Kategorie

Rodzaje kredytów

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Realizuje rządową politykę ochrony konsumentów
Karty, karty kredytowe, karty płatnicze, finanse, pieniądze. Fot. Fotolia
Karty, karty kredytowe, karty płatnicze, finanse, pieniądze. Fot. Fotolia
Fotolia
Jakie są rodzaje kredytów? Gdzie szukać odpowiednich regulacji prawnych?

Kredyt konsumencki – kontrakt zawarty między konsumentem a przedsiębiorcą (najczęściej bankiem lub inną instytucją finansową, ale również każdym innym przedsiębiorcą, który w jakiejkolwiek formie coś nam kredytuje). Regulacją ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. nr 126, poz. 715 ze zm.), obowiązującej od 18 grudnia 2011 r. objęty jest każdy kredyt zaciągnięty na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej (np. gotówkowy lub na cele mieszkaniowe, który nie jest zabezpieczony hipoteką). Mamy z nim do czynienia również przy zakupach na raty lub z odroczonym terminem płatności Dotyczy sum aż do 255.550 zł (bądź ich równowartości w walutach obcych). Trzeba jednak pamiętać, że do kredytów hipotecznych ustawy nie stosuje się (oprócz kilku wybranych przepisów), podobnie jak do kredytów całkowicie darmowych, czyli popularnych „0%”.

Od umowy kredytu można odstąpić bez podania przyczyny w terminie do 14 dni od dnia jej zawarcia. Jedynym kosztem, który się wówczas ponosi, są odsetki (ale opłaty przygotowawcze i prowizje kredytodawca zwraca w całości). Warto też pamiętać, że umowa kredytu konsumenckiego musi być – co do zasady - zawarta w formie pisemnej (nieliczne wyjątki określają przepisy). Tak wynika z art. 29 ustawy. Umowa powinna być sformułowana w sposób jednoznaczny i zrozumiały, a kredytodawca lub pośrednik kredytowy muszą niezwłocznie doręczyć umowę konsumentowi.

Zobacz również: Zmiany w kredytach konsumenckich 2012

Ustawa nakłada na kredytodawcę obowiązek obliczenia rzeczywistej rocznej stopy procentowej na podstawie wszystkich opłat, które trzeba ponieść, by kredyt otrzymać na danych warunkach (również ubezpieczenia i zabezpieczenia kredytu, jeśli są obowiązkowe). Ponadto w umowie powinien zostać określony całkowity koszt kredytu. Warto sprawdzić, czy umowa zawiera wszystkie elementy wskazane przez ustawę o kredycie konsumenckim jako obowiązkowe.

W przypadku kredytów konsumenckich kredytodawcy mają możliwość pobierania opłat za dokonanie spłaty całości lub części kredytu przed terminem, ale prowizje te nie są jednak dowolnie wysokie i mogą być stosowane tylko w określonych przypadkach. Prowizja za wcześniejszą spłatę kredytu nie może przekroczyć 0.5% albo 1% spłacanej części kwoty (w zależności od okresu, jaki pozostał do terminu spłaty przewidzianego w umowie). Ponadto wprowadzenie opłat za wcześniejszą spłatę kredytu będzie możliwe jedynie wtedy, gdy spłata przypada na okres, kiedy stopa procentowa kredytu jest stała, a spłacana w okresie dwunastu kolejnych miesięcy kwota kredytu jest wyższa od trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (art. 50 ust. 1 ustawy).

Przed 18 grudnia 2011 r. obowiązywała ustawa z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001 r. nr 100, poz. 1081 ze zm.). Jej przepisy nadal znajdą zastosowanie doumów zawartych do 17 grudnia 2011 r. włącznie. Wynika z nich, że przepisów o kredycie konsumenckim nie stosowało się do kredytów i pożyczek w wysokości większej niż 80.000 zł (albo równowartości tej kwoty w walutach obcych). Były to więc zdecydowanie (ponad trzykrotnie) niższe limity niż obecnie. Od 2006 r. przepisom o kredycie konsumenckim podlegały też tzw. chwilówki, czyli pożyczki gotówkowe na kwotę do 500 zł zawierane na okres krótszy niż trzy miesiące, jak również kredyty mieszkaniowe, które nie przekraczały kwoty 80.000 zł. Za wcześniejszą spłatę kredytu nie można też było pobierać prowizji.

Kredyt hipoteczny – jest to rodzaj kredytu, którego zabezpieczeniem jest hipoteka. Nie ma znaczenia przy tym, czy kredyt ten wykorzystany ma być przez konsumenta na remont, czy budowę domu, czy też na inny cel. Zatem przyjęte nazewnictwo „kredyt hipoteczny” pochodzi z podziału kredytów według rodzajów zabezpieczeń, a nie według celu jego przeznaczenia. Banki stosują różnorodne nazewnictwo do kredytów tego typu: kredyt hipoteczny, kredyt mieszkaniowy etc. Z praktyki wynika jednak, że większość kredytów zabezpieczonych hipoteką to właśnie kredyty na zakup lub remont nieruchomości. Co do zasady kredytodawcy korzystają z zabezpieczenia hipoteką kredytów o dużej wysokości. Dla kredytów o niskiej wartości z reguły stosuje się zabezpieczenia innego typu np. ubezpieczenie, weksel.

Zobacz również: Niedozwolone klauzule w umowach o kredyt hipoteczny

Aktualnie w polskim porządku prawnym brak jest szczegółowej regulacji w zakresie kredytów hipotecznych. Zastosowanie znajduje tu szereg aktów prawnych w tym m.in.: ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. prawo bankowe, częściowo ustawa  z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (tylko w zakresie obowiązków informacyjnych oraz sankcji za naruszenie niektórych z tych obowiązków polegającej na możliwości spłaty części kredytu bez odsetek i innych kosztów – tj. tzw. sankcji kredytu darmowego), ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o listach zastawnych i bankach hipotecznych.

Z uwagi na skomplikowany charakter produktu, jakim jest kredyt zabezpieczony hipoteką, jak również długi okres kredytowania (20 -30 lat), należy dokładnie zapoznać się z treścią umowy, a w przypadku niejasności poprosić pracownika banku o wyjaśnienie wszelkich wątpliwości lub skorzystać z profesjonalnej porady prawnej.

Kredyt konsolidacyjny – jest to rodzaj kredytu (lub pożyczki), który przeznaczony jest na spłatę innych zobowiązań kredytobiorcy. Zatem, jeśli konsument posiada kilka kredytów np. gotówkowy, hipoteczny, albo kilka kredytów ratalnych może dokonać tzw. konsolidacji kredytów, tzn. zamienić kilka kredytów na jeden, długoterminowy, często o niższym oprocentowaniu (kredyt konsolidacyjny pokrywa wszystkie inne zobowiązania konsumenta). W takiej sytuacji konsument będzie miał obowiązek spłaty tylko jednej raty w banku, który udzielił mu kredytu konsolidacyjnego, a nie kilku rat w różnych wysokościach w różnych bankach.

Kredyt komercyjny - jest to kredyt udzielany przedsiębiorcom na cele związane z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą. Co do zasady tego rodzaju kredyty udzielane są w celu szybszego rozwoju firmy. Kredyt komercyjny nie podlega ochronie przewidzianej w ustawie o kredycie konsumenckim. Zastosowanie znajdują tu natomiast przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. prawo bankowe.

Kredyt gotówkowy – co do zasady kredyty gotówkowe to kredyty konsumenckie, które podlegają ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Kredyty gotówkowe są jednym z najbardziej popularnych produktów bankowych i parabankowych. Mogą być przeznaczone na dowolny cel, charakteryzuje je nieskomplikowana i szybka procedura ich uzyskania, z tego też powodu nazywane są częściej pożyczkami gotówkowymi. Należy jednak pamiętać, iż w sytuacji, gdy kredyt gotówkowy nie jest oprocentowany a konsument nie ponosi żadnych kosztów poza spłatą samego kapitału, wówczas nie korzysta on z dobrodziejstwa ustawy o kredycie konsumenckim.

Kredyt w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym (inaczej nazywany debetem) - został zdefiniowany w art. 5 pkt 4 ustawy o kredycie konsumenckim jako umowa o kredyt, który kredytodawca udostępnia konsumentowi umożliwiając dysponowanie środkami pieniężnymi w wysokości przekraczającej środki zgromadzone na rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym. Co do zasady, konsument podpisuje dwie umowy - jedną na otworzenie rachunku bankowego, drugą - o kredyt w ramach tego rachunku. Bank wyznacza wysokość limitu kredytowego (debetu), z którego konsument może korzystać, a środki wpływające na rachunek bankowy zaliczane są na poczet debetu, jeśli konsument z niego skorzystał w danym miesiącu.

Polecamy serwis: Kredyty

Kredyt odnawialny – obecnie brak jest definicji kredytu odnawialnego. Cechą charakterystyczną takiego produktu jest to, że konsument może korzystać z przyznanego mu przez bank limitu kredytowego, który odnawia się za każdym razem gdy konsument spłaci wykorzystaną część tego limitu.

Najbardziej popularnym przykładem kredytu odnawialnego jest umowa o kartę kredytową. Karta kredytowa jest kartą płatniczą, pozwalającą na dokonywanie transakcji bezgotówkowych, bez posiadania bieżących środków na koncie, na podstawie podpisanej z bankiem umowy o udzielenie kredytu do ustalonego limitu (tzw. limit kredytowy). Za zakupione towary lub usługi płaci więc bank i tym samym udziela posiadaczowi karty kredytu, który jest on zobowiązany spłacić na zasadach i w terminie określonych w umowie, po podpisaniu której klient otrzymuje kartę kredytową. Uruchomienie takiego kredytu nie wymaga posiadania otwarcia przez konsumenta rachunku rozliczeniowo-oszczędnościowego. Wysokość limitu kredytowego, jaki będzie miał do dyspozycji posiadacz karty ustalana jest przez bank po zbadaniu stanu majątkowego, dochodów i wiarygodności kredytowej konsumenta. Po zakończeniu okresu rozliczeniowego (zazwyczaj miesięcznego) kredytobiorca otrzymuje z banku zestawienie transakcji zawartych w tym okresie przy użyciu karty kredytowej i zostaje zobowiązany w określonym terminie do spłaty całości lub części zaciągniętego kredytu (tzw. minimalna kwota do zapłaty). Jeżeli konsument spłaci całą lub część zaległości na karcie kredytowej, przyznany mu limit kredytowy ulega odnowieniu i może on ponownie w całości lub odpowiednio w części z niego korzystać.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    22 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?