na celu uchylenie bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego innemu dobru chronionemu prawem, a niebezpieczeństwa tego nie można było w inny sposób uniknąć.

Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje wprowadzenie kolejnych zmian w Kodeksie karnym (dalej: k.k.), które, tym razem, dotyczyć mają instytucji obrony koniecznej. Resort chce rozszerzenia granic obrony koniecznej np. w sytuacji odpierania zamachu w czasie włamania napastnika.

Wielu, zwłaszcza młodych kierowców lubi słuchać głośno muzyki podczas prowadzenia pojazdu, lub podczas postoju. Czy za głośne słuchanie muzyki w samochodzie grozi mandat?

Uczestnik zgromadzenia publicznego powinien zachowywać się odpowiedzialnie. Za skrajnie nieodpowiednie zachowanie podczas manifestacji można bowiem nawet trafić do więzienia.

Nowe przepisy mają zakładać możliwość przepadku rzeczy pochodzących z przestępstwa narkotykowego, których właścicielem jest osoba niezamieszana w przestępstwo. Warunkiem orzeczenia przepadku będzie fakt, że właściciel przewidział lub mógł przewidzieć, że przedmioty będą wykorzystane do popełnienia czynu zabronionego.

Sejm uchwalił zmiany w Kodeksie karnym zaostrzające odpowiedzialność sprawców przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu, wolności, rodzinie i opiece. Mają one zapewnić skuteczniejszą ochronę małoletnich ofiar przestępstw.

Odpowiedzialność za przestępstwa popełnione za granicą związana jest z zakresem obowiązywania Kodeksu karnego. Ten zakres związany jest z rodzajem czynu, narodowością przestępcy, karalnością w miejscu popełnienia przestępstwa. Zostało to wyrażone w kilku zasadach opisanych w Kodeksie karnym.

Prezydent podpisał w czwartek 23 marca 2017 r. nowelizację ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, która wprowadza m.in. nowy system kar dla emitentów.

Postępowanie lekarza niezgodne z aktualną wiedzą medyczną oraz niezachowanie przez niego należytej ostrożności może nieść za sobą poważne skutki nie tylko dla pacjenta, który może stracić zdrowie lub życie. Za błąd medyczny lekarzowi grozi nawet odpowiedzialność karna.

Fałszerstwo zabytków godzi w dobro chronione prawem jakim jest dziedzictwo kulturowe kraju. Nie każde dzieło sztuki jest zabytkiem, ale w sytuacji kiedy możemy je sklasyfikować jako zabytek stosujemy przepisy ustawy o ochronie zbytków i opiece nad zabytkami.

Eutanazja w Polsce jest nielegalna. Zakazane jest zarówno zabójstwo człowieka na jego żądanie i pod wpływem współczucia, jak i pomoc w samobójstwie. Grozi za nie kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Zamieszczanie obraźliwych lub agresywnych komentarzy w Internecie wbrew pozorom nie jest bezkarne. Konsekwencje prawne takiego zachowania mogą okazać się dla sprawcy bardzo dotkliwe. Grozi za nie kara grzywny, ograniczenia a nawet pozbawienia wolności.

Stalking polega na uporczywym nękaniu innej osoby lub jej najbliższych, istotnym naruszeniu jej prywatności, a także podszywaniu się pod daną osobę. Od 2011 r. jest w Polsce przestępstwem, za popełnienie którego grozi kara pozbawienia wolności do lat 3 a w wypadku, gdy w wyniku nękania ofiara targnie się na własne życie do lat 10.

Prawo unijne nakłada na Polskę obowiązek wdrożenia przepisów dotyczących konfiskaty rozszerzonej. Projekt ustawy o konfiskacie rozszerzonej ma pozwolić m.in. na pozbawianie przestępców majątków pochodzących z przestępstwa. Przepisy mają podnieść skuteczność walki z przestępczością zorganizowaną.

Naruszenie nietykalności cielesnej dziecka może polegać nie tylko na uderzeniu go, ale również opluciu, czy też spoliczkowaniu. Można uznać, że naruszenie nietykalności cielesnej uregulowane w Kodeksie karnym stanowi prawny zakaz bicia dzieci.

Odpowiedzialność karna

Przestępstwa z nożem nastolatków. Odpowiedzialność karna, czy ucieczka w niepoczytalność? Kto i jak odpowie za ataki w Ostrołęce i Wyszkowie? Dziecko, rodzice, wychowawcy?

Przestępstwo popełnione w stanie wzburzenia - o zasadach odpowiedzialności

Odpowiedzialność małoletnich za czyny kryminalne - wyjaśnienia Ministerstwa Sprawiedliwości

Odpowiedzialność karna, cywilna i karnoskarbowa księgowego – jak się zabezpieczyć?

Znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu. Czym skutkuje w prawie karnym?

Czy zawsze można/należy odpowiadać za zło wyrządzone przez najbliższych?

Zarząd spółki z o.o. Jak wygląda odpowiedzialność karna członków zarządu?

Zakaz aborcji w Polsce - czy zagraża życiu i zdrowiu kobiet? [PODCAST]

Z życia dewelopera: Odpowiedzialność karna na gruncie ustawy deweloperskiej

Odpowiedzialność karna za zniesławienie i znieważenie w internecie

Zwolnienie z odpowiedzialności karnej pod pretekstem walki z COVID-19

Odpowiedzialność karna za sprzedaż bonu turystycznego

Odpowiedzialność za lichwę po nowelizacji art. 304 Kodeksu karnego

Czy trzeba powiadomić pracodawcę o powrocie z kraju zagrożonego zarażeniem się koronawirusem?

Poważne niszczenie roślin i zwierząt a odpowiedzialność karna

Wpływ łapówki na czynności urzędowe a odpowiedzialność karna za korupcję

Kto podlega odpowiedzialności karnej według Kodeksu karnego?

Bezprawne przetwarzanie danych osobowych a RODO - odpowiedzialność karna

Rząd przyjął projekt ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych

Nowelizacja ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych - co się zmieni?

Zmiany w odpowiedzialności karnej przedsiębiorców

Odpowiedzialność przy niezachowywaniu środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia

Kary za cofanie licznika w autach - Rząd przyjął projekt ustawy

Czy nagrywanie dronem jest legalne?

Nigeryjski przekręt - czym jest i jak nie dać się nabrać?

Zmiany dla wykonawców dróg i autostrad - najpierw pieniądze dla podwykonawcy, później należna zapłata

Odpowiedzialność firmy za przestępstwa i szkody - nowelizacja ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych

Rząd wypowiada wojnę mafii lekowej - wielkie zmiany w prawie farmaceutycznym

Stan wyższej konieczności za kierownicą czyli kiedy policjant nie zatrzyma prawa jazdy

Nielegalne poszukiwanie zabytków to przestępstwo

Zmiany w odpowiedzialności karnej podmiotów zbiorowych

Odpowiedzialność karna za pomocnictwo

Pojęcie winy w prawie karnym

Zaostrzenie kar dla gwałcicieli

Przestępstwo zgwałcenia - regulacje obowiązujące w 2017 r. oraz propozycje zmian

Stan wyższej konieczności

Zmiany w Kodeksie karnym – rozszerzenie granic obrony koniecznej

Czy grozi mandat za głośne odtwarzanie muzyki w samochodzie?

Co grozi za nieodpowiednie zachowanie podczas demonstracji?

Przepadek rzeczy z przestępstwa narkotykowego - zmiany 2017 r.

Ochrona małoletnich pokrzywdzonych - zmiany w Kodeksie karnym

Odpowiedzialność karna za czyny zabronione popełnione za granicą

Sankcje karne za naruszenie przepisów o obrocie instrumentami finansowymi

Odpowiedzialność lekarza za błąd medyczny

Czym jest przestępstwo fałszerstwa zabytków?

Eutanazja w polskim prawie

Odpowiedzialność karna za hejt w internecie

Stalking, czyli uporczywe nękanie

Konfiskata rozszerzona - szykują się poważne zmiany

Bicie dziecka to naruszenie nietykalności cielesnej