Kategorie

Jakie są sposoby nabycia prawa własności? (cz. 2.)

Zasiedzenie nieruchomości./ Fot. Fotolia
Zasiedzenie nieruchomości./ Fot. Fotolia
Fotolia
Poza umową sposobami na przeniesienie prawa własności są: zasiedzenie, zawłaszczenie i znalezienie rzeczy. Jakie warunki należy spełnić, aby nabyć prawo własności?

W naszych publikacjach zatytułowanych „ABC Prawa” staramy się wyjaśniać możliwie przystępnym językiem te pojęcia lub instytucje prawne, które występują w codziennym życiu i mają często doniosłe znaczenie, ale ze względu na specyfikę terminologii prawniczej nie zawsze są zrozumiałe dla ogółu obywateli.

W pierwszej części publikacji dotyczącej sposobów nabycia prawa własności przedstawiliśmy umowne przeniesienie własności.

Zobacz: Jakie są sposoby nabycia prawa własności? (cz. 1.)

Poniższa publikacja zostanie poświęcona innym sposobom nabycia prawa własności, takim jak: zasiedzenie, zawłaszczenie i znalezienie rzeczy.

Zasiedzenie

Jednym ze sposobów nabycia własności, poza umownym przeniesieniem własności, jest zasiedzenie, które polega na nabyciu prawa własności na skutek długotrwałego posiadania rzeczy przez osobę, która nią faktycznie włada jak właściciel (tzw. posiadacz samoistny). Przedmiotem nabycia własności przez zasiedzenie mogą być zarówno nieruchomości, jak i rzeczy ruchome. W zależności od przedmiotu zasiedzenia, ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm., dalej „Kodeks cywilny”) przewiduje różne warunki, które muszą zostać spełnione, aby mogło dojść do skutecznego nabycia prawa własności.

Zasiedzenie nieruchomości

Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, posiadacz samoistny nieruchomości, który nie jest jej właścicielem, nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość w dobrej wierze nieprzerwanie od dwudziestu lat. Należy przy tym wskazać, że dobra wiara posiadacza samoistnego występuje wtedy, gdy z przyczyn usprawiedliwionych nie wie on o tym, że nie przysługuje mu prawo własności. Natomiast, jeżeli posiadacz samoistny nieruchomości uzyskał posiadanie w złej wierze (tzn. wiedział, że ta nieruchomość jest własnością innej osoby lub nie wiedział o tym fakcie wskutek swojego niedbalstwa), do nabycia jej własności przez zasiedzenie konieczny jest upływ trzydziestu lat. Z powyższych przepisów wynika, że do zasiedzenia nieruchomości konieczne jest spełnienie dwóch warunków. Po pierwsze, osoba, która chce zasiedzieć nieruchomość, musi być posiadaczem samoistnym, tzn. władać nieruchomością jak właściciel. Po drugie, zasiedzenie nieruchomości następuje na skutek upływu czasu. W zależności od istnienia dobrej lub złej wiary, czas ten wynosi dwadzieścia albo trzydzieści lat.

Zobacz również: Wniosek o stwierdzenie zasiedzenia

Zasiedzenie rzeczy ruchomej

W odniesieniu do rzeczy ruchomej, ustawodawca przewidział bardziej rygorystyczne warunki nabycia jej przez zasiedzenie. Według Kodeksu cywilnego, posiadacz samoistny rzeczy ruchomej, który nie jest jej właścicielem, nabywa własność, jeżeli posiada rzecz nieprzerwanie od trzech lat, chyba, że posiada tę rzecz w złej wierze. Nabyć przez zasiedzenie rzecz ruchomą może zatem jedynie osoba będąca w dobrej wierze. Do warunków nabycia ruchomości przez zasiedzenie należy więc zaliczyć: posiadanie samoistne, upływ trzech lat oraz dobrą wiarę.

Zawłaszczenie

Kolejnym sposobem nabycia prawa własności, odnoszącym się jednak tylko do rzeczy ruchomych, niebędących niczyją własnością, jest zawłaszczenie. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, własność ruchomej rzeczy niczyjej nabywa się przez objęcie jej w posiadanie samoistne. Oznacza to, że do zawłaszczenia konieczne jest zawładnięcie rzeczą oraz intencja stania się właścicielem takiej rzeczy.

Należy podkreślić, że przedmiotem zawłaszczenia mogą być wyłącznie rzeczy niczyje, czyli przykładowo rzeczy ruchome, w stosunku do których inna osoba zrzekła się swojego prawa własności.

Znalezienie

Prawo własności rzeczy bądź zwierzęcia można nabyć również na skutek znalezienia.

W przypadku znalezienia rzeczy zagubionych, porzuconych bez zamiaru wyzbycia się własności, a także zwierząt, które zabłąkały się lub uciekły, obowiązkiem znalazcy jest niezwłoczne powiadomienie o tym osoby uprawnionej do odbioru rzeczy (np. właściciela rzeczy), a w przypadku braku wiedzy o uprawnionym, przekazanie rzeczy właściwemu organowi państwowemu (staroście właściwemu dla terenu, na którym rzecz znaleziono). Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, znalazcy, który spełnił ciążące na nim obowiązki należy się tzw. znaleźne, którego wysokość stanowi jedną dziesiątą wartości znalezionej rzeczy lub zwierzęcia. Znalazca musi jednak zgłosić swoje roszczenie najpóźniej w chwili wydania tej rzeczy lub zwierzęcia osobie uprawnionej do odbioru. Jeśli w ciągu roku od wezwania uprawnionego do odbioru rzeczy (w razie niemożności wezwania – w ciągu dwóch lat od znalezienia rzeczy), nie odbierze on z siedziby właściwego organu państwowego pieniędzy, kosztowności czy papierów wartościowych, stają się one własnością Skarbu Państwa. Inne rzeczy stają się natomiast własnością znalazcy, jeżeli wcześniej spełnił on ciążące na nim obowiązki, tj. w szczególności jeśli dokonał wskazanego powyżej powiadomienia.

Podsumowanie

Podsumowując, innymi sposobami nabycia prawa własności poza nabyciem umownym są zasiedzenie, zawłaszczenie i znalezienie rzeczy. W przypadku, gdy spełnione są warunki wskazane w niniejszej publikacji, zasiedzenie umożliwia nabycie prawa własności zarówno rzeczy ruchomych, jak i nieruchomości. Zawłaszczenie polega zaś na nabyciu własności rzeczy ruchomej, która na skutek porzucenia przez dotychczasowego właściciela, stała się rzeczą niczyją. Natomiast, znalezienie pozwala na nabycie własności rzeczy lub zwierząt przez Skarb Państwa lub znalazcę, w sytuacji, kiedy właściciel nie zgłasza się po odbiór swojej rzeczy lub zwierzęcia.

Zobacz również serwis: Umowy

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    16 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.

    Dodatek energetyczny w 2021 r.

    Dodatek energetyczny w 2021 r. przysługuje odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej. Ile aktualnie wynosi takie świadczenie?

    Limity dorabiania dla emerytów z KRUS od września 2021 r.

    Ile może dorobić emeryt i rencista KRUS od 1 września 2021 r.? Przy jakich kwotach świadczenie może zostać zmniejszone lub zawieszone?

    Grzywna za podrzucanie śmieci

    Czy za podrzucanie śmieci sąsiad może zapłacić grzywnę? Co z możliwością wykorzystania nagrania z monitoringu?

    Czerwcowi emeryci - jakie zmiany?

    Czerwcowi emeryci już nie stracą. Ich emerytury zostaną przeliczone przez ZUS z urzędu na korzystniejszych zasadach.

    KE zwraca się do TSUE o nałożenie kar finansowych na Polskę

    Komisja Europejska zdecydowała o zwróceniu się do Trybunału Sprawiedliwości UE o nałożenie kar finansowych na Polskę za nieprzestrzeganie decyzji dotyczącej środków tymczasowych z 14 lipca.