Na czym polega poręczenie? 6 najważniejszych zasad

REKLAMA
REKLAMA
Osoby udzielające poręczenia nie zawsze są świadome skutków takiej umowy. Co trzeba wiedzieć o osobistym zabezpieczeniu wierzytelności? Artykuł prezentuje podstawowe zasady, które obowiązują w relacji: wierzyciel - dłużnik (główny) - poręczyciel.
- 1. Umowa poręczenia musi być zawarta na piśmie
- 2. Odpowiedzialność poręczyciela może być taka sama jak dłużnika
- 3. Wierzyciel musi powiadomić poręczyciela, gdy dłużnik opóźnia się ze spłatą
- 4. Poręczyciel odpowiada nie tylko za dług pierwotny
- 5. Poręczenie za przyszły dług jest możliwe do wysokości z góry oznaczonej
- 6. Poręczyciel może żądać zwrotu spłaconego długu
- Podsumowanie
1. Umowa poręczenia musi być zawarta na piśmie
Przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie - na wypadek, gdyby dłużnik główny zobowiązania nie wykonał. Poręczenie stanowi zatem dla wierzyciela dodatkowe zabezpieczenie spełnienia świadczenia.
REKLAMA
REKLAMA
Niezwykle istotne jest by wiedzieć, że – pod rygorem nieważności- oświadczenie poręczyciela musi być złożone na piśmie.
Po stronie wierzyciela, jak i poręczyciela może oczywiście występować kilka osób.
2. Odpowiedzialność poręczyciela może być taka sama jak dłużnika
Należy podkreślić, iż poręczenie stanowi osobiste zabezpieczenie wierzytelności.
REKLAMA
Niewiele osób, udzielając poręczenia, jest w pełni świadomych tego, że poręczenie oznacza także powstanie długu po ich stronie, przy czym poręczyciel zasadniczo odpowiada równorzędnie z dłużnikiem głównym. Zgodnie bowiem z Kodeksem Cywilnym: „W braku odmiennego zastrzeżenia poręczyciel jest odpowiedzialny jak współdłużnik solidarny”.
Można zasadę tę zmienić, ustanawiając na przykład odpowiedzialność subsydiarną (pomocniczą, posiłkową).
3. Wierzyciel musi powiadomić poręczyciela, gdy dłużnik opóźnia się ze spłatą
Jeżeli strony umowy poręczenia inaczej nie postanowią, wówczas dług poręczyciela staje się wymagalny z chwilą, gdy dłużnik główny będzie pozostawał w opóźnieniu ze spełnieniem swego świadczenia.
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia, wierzyciel ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić o tym poręczyciela.
4. Poręczyciel odpowiada nie tylko za dług pierwotny
O zakresie zobowiązania poręczyciela rozstrzyga każdoczesny zakres zobowiązania dłużnika. Oznacza to, że poręczyciel będzie odpowiadał także na przykład za skutki niewykonania przez dłużnika głównego umowy w terminie, czyli za odsetki lub za kary umowne.
Przepisem chroniącym poręczyciela przed nadmierną odpowiedzialnością jest to, że czynność prawna (np. umowa) dokonana między dłużnikiem a wierzycielem już po udzieleniu poręczenia nie może zwiększyć zobowiązania poręczyciela.
5. Poręczenie za przyszły dług jest możliwe do wysokości z góry oznaczonej
Zgodnie z Kodeksem Cywilnym możliwe jest udzielenie poręczenia za dług przyszły - jednakże tylko do wysokości z góry oznaczonej.
Jeżeli poręczenie za dług przyszły jest bezterminowe, wówczas może być przed powstaniem długu odwołane w każdym czasie.
6. Poręczyciel może żądać zwrotu spłaconego długu
Gdy poręczyciel zapłaci zobowiązanie dłużnika głównego, wówczas wstępuje - zamiast niego- w prawa zaspokojonego wierzyciela do wysokości świadczenia spełnionego.
Może zatem żądać od dłużnika głównego zwrotu tego wszystkiego, co sam świadczył wierzycielowi w związku z poręczeniem.
Poręczyciel powinien niezwłocznie zawiadomić dłużnika o dokonanej przez siebie zapłacie długu, za który poręczył.
Podsumowanie
Decydując się na bycie poręczycielem należy przede wszystkim zadbać o ustalenie w umowie z wierzycielem zasad swojej odpowiedzialności, tak, aby mieć pełne rozeznanie co do konsekwencji, które się wiążą z tą rolą.
Adwokat Agnieszka Kapała-Sokalska
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (j. t. Dz. U. z 2025 r., poz. 1071; ost. zm. Dz. U. z 2025 r., poz. 1508)
Polecamy: Darowizny, testamenty, spadki. Prawidłowe zapisy. Przykładowe wzory
REKLAMA
REKLAMA



