Kategorie

Jakie są sposoby nabycia prawa własności? (cz. 1.)

Jakie są sposoby nabycia prawa własności?/ Fot. Fotolia
Jakie są sposoby nabycia prawa własności?/ Fot. Fotolia
Najczęściej spotykanym sposobem przeniesienia własności jest umowa. Własność nieruchomości nie może zostać przeniesiona pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu.

W naszych publikacjach zatytułowanych „ABC Prawa” staramy się wyjaśniać możliwie przystępnym językiem te pojęcia lub instytucje prawne, które występują w codziennym życiu i mają często doniosłe znaczenie, ale ze względu na specyfikę terminologii prawniczej nie zawsze są zrozumiałe dla ogółu obywateli.

Reklama

W naszej poniższej publikacji, będącej pierwszą częścią publikacji dotyczących sposobów nabycia prawa własności, postaramy się przedstawić ogólne zagadnienia związane z nabyciem prawa własności oraz podstawowy sposób nabycia, jakim jest przeniesienie własności na podstawie umowy.

Na wstępie należy wskazać, że instytucja prawa własności oraz sposoby jego nabycia są uregulowane w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r.
Nr 16, poz. 93 z późn. zm., dalej „Kodeks cywilny”). Prawo własności to najszersze i podstawowe prawo rzeczowe, polegające na tym, że właściciel może korzystać z rzeczy i rozporządzać nią z wyłączeniem innych osób. 

Sposoby nabycia prawa własności

Przechodząc do sposobów nabycia prawa własności, to przede wszystkim należy podzielić je na pierwotne oraz pochodne. Nabycie pierwotne jest sposobem uzyskania prawa własności, który nie jest zależny od tego, czy prawo to przysługiwało poprzednio innemu podmiotowi (np. zasiedzenie, zawłaszczenie). Natomiast nabycie pochodne polega na tym, że nabywca uzyskuje prawo własności od innej osoby, która na niego to prawo przenosi (np. umowne przeniesienie własności).

Przeniesienie własności w drodze umowy

Jak wskazaliśmy na wstępie, najczęściej spotykanym sposobem nabycia prawa własności jest przeniesienie własności w drodze umowy. Jeżeli przedmiotem umowy są rzeczy oznaczone co do gatunku (np. zboże) lub rzeczy przyszłe (mające dopiero powstać), do przeniesienia własności potrzebne jest, poza umową zobowiązującą do przeniesienia własności, przeniesienie posiadania (wydanie) rzeczy. Należy również wskazać, że w polskim systemie prawnym obowiązuje generalna zasada przyczynowości (kauzalności), zgodnie z którą przy przenoszeniu prawa własności konieczne jest istnienie tzw. causy, czyli przyczyny, dla której jeden podmiot przenosi własność na inny podmiot.

Zobacz również: Odszkodowanie za niewykonanie umowy

Przeniesienie własności nieruchomości

Szczególne zasady przeniesienia własności zostały przewidziane odnośnie nieruchomości.

Po pierwsze, własność nieruchomości nie może zostać przeniesiona pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu. Nie stoi to jednak na przeszkodzie zawarciu pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu umowy zobowiązującej do przeniesienia własności nieruchomości. Jeżeli taka umowa została zawarta, do przeniesienia własności potrzebne jest dodatkowe porozumienie stron (czyli umowa rzeczowa) obejmujące ich bezwarunkową zgodę na niezwłoczne przejście własności. Po drugie, warunkiem niezbędnym do przeniesienia własności nieruchomości jest także zachowanie formy aktu notarialnego pod rygorem nieważności.

Nabycie rzeczy ruchomej od osoby nieuprawnionej

Co do zasady, własność rzeczy może skutecznie przenieść na nabywcę tylko jej właściciel lub inna osoba uprawniona do rozporządzania rzeczą (np. komisant). Oznacza to, że nie możemy kupić rzeczy od osoby, która nie jest uprawniona do jej sprzedaży. Jednakże w celu ochrony osób, które nabyły prawo własności w dobrej wierze, ustawodawca przewidział
od omawianej zasady wyjątki. Jeden z nich dotyczy nabycia rzeczy ruchomej od osoby nieuprawnionej. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, jeżeli osoba nieuprawniona sprzeda rzecz ruchomą (np. książkę) i wyda ją nabywcy, nabywca nabędzie jej własność z chwilą objęcia rzeczy w posiadanie. Nabycie własności takiej rzeczy nie będzie jednak możliwe, jeśli nabywca działał w złej wierze (np. wiedział, że książka jest kradziona).

Zobacz również: Jakie są sposoby nabycia prawa własności? (cz. 2.)

Natomiast nabycie rzeczy skradzionej, zgubionej lub w inny sposób utraconej, nawet jeśli nabywca działał w dobrej wierze, możliwe będzie dopiero po upływie 3 lat od chwili jej zgubienia, skradzenia lub utraty. Na tę zasadę należy zwrócić szczególną uwagę, ponieważ w praktyce oznacza ona, że jeśli przykładowo kupimy kradziony samochód rok po dokonaniu jego kradzieży i działamy w dobrej wierze, to jego własność będziemy mogli skutecznie nabyć dopiero po upływie 3 lat od jego kradzieży. Warto przy tym wskazać, że dobra wiara nabywcy rzeczy polega na usprawiedliwionym, w świetle obiektywnych zasad rozumowania, przekonaniu, że zbywca jest uprawniony do rozporządzania rzeczą. Natomiast w złej wierze jest nabywca, który wie o tym, że zbywca nie jest osobą uprawnioną do rozporządzania rzeczą, albo o fakcie tym nie wie w wyniku swego niedbalstwa.

Podsumowanie

Podsumowując, najpowszechniejszym sposobem nabycia prawa własności jest przeniesienie własności na podstawie umowy. Co do zasady, nabycie własności rzeczy oznaczonych
co do tożsamości następuje w drodze umowy o podwójnym skutku (zobowiązująco-rozporządzającym). W przypadku przenoszenia własności rzeczy oznaczonych co do gatunku lub rzeczy przyszłych, konieczne jest także przeniesienie ich posiadania. Zaś szczególne zasady, polegające na braku możliwości przeniesienia własności pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu oraz dotyczące zachowania odpowiedniej formy, zostały przewidziane w odniesieniu do nieruchomości.

Zobacz również serwis: Pomoc prawna

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    2 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Długi w małżeństwie w praktyce

    Wspólna odpowiedzialność małżonków za długi w małżeństwie zależy od wielu czynników. Czy intercyza zawsze chroni przed zadłużeniem?

    Wniosek o EKUZ online - zmiana od 1 października 2021 r.

    Wniosku o EKUZ online od 1 października 2021 r. nie złożymy przez e-mail. Dotyczy to wyjazdów turystycznych.

    RODO II czyli Rozporządzenie o e-Prywatności – co już wiemy?

    RODO II czyli Rozporządzenie o e-Prywatności to nowa regulacja unijna dotycząca bezpieczeństwa danych w Internecie.

    Monitoring na posesji a przepisy o ochronie danych osobowych

    Monitoring na posesji może nam przysporzyć wielu problemów natury prawnej. Warto pamiętać o przepisach dotyczących ochrony danych osobowych.

    Presja odpowiadania na służbowe maile i telefony podczas urlopu?

    Presję odpowiadania na służbowe maile i telefony podczas urlopu odczuwa co czwarty Polak. Kto ma największy problem z przejściem w tryb offline?

    Senackie poprawki do nowelizacji KPA [KOMENTARZ]

    Senat stworzył rozwiązanie, które tak naprawdę podzieli uprawnionych na dwie grupy. Zmiany komentuje radca prawny Jan Delmanowski.

    Dobry start - ZUS przelał prawie 240 mln zł na wyprawki

    ZUS przelał prawie 240 mln zł na konta w ramach programu "Dobry start". Świadczenie przyznawane jest bez względu na dochód.

    Zmiany w Kodeksie karnym ze względu na dobro dziecka

    Rząd zapowiada zmiany w Kodeksie karnym. "Musimy chronić dobro dziecka" - mówił minister w KPRM Michał Wójcik.

    Konfiskata pojazdu w projekcie Kodeksu karnego

    Rozwiązania dotyczące m.in. konfiskaty pojazdu mają się znaleźć w w osobnym projekcie Kodeksu karnego.

    Wysokie kary za zaśmiecanie m.in. plaż

    Rząd zapowiada zaostrzenie kar za zaśmiecanie m.in. plaż i lasów. Grzywna miałaby wzrosnąć z 500 zł do nawet 5 tys. zł.

    Recepta farmaceutyczna w 2021 r.

    Czym jest recepta farmaceutyczna? Kto w 2021 r. może skorzystać z takiej recepty? Kiedy można ją wystawić?

    Dziecko cudzoziemca urodzone w Polsce

    Narodziny i związane z tym procedury dotyczą również dzieci obcokrajowców. Jaka jest sytuacja prawna urodzonych w Polsce dzieci cudzoziemców?

    Fundusz Kompensacyjny Szczepień - projekt przyjęty przez rząd

    Projekt ustawy powołującej Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych został przyjęty przez rząd. Kto będzie mógł otrzymać świadczenie?

    Jak zamówić e-receptę przez Internet?

    Jak zamówić e-receptę przez Internet? Można to zrobić na Internetowym Koncie Pacjenta.

    Co wie o nas Internet?

    Dane osobowe w Internecie rozprzestrzeniają się bardzo szybko. Co wie o nas Internet? Czy dane można wykorzystać przeciwko nam?

    Mój wizerunek - czy to tylko zdjęcie?

    Każdy ma swoje wyobrażenie czym jest wizerunek albo co potocznie uznawane jest za wizerunek.

    Koszty sądowe w elektronicznym postępowaniu upominawczym

    Uchwalona przez Sejm nowelizacja ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przesądza, że w w elektronicznym postępowaniu upominawczym wydatki ponosi Skarb Państwa.

    Wyprzedaże - jakie prawa ma konsument?

    Letnie wyprzedaże trwają nie tylko w Polsce, ale i za granicą. Czy konsument może zwrócić towar? Co z reklamacją?

    24 lipca przypada Święto Policji

    24 lipca obchodzone jest Święto Policji. Urząd Statystyczny w Warszawie przygotował najważniejsze dane dla województwa mazowieckiego.

    Rodzinny kapitał opiekuńczy - projekt ustawy

    Projekt ustawy o rodzinnym kapitale opiekuńczym został skierowany do konsultacji społecznych. Komu będzie przysługiwało świadczenie?

    ETPCz: o powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej SN

    Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził poważne nieprawidłowości w powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

    12 tys. zł na dziecko w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego

    12 tys. zł na dziecko to maksymalna kwota nowego świadczenia dla rodziców. Komu będzie przysługiwał rodzinny kapitał opiekuńczy? W jakich częściach?

    Rzecznik Finansowy ostrzega przed oszustwami inwestycyjnymi

    Rzecznik Finansowy apeluje o zachowanie szczególnej ostrożności w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. Jak weryfikować wiarygodność platform?

    Kontakty z dzieckiem a kwarantanna – MS chce zmiany przepisów

    Ministerstwo Sprawiedliwości uznało za zasadny postulat zwolnienia z kwarantanny osób realizujących kontakty z dziećmi poza granicami kraju.

    Overbooking z powodu pandemii?

    Czy pandemia usprawiedliwia overbooking?Jakie prawa przysługują pasażerom linii lotniczych?