Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Bank a parabank./ Fotolia
Bank a parabank./ Fotolia
Fotolia
Parabank nie posiada prawnej definicji. Jest nim podmiot wykonujący działalność podobną do banków, ale bankiem niebędący. Pojęcie parabanku jest trudne do zdefiniowania ze względu na szeroki wachlarz czynności bankowych. W związku z tym różnorodne grupy podmiotów wykonują czynności podobne do bankowych.

Banki

W świetle art. 2 ustawy Prawo bankowe bank jest osobą prawną utworzoną zgodnie z przepisami ustaw, działającą na podstawie zezwoleń uprawniających do wykonywania czynności bankowych obciążających ryzykiem środki powierzone pod jakimkolwiek tytułem zwrotnym.

Zobacz również serwis: Bank

Wyraz „bank” lub „kasa”

Wyrazy „bank” lub „kasa” mogą być używane w nazwie oraz dla określenia działalności lub reklamy wyłącznie banku w powyższym rozumieniu. Ustawa przewiduje od tej zasady dwa wyjątki:

  1. nie dotyczy to jednostek organizacyjnych używających wyrazów „bank” lub „kasa”, z których działalności jednoznacznie wynika, że jednostki te nie wykonują czynności bankowych,
  2. wyraz „kasa” może być także używany w nazwie oraz do określenia działalności lub reklamy jednostki organizacyjnej, która na podstawie odrębnej ustawy gromadzi oszczędności oraz udziela pożyczek pieniężnych osobom fizycznym zrzeszonym w tej jednostce.

Badanie i ustalenie, czy umieszczony w firmie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wyraz „bank” został użyty w kontekście, z którego jednocześnie wynika, że spółka ta nie wykonuje czynności bankowych, dokonywane jest z punktu widzenia osoby przeciętnego nabywcy (odbiorcy) usług (towarów) tejże spółki i zwykłych warunków działalności gospodarczej. Powinno ono uwzględniać w szczególności: przedmiot działania spółki wpisany do rejestru handlowego, krąg rzeczywistych i potencjalnych odbiorców, a także brzmienie skrótu firmy (Wyrok SN z dnia 25 marca 1997 r., sygn. III CKN 11/97).

Zysk

Banki są przedsiębiorcami nastawionymi na osiąganie zysku.

Forma działalności

Działają jako: banki państwowe, spółki akcyjne czy banki spółdzielcze.

Polecamy również serwis: Spółka akcyjna

Komisja Nadzoru Finansowego

Ich działalność podlega nadzorowi państwowemu dokonywanemu przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF). W przypadku nieprzestrzegania przez banki obowiązującego prawa KNF stosuje cały katalog środków nadzoru.

Bankowy Fundusz Gwarancyjny

Co z zainwestowanymi środkami klientów w razie upadku banku? Środki każdego z deponentów są zagwarantowane przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) do wysokości 100 000 euro. Wyższe wkłady podlegają egzekucji w postępowaniu upadłościowym.

Zobacz również: Jaką rolę pełni Bankowy Fundusz Gwarancyjny?

Czynności bankowe

Czynnościami bankowymi są:

  1. przyjmowanie wkładów pieniężnych płatnych na żądanie lub z nadejściem oznaczonego terminu oraz prowadzenie rachunków tych wkładów,
  2. prowadzenie innych rachunków bankowych,
  3. udzielanie kredytów,
  4. udzielanie i potwierdzanie gwarancji bankowych oraz otwieranie i potwierdzanie akredytyw,
  5. emitowanie bankowych papierów wartościowych,
  6. przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych,
  7. wydawanie instrumentu pieniądza elektronicznego,
  8. wykonywanie innych czynności przewidzianych wyłącznie dla banku w odrębnych ustawach.

Działalność gospodarcza, której przedmiotem są powyższe czynności, może być wykonywana wyłącznie przez banki. Dopuszcza się jednak wyjątek pozwalający na ich wykonywanie przez jednostki organizacyjne inne niż banki, jeżeli przepisy odrębnych ustaw uprawniają je do tego. Przykładem takiego upoważnienia są spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe (SKOK). W związku z tym określane są pojęciem parabanku.

Czynnościami bankowymi są również następujące czynności, o ile są one wykonywane przez banki:

  1. udzielanie pożyczek pieniężnych,
  2. operacje czekowe i wekslowe oraz operacje, których przedmiotem są warranty,
  3. wydawanie kart płatniczych oraz wykonywanie operacji przy ich użyciu,
  4. terminowe operacje finansowe,
  5. nabywanie i zbywanie wierzytelności pieniężnych,
  6. przechowywanie przedmiotów i papierów wartościowych oraz udostępnianie skrytek sejfowych,
  7. prowadzenie skupu i sprzedaży wartości dewizowych,
  8. udzielanie i potwierdzanie poręczeń,
  9. wykonywanie czynności zleconych, związanych z emisją papierów wartościowych,
  10. pośrednictwo w dokonywaniu przekazów pieniężnych oraz rozliczeń w obrocie dewizowym.

Powyższe czynności mogą być również wykonywane przez inne podmioty i nie jest konieczne w tym celu upoważnienie ustawowe.
Analizując katalog czynności wykonywanych przez banki, można dojść do wniosku, że podmiotów niebędących bankami, a wykonujących podobne zadania może być wiele. Należy jednak mieć na względzie fakt, że z uwagi na inny charakter prawny banków i parabanków konsekwencje skorzystania z oferowanych przez nie usług mogą być różne.

Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe

Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe zostały upoważnione do wykonywania czynności kredytowo-depozytowych. Ich czynności są obecnie najbardziej zbliżone do bankowych. Jednak dzieli je kilka istotnych różnic.

Kasa jest spółdzielnią, do której w zakresie nieuregulowanym odmiennie ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (art. 2 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych). Nazwa „spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa" może być używana wyłącznie przez podmioty zwane „kasami" w rozumieniu ustawy.

Niezarobkowy charakter

Charakter działalności SKOKu, w odróżnieniu od banku, jest niezarobkowy (art. 3 ust. 2 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych). To spółdzielnia osób fizycznych połączonych więzią społeczną o charakterze zawodowym czy organizacyjnym. Aby skorzystać z usług SKOKu, należy uzyskać członkostwo w spółdzielni.

Cel

Celem kas jest gromadzenie środków pieniężnych wyłącznie swoich członków, udzielanie im pożyczek i kredytów, przeprowadzanie na ich zlecenie rozliczeń finansowych oraz pośredniczenie przy zawieraniu umów ubezpieczenia na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej.

Zobacz również: Pożyczka i kredyt: czym się różnią?

Od 27 października 2012 r. nadzór Komisji Nadzoru Finansowego

Co istotne, od 27 października 2012 r. SKOKi będą podlegały nadzorowi KNF podobnemu do banków. To wyraz ogólnoświatowej tendencji stopniowego zrównywania pozycji banków i parabanków. Celem nowej regulacji jest wzrost bezpieczeństwa powierzonych środków.

Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych SKOK

Środki zdeponowane w SKOK-ach są gwarantowane do wysokości 100 000 euro przez Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych SKOK. TUW SKOK stanowi integralną część systemu spółdzielczych kas. W razie upadku SKOKu brak jest pewniejszej, państwowej gwarancji odzyskania zainwestowanych środków jak w przypadku banków (BFG).

Zobacz również: Czy warto ubezpieczać się w towarzystwie ubezpieczeń wzajemnych (TUW)?

Inne parabanki

Działające na polskim rynku firmy udzielające pożyczek wykonują czynności niezastrzeżone dla banków, nie podlegają nadzorowi KNF i w konsekwencji dopuszczają się licznych nadużyć. Szokujący może okazać się fakt, że nikt nie udziela takim podmiotom zezwoleń na prowadzenie działalności, ani nie sprawdza kryminalnej przeszłości osób prowadzących taką działalność. Co więcej, udzielać pożyczek można praktycznie w każdej formie prawnej (także w formie zwykłej działalności gospodarczej).

Gdy udzielenie pożyczki przez taki podmiot wiąże się z zapłatą wynagrodzenia, a następnie klient nie otrzymał obiecanych środków, zwykle musi dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej. Jednak zdarza się, że pomimo wygranej sprawy, klienci nie odzyskują opłat. Dzieje się to z różnych przyczyn, np. z powodu niewypłacalności przedsiębiorcy.

Obchodzenie prawa i wykorzystywanie niewiedzy konsumentów

Należy mieć na uwadze, że opisywane podmioty bardzo często stosują praktyki mające na celu obejście prawa i wykorzystujące niewiedzę konsumentów. Przy zawieraniu umowy z firmą udzielającą pożyczek należy uważnie przeanalizować jej treść oraz zwrócić uwagę na niedokładnie sformułowane zdania. Często można nie zauważyć ukrytych wysokich opłat, co w konsekwencji podwyższy koszty spłaty takiej pożyczki. Opłaty mogą dotyczyć np. wizyty przedstawiciela firmy w domu klienta.

Zobacz również serwis: Konsument - usługi

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (ostatnia zmiana: Dz.U. z 2011 r., Nr 232, poz. 1378);

Ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (ostatnia zmiana: Dz.U. z 2011 r., Nr 199, poz. 1175).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Czas pracy 2022
Czas pracy 2022
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Rehabilitacja 25 plus - ruszył nabór wniosków
    Rehabilitacja 25 plus to dofinansowanie przeznaczone dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami, które w roku 2016 lub później zakończyły uczęszczanie do placówek pobytu dziennego. Jakie są warunki jego uzyskania, a także kto i od kiedy może składać wnioski?
    Kodeks rodzinny i opiekuńczy
    Kodeks rodzinny i opiekuńczy reguluje kwestie z zakresu prawa rodzinnego. Ustawa została uchwalona w 1964 r. i była wielokrotnie nowelizowana.
    Jak wyrobić paszport? Wszystko, co musisz wiedzieć
    Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej w 2004 oraz do strefy Schengen kilka lat później sprawiło, że paszporty stały się w jakimś sensie zbędne. Każdy może przekroczyć pieszo granice z Niemcami lub Czechami i nie zwrócić na to większej uwagi. Jednak na strefie Schengen świat się nie kończy. Wycieczka w dalsze rejony świata wiąże się z koniecznością posiadania paszportu. Od czego zacząć, aby wyrobić paszport?
    Przemoc domowa - MS zapowiada nowe przepisy
    Ministerstwo sprawiedliwości proponuje kolejne narzędzia, mające przeciwdziałać przemocy domowej. Na jakim etapie jest projekt?
    Wakacje kredytowe tylko dla osób zaspokajających własne potrzeby mieszkaniowe
    Wakacje kredytowe mają być dostępne dla osób posiadających kredyt hipoteczny w złotówkach, które sfinansowały nim zakup nieruchomości na cele mieszkaniowe. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy mającej je wprowadzić do polskiego systemu prawa. Jakie założenia przyjął projektodawca?
    Kredyt bez wkładu własnego – nowe limity ceny m2
    Kredyt bez wkładu własnego niesie za sobą ograniczenia, np. limity cen metra kwadratowego kupowane mieszkania. Portal GetHome.pl sprawdził, jak duża jest obecnie w największych miastach oferta mieszkań do kupienia za taki kredyt.
    Emerytura rolnicza a działalność gospodarcza - zmiany
    Rolnik na emeryturze nie będzie musiał zaprzestawać prowadzenia działalności rolniczej, by otrzymać świadczenie w pełnej wysokości. Takie zmiany zakłada nowelizacja ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
    Wypłaty czternastych emerytur ruszą w sierpniu
    Wypłaty czternastych emerytur ruszą w sierpniu, seniorzy nie będą musieli składać żadnych wniosków. Szacujemy, że uprawnionych do świadczenia jest około 9 mln osób – poinformowała we wtorek w Świerczach (woj. mazowieckie) minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.
    Premier: rozważamy przedłużenie tarczy antyinflacyjnej 2.0. w całości lub części
    Premier zapowiada przedłużenie tarczy antyinflacyjnej 2.0. - rząd rozważa możliwość przedłużenia obowiązującej do końca lipca tego roku tarczy antyinflacyjnej w całości lub części - powiedział we wtorek podczas konferencji prasowej premier Mateusz Morawiecki.
    Oznaczenie treści reklamowych przez influencerów - UOKiK opracowuje zasady
    Oznaczenie treści reklamowych przez influencerów jest problemem związanym z intensywnie rozwijającym się rynkiem mediów społecznościowych i brakiem transparentnych zasad. Dlatego Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów kończy przygotowania nad zbiorem zasad związanych z treściami sponsorowanymi. Jakie to będą zasady?
    Wniosek o „żłobkowe” do 31 maja 2022 r. - czy warto złożyć?
    31 maja 2022 r. upływa ważny termin dla rodziców wnioskujących o tzw. świadczenie żłobkowe. Czy warto się spieszyć?
    Bilet z drugiej ręki - jak uniknąć problemów?
    O czym pamiętać kupując bilet z drugiej ręki? Na jakie przepisy dotyczące odsprzedaży biletów warto zwrócić uwagę?
    Kredyt sędziego a sprawa "frankowa" - uchwała SN
    Sędzia, który zawarł z bankiem będącym stroną postępowania umowę kredytu frankowego nie jest z tej przyczyny wyłączony z mocy ustawy ze sprawy dotyczącej roszczeń wynikających z umowy zawartej przez ten bank z innym podmiotem - wynika z uchwały Sądu Najwyższego.
    Koniec stanu epidemii w Polsce od poniedziałku 16 maja
    Koniec stanu epidemii w Polsce następuje z dniem 16 maja. Zostaje zastąpiony stanem zagrożenia epidemicznego - wynika z rozporządzenie ministra zdrowia w tej sprawie opublikowano w Dzienniku Ustaw. Co się zmienia?
    Krajowy Plan Odbudowy. Ustawa o SN wypełnia kamienie milowe uzgodnione z KE
    KPO dla Polski. Czekamy na formalną akceptację kolegium unijnych komisarzy, to jest kwestia kilku, kilkunastu dni - powiedział rzecznik rządu Piotr Müller pytany o Krajowy Plan Odbudowy. Podkreślił, że projekt dotyczący likwidacji Izby Dyscyplinarnej SN wypełnia kamienie milowe uzgodnione z KE.
    Zmiany w Polskim Ładzie od lipca 2022 - wątpliwości konstytucyjne wobec ustawy
    Zmiany w Polskim Ładzie. Koalicja Obywatelska wstrzymała się w Sejmie od głosu w głosowaniu nad nowelą ustawy, która obniża dolną stawkę PIT z 17 na 12 procent, bo nie zostały przyjęte poprawki zgłoszone przez nasz klub - mówi poseł Jarosław Urbaniak. Jak ponadto ocenił, nowela ustawa może być sprzeczna z konstytucją.
    MS: sądy znacznie przyspieszyły
    Średni czas postępowań w 2022 r. skrócił się o prawie dwa miesiące - informuje Ministerstwo Sprawiedliwości. Co wpływa na przyspieszenie pracy sądów?
    Dodatkowy termin na pierwsze przesłanie prądu z OZE do sieci [Sejm]
    Sejm uchwalił nowelizację ustawy Prawo ochrony środowiska z poprawką, która wydłuża do 16 lipca 2024 r. termin pierwszego wprowadzenia energii do sieci przez nowych wytwórców prądu z OZE.
    Frankowicze - SN uwzględnił skargi nadzwyczajne Prokuratora Generalnego
    Sąd Najwyższy uwzględnił 2 z 15 dotychczas skierowanych przez Prokuratora Generalnego skarg nadzwyczajnych w obronie frankowiczów i uchylił w całości zaskarżone nakazy zapłaty Sądu Okręgowego w Białymstoku oraz Sądu Okręgowego we Wrocławiu.
    KE proponuje nowe przepisy chroniące dzieci przed wykorzystaniem seksualnym
    Komisja Europejska uważa, że obecny system oparty na dobrowolnym wykrywaniu i zgłaszaniu takich przypadków przez przedsiębiorstwa okazał się niewystarczający, aby zapewnić dzieciom dostateczną ochronę.
    Pandemia już nie chroni przed eksmisją - powrót eksmisji lokatorów
    Od kiedy obowiązuje zniesienie zakazu eksmisji? Co to oznacza dla właścicieli i lokatorów? Jakie są najczęstsze powody postępowania eksmisyjnego?
    Wadliwie zwołane zebranie wspólnoty mieszkaniowej. Czy uchwała jest ważna?
    Orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że błędy w zakresie zwołania i przeprowadzenia zebrania wspólnoty mieszkaniowej są istotne, jeśli miały one wpływ na wynik głosowania oraz przyjęte uchwały. Osoba zainteresowana podważeniem uchwał powinna np. wykazać, że wadliwe zwołanie zebrania wspólnoty miało związek z wynikiem późniejszego głosowania. Trzeba pamiętać, że oprócz uchylenia uchwały na podstawie art. 25 ustawy o własności lokali, możliwe jest też złożenie pozwu o stwierdzenie nieważności uchwały (z wykorzystaniem art. 189 kodeksu postępowania cywilnego).
    Makijaż permanentny lub tatuaż z odpowiednim tuszem - radzi GIS
    Główny Inspektorat Sanitarny przypomina, iż wymagania dla tuszy do tatuażu i makijażu permanentnego zostały określone w rozporządzeniu Komisji Europejskiej.
    Kiedy 14. emerytura w 2022 r.?
    Kiedy zostanie wypłacona 14. emerytura w 2022 r.? Kto otrzyma świadczenie? Zasady dotyczące przyznawania czternastek emerytom i rencistom zawiera projekt wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu.
    Kiedy obywatel Ukrainy powinien zgłosić w ZUS wyjazd z Polski?
    Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina o ważnych zasadach dotyczących obywateli Ukrainy, którzy otrzymają wsparcie w ramach programów 500+ i rodzinnego kapitału opiekuńczego.