Kategorie

Czym jest obywatelskie zatrzymanie?

Czym jest obywatelskie zatrzymanie?/ fot. Fotolia
Czym jest obywatelskie zatrzymanie?/ fot. Fotolia
Prawo do legalnego zatrzymania osoby mają z reguły organy ścigania. W wyjątkowych przypadkach art. 243 Kodeksu postępowania karnego pozwala na dokonanie zatrzymania przez obywatela. Jest to tzw. obywatelskie zatrzymanie.

Kogo można zatrzymać?

Zgodnie z tym, co zostało wskazane powyżej – obywatelskiego zatrzymania może dokonać każda osoba, która jest świadkiem przestępstwa (a zatem nie musi to być pokrzywdzony). Osobę sprawcy można w takim przypadku zatrzymać albo na tzw. “gorącym uczynku” albo w wyniku pościgu podjętego bezpośrednio po czynie.

Istotne jest spostrzeżenie, że zatrzymanie może dotyczyć nie tylko sprawcy głównego, ale także jego pomocnika, podżegacza do czynu lub współsprawcy. Dotyczy ono zatem z punktu widzenia prawnego wszelkich możliwych stadialnych (zjawiskowych) postaci czynu.

Jan Kowalski może zatrzymać złodzieja samochodowego w chwili, gdy wybija mu szybę w samochodzie i próbuje wyciągnąć radio, jak i może go zatrzymać po tym jak wyjął radio, ale zauważony przez Jana Kowalskiego zaczął uciekać. Może on również zatrzymać osobę, która pomagała mu w tej kradzieży.

Zobacz serwis: Wyłączenie odpowiedzialności karnej

Zatrzymanemu nie przysługuje obrona konieczna

Naturalny jest również fakt, iż z zatrzymaniem wiążą się pewne niedogodności dla zatrzymanego, dopuszczalne jest użycie również (oczywiście tylko w niezbędnym zakresie) przemocy np. wykręcenia ręki. Warto podkreślić, osoby sprawcy, co do zasady nie chroni w takich sytuacjach obrona konieczna.

Sprawca, który został złapany po pościgu podjętym wskutek przyuważenia go przez właściciela sklepu na włamaniu nie ma prawa bić tego właściciela w odwecie, czy też używać w stosunku do niego niebezpiecznych przedmiotów.

Kiedy obywatelskie zatrzymanie jest usprawiedliwione – trzy przesłanki

Zgodnie z tym, co było wskazane powyżej, warunkiem uznania danego zatrzymania za tzw. obywatelskie jest złapanie sprawcy na gorącym uczynku lub w wyniku podjętego bezpośrednio pościgu.

Drugim nie mniej istotnym warunkiem zatrzymania sprawcy jest to, aby zachodziła taka sytuacja, w której nie można ustalić tożsamości sprawcy lub będzie zachodziła obawa jego ucieczki. Naturalnie druga z przesłanek będzie prawie zawsze zachodziła tam, gdzie będzie wszczęty pościg za sprawcą.

Trzecim warunkiem jest niezwłoczne przekazanie zatrzymanego policji lub organom ścigania. Chodzi o to, że zatrzymanie obywatelskie to tylko zachowanie przejściowe, chwilowe i może ono trwać tylko tyle czasu, ile potrzeba na przekazanie sprawcy policji. W przeciwnym razie, tj. w przypadku nadmiernego przetrzymania danej osoby, celowego przedłużania jej zatrzymania i nie zawiadamiania policji, sprawca tego zatrzymania może być oskarżony o przestępstwo pozbawienia drugiej osoby wolności.

Zobacz serwis: Kodeks karny

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(1)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Polak
    2021-09-06 00:13:04
    Mozna zastoswoac obywatelskie zatrzymanie wobec polityka ktory dziala na szkode Polski i Polakow?
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Prawo
1 sty 2000
19 wrz 2021
Zakres dat:
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail

Punkty spisowe w placówkach ZUS

Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

Przepisy antylichwiarskie na stałe?

Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

Nowelizacja KPA a odszkodowania

Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

Czas pracy - od kiedy?

Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

"Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

Święta Wielkanocne w 2022 r.

Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

Spis powszechny do 30 września 2021 r.

Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

Wydziedziczenie – na czym polega?

Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

Alienacja rodzicielska - co robić?

Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

Zasiłek okresowy w 2022 r.

Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.