Kategorie

Spadek po rodzicach – zasady dziedziczenia, formalności, podatek

Wioleta Matela-Marszałek
Prawo, spadki 2018/ Fot. Fotolia
Prawo, spadki 2018/ Fot. Fotolia
Fotolia
Dzieci oraz małżonek w pierwszej kolejności dziedziczą z ustawy spadek po rodzicach. W jakich częściach? Jakich formalności powinni dopełnić? Co z dziedziczeniem na podstawie testamentu i podatkiem od spadku?

Na podstawie testamentu

Jeżeli rodzic sporządził ważny testament, wówczas spadek po nim odziedziczy osoba wskazana jako spadkobierca.Co w sytuacji, gdy rodzic pominie któreś ze swoich dzieci?

Zgodnie z testamentem notarialnym do całego spadku po panu Romanie został powołany jeden z jego trzech synów. Każdy z pozostałych synów jest zatem uprawniony do zachowku.

Stanowi o tym art. 991 Kodeksu cywilnego:

„Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).”

Zobacz również: Zachowek - ile komu się należy i jak go uzyskać?

Jeżeli rodzic powołał do spadku lub do oznaczonej części spadku kilku spadkobierców, nie określając ich udziałów spadkowych, dziedziczą oni w częściach równych.

Polecamy : Poradnik Gazety Prawnej 9/18 Firma w spadku – zarząd sukcesyjny

Spadek po rodzicu z ustawy

Do dziedziczenia ustawowego dochodzi wtedy, gdy spadkodawca nie pozostawił testamentu albo żadna z osób wskazanych w testamencie nie chce lub nie może być spadkobiercą.

Zobacz również: Odrzucenie spadku przez jednego ze spadkobierców testamentowych

Co do zasady nie może być spadkobiercą osoba, która nie żyje w chwili otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy). Wyjątkiem jest tu dziecko już poczęte, które zostanie spadkobiercą, jeśli urodzi się żywe.

Za osobę, która nie dożyła otwarcia spadku uznaje się także spadkobiercę niegodnego.

Zobacz również: Niegodność dziedziczenia

Dzieci oraz małżonek spadkodawcy dziedziczą w częściach równych. Część przypadająca małżonkowi nie może być jednak mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

Pan Józef nie zostawił testamentu. Do dziedziczenia ustawowego uprawniona jest jego żona oraz czworo dzieci. Zgodnie z Kodeksem cywilnym żona powinna odziedziczyć jedną czwartą całości spadku. Pozostała część (trzy czwarte) przypadnie do podziału pomiędzy czworo dzieci. Każde z nich odziedziczy zatem trzy szesnaste całości spadku.

Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.

W chwili śmierci Pani Renaty żyją jej dzieci: dwie córki. Mąż zmarł, gdy dzieci były w wieku szkolnym. Pani Renata miała jeszcze syna, który zmarł dwa lata przed jej śmiercią, pozostawiając dwóch synów. Pani Renata nie sporządziła testamentu. Do spadku po niej będą zatem uprawnione córki oraz wnuki (synowie syna). Każda z córek odziedziczy po jednej trzeciej spadku, natomiast każdy z wnuków po jednej szóstej.

Wspólnota majątkowa rodziców

Wspólność majątkowa powstaje z chwilą zawarcia małżeństwa (art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Obejmuje ona przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Co do zasady małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Po śmierci jednego z nich wspólny majątek podlega przepisom o współwłasności w częściach ułamkowych.

Pani Jadwiga i pan Igor w czasie trwania małżeństwa wspólnie kupili mieszkanie. Po śmierci pana Igora osobami uprawnionymi z ustawy do dziedziczenia po nim są jego żona oraz dwoje dzieci. W związku z tym, iż mieszkanie wchodziło w skład majątku wspólnego małżonków, dziedziczeniu będzie podlegał udział w nim, wynoszący ½. Pani Jadwidze będzie zatem przysługiwał udział wynoszący 2/3, każdej z córek zaś po 1/6.

Stwierdzenie nabycia spadku po rodzicu

Po śmierci rodzica warto uregulować sprawy spadkowe. Można to zrobić w sądzie lub u notariusza. O ile formalności w sądzie można dokonać w każdym przypadku, to instytucja notarialnego poświadczenia dziedziczenia przewiduje kilka wyjątków.

Przede wszystkim notariusz nie poświadczy dziedziczenia, jeżeli spadkobierca zmarł przed dniem 1 lipca 1984 r. Ponadto, nie jest możliwe uzyskanie poświadczenia od notariusza, jeżeli ma ono nastąpić na podstawie testamentu szczególnego. Kolejnym wyjątkiem jest sytuacja, gdy spadkodawca w chwili śmierci był cudzoziemcem lub, nie posiadając żadnego obywatelstwa, nie zamieszkiwał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jeżeli w skład spadku wchodzą prawa rzeczowe lub posiadanie nieruchomości położonej za granicą, to również będziemy musieli udać się do sądu.

Sąd może również stwierdzić nabycie spadku w toku postępowania o dział spadku.

Zwolnienie podatkowe

Spadek po rodzicach może być zwolniony z podatku od spadków i darowizn. Warunkiem jest tu jednak zgłoszenie nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku.

Zobacz również: Podatek od spadków i darowizn - jakie są grupy podatkowe?

Polecamy naszą publikację z której dowiesz się więcej na temat darowizn, spadków i testamentów >>
Darowizny, testamenty, spadki. Prawidłowe zapisy. Przykładowe wzory
Darowizny, testamenty, spadki. Prawidłowe zapisy. Przykładowe wzory
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    18 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.