Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Odpowiedzialność zarządu za zobowiązania spółki

Kiedy członkowie zarządu ponoszą odpowiedzialność za spółkę? Fot. Fotolia
Kiedy członkowie zarządu ponoszą odpowiedzialność za spółkę? Fot. Fotolia
Członkowie zarządu spółki odpowiadają za jej zobowiązania, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczne. Mogą oni jednak przywołać zarzut potrącenia wierzytelności spółki.

Dnia 17 lutego 2011 r. Sąd Najwyższy (dalej „SN”) podjął uchwałę, zgodnie z którą członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pozwany na podstawie art. 299 § 1 Kodeksu spółek handlowych (dalej „ksh”) może bronić się zarzutem, że objęta tytułem wykonawczym wierzytelność uległa umorzeniu na skutek potrącenia z wierzytelności powoda, dokonanego po powstaniu tego tytułu (sygn. akt III CZP 129/10, dalej „Uchwała”).

Kiedy członkowie zarządu sp. z o.o. odpowiadają za jej zobowiązania?

Uchwała odnosi się do art. 299 §1 ksh, zgodnie z którym, jeżeli egzekucja przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Istotne jest przy tym, że zgodnie z art. 299 §2 ksh, członek zarządu może się uwolnić od powyższej odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy. Zgodnie z art. 299 §2 ksh, członek zarządu może także bronić się dowodząc, że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego, wierzyciel spółki nie poniósł szkody.

Zobacz serwis: Spółki

Odpowiedzialność na podstawie art. 299 §1 ksh

Z literalnego brzmienia art. 299 §1 ksh, zdaje się wynikać, że przewidziana przez ten przepis odpowiedzialność jest odpowiedzialnością za zobowiązania spółki (a zatem, że jest to odpowiedzialność członka zarządu o charakterze gwarancyjnym, za zobowiązania innego podmiotu - spółki). SN w Uchwale zajął jednak stanowisko, wyrażone już wcześniej w Uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 7 listopada 2008 r. III CZP 72/2008, że odpowiedzialność powyższa jest własną odpowiedzialnością członka zarządu o charakterze odszkodowawczym, to znaczy członek zarządu odpowiada nie za zobowiązania spółki, lecz sam jest zobowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej wierzycielowi, wskutek bezskuteczności egzekucji prowadzonej względem spółki. SN uważa bowiem, że o istocie powyższej odpowiedzialności jako odszkodowawczej, przesądza możliwość uwolnienia się przez członka zarządu od tej odpowiedzialności, przez wykazanie braku szkody po stronie wierzyciela spółki.

Skoro jak przesądził to SN, członek zarządu na gruncie art. 299 ksh nie odpowiada za zobowiązania spółki, to wydawałoby, się że nie może również powoływać się na potrącenie zobowiązań spółki, z wierzytelnością przysługującą spółce wzajemnie od jej wierzyciela.

Uchwała SN

W uzasadnieniu Uchwały, SN sformułował jednak ciekawą koncepcję prawną, zgodnie z którą, powołanie się przez członka zarządu, w celu uwolnienia się od odpowiedzialności z art. 299 ksh, na potrącenie wierzytelności spółki, nie kłóci się z odszkodowawczym charakterem tej odpowiedzialności.

Stan faktyczny

Powyższa koncepcja została sformułowana ściśle w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, w ramach której podjęta została Uchwała. W powyższym stanie faktycznym, wierzyciel spółki z ograniczoną odpowiedzialności uzyskał prawomocne orzeczenie przeciwko tej spółce, zasądzające na rzecz wierzyciela określoną kwotę. Prowadzona przez wierzyciela na podstawie tego orzeczenia egzekucja, okazała się bezskuteczna. Wówczas, wierzytelność zasądzona powyższym, prawomocnym orzeczeniem, została przeniesiona w drodze cesji na inną osobę. Nowy wierzyciel pozwał członka zarządu spółki, z powołaniem się na art. 299 ksh. W toku tego procesu, pozwany członek zarządu, działając za spółkę, złożył oświadczenie o potrąceniu wierzytelności przysługującej spółce od pierwotnego wierzyciela, z przeniesioną już na osobę trzecią wierzytelnością. W powyższym stanie rzeczy SN zauważył, że zakładając iż powyższe potrącenie zostało skutecznie dokonane, a wierzytelność przysługująca spółce była wyższa od wierzytelności przysługującej pierwotnemu wierzycielowi od spółki, to wierzytelność bezskutecznie dochodzona od spółki uległa w całości umorzeniu, z mocą wsteczną od chwili, kiedy potrącenie było możliwe (art. 498 §2 i art. 499 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz. U. z 1964 r., Nr 16 poz. 93 z późn. zm.). Powyższe zaś zdaniem SN może prowadzić do wniosku, że wierzyciel, który pozwał członka zarządu, nie poniósł żadnej szkody, której naprawienia mógłby żądać od członka zarządu spółki, na podstawie art. 299 ksh, skoro niewyegzekwowana od spółki wierzytelność uległa umorzeniu, z mocą wsteczną, wskutek potrącenia.

Zobacz: Kiedy członek zarządu ponosi odpowiedzialność za niewypłacalną spółkę?

Podsumowanie

Powyższe, wynikające z uzasadnienia Uchwały konkluzje, mają istotne praktyczne znaczenie zarówno z punktu widzenia członków zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, mogących ponosić odpowiedzialność na podstawie art. 299 ksh, jak i z punktu widzenia wierzycieli niewypłacalnych spółek. Pomimo bowiem przyjęcia przez SN jednoznacznego stanowiska, z którego wynika, że odpowiedzialność z art. 299 ksh jest odpowiedzialnością odszkodowawczą a nie odpowiedzialnością za zobowiązania spółki, to jednak członek zarządu w określonych okolicznościach może powoływać się na zarzuty bezpośrednio dotyczące zobowiązań spółki. Zarzutem takim może być, tak jak w omawianej sprawie, powołanie się na dokonanie potrącenia wierzytelności spółki, celem wykazania braku szkody po stronie wierzyciela. Wierzyciele niewypłacalnych spółek, decydując się na procesy przeciwko członkom zarządu, z powołaniem się na art. 299 ksh, powinni zatem mieć na uwadze ryzyko związane z możliwością tego rodzaju obrony. Istotne jest jednak, że zgodnie z art. 299 §2 ksh, aby móc skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności wynikającej z tego przepisu, to członek zarządu powinien wykazać brak szkody po stronie wierzyciela (to na członku zarządu spoczywa ciężar dowodu w tym zakresie).

Zobacz serwis: W sądzie

Reklama
Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
PIT, CIT, Ryczałt 2023
PIT, CIT, Ryczałt 2023
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/15
    Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
    od 1 stycznia i od 1 lipca
    od 1 stycznia i od 1 czerwca
    od 1 lutego i od 1 lipca
    Następne
    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Obniżenie prowizji przy wcześniejszej spłacie kredytu - co z decyzją SN?
    Sąd Najwyższy do czasu wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE zawiesił decyzję ws. ewentualnego obniżania prowizji za udzielenie kredytu mieszkaniowego w przypadku wcześniejszej spłaty tego kredytu - dowiedziała się PAP w SN. W TSUE oczekuje bowiem na wyrok podobne pytanie z Austrii.
    Bezpieczny Kredyt 2% - od kiedy?
    Kredyt mieszkaniowy oprocentowany na 2 proc. powinien obowiązywać od tegorocznych wakacji - poinformował podczas piątkowej konferencji prasowej rzecznik rządu Piotr Müller.
    Czego dotyczy dyrektywa Omnibus?

    Czym jest dyrektywa Omnibus? Jakie prawa przyznaje konsumentom? Oto najważniejsze informacje. 

    DGP: Czy konkubinat zostanie w końcu uregulowany prawnie?

    Konkubinat, czyli nieformalny związek pozostających we wspólnym pożyciu dwojga osób, choć staje się coraz bardziej popularny, nie doczekał się jak do tej pory w polskim prawie regulacji ustawowej. 

    Jakie będą kwoty wolne od podatku od spadków i darowizn od 1 lipca 2023 r.

    Kwoty wolne od podatku od spadków i darowizn będą wyższe od 1 lipca 2023 r. Ile wyniesie kwota wolna od podatku od spadków i darowizn?

    Dzień Ochrony Danych Osobowych. Jak dbać o bezpieczeństwo w sieci?
    SG: w czwartek 26 stycznia z Ukrainy do Polski odprawiono 21,7 tys. osób, a z Polski do Ukrainy - 18,4 tys.

    W czwartek z Ukrainy do Polski odprawiono 21,7 tys. osób, a z Polski do Ukrainy 18,4 tys. - podała w piątek na Twitterze straż graniczna. 

    Zmiany w postępowaniu cywilnym przyjęte przez Sejm

    Zmiany w postępowaniu cywilnym, które mają zmniejszyć obciążenie sądów oraz wprowadzić nowe postępowanie z udziałem konsumentów przewiduje nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego przyjęta przez Sejm. Zmienić się ma też próg wartości przedmiotu sporu dzielący sprawy miedzy sądy rejonowe i okręgowe. 

    Elektroniczny Dziennik Budowy rusza

    Elektroniczny Dziennik Budowy – rządowa aplikacja do prowadzenia dziennika budowy w formie elektronicznej rusza w piątek 27 stycznia. Inwestor może wybrać czy nadal chce prowadzić dziennik budowy w wersji papierowej, czy w nowej formie elektronicznej. Od 2030 r. wersja elektroniczna dziennika budowy będzie obowiązkowa.

    Centralny Rejestr Wyborców i 6 tysięcy nowych lokali wyborczych już w najbliższych wyborach

    Centralny Rejestr Wyborców, 6 tysięcy nowych lokali wyborczych i bezpłatne przewozy dla wyborców w gminach bez publicznego transportu, co ma służyć zwiększeniu frekwencji – to główne założenia nowelizacji Kodeksu wyborczego, jaką Sejm w czwartek 26 stycznia.

    Dodatek antyemerytalny dla mundurowych przyjęty przez Sejm

    Dodatek antyemerytalny dla żołnierzy i funkcjonariuszy po 15 latach służby wprowadza ustawa uchwalona przez Sejm w czwartek 26 stycznia. Ustawa przewiduje też, że obowiązujący już w kilku służbach dodatek motywacyjny po 25 latach obejmie również służby specjalne, KAS i Straż Marszałkowską.

    Świadczenia z funduszu alimentacyjnego w okresie 2023/24 z wyższym kryterium dochodowym
    Od nowego okresu świadczeniowego, który rozpocznie się 1 października 2023 r., wzrośnie kwota kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
    Postępowania awansowe na uczelniach na nowych zasadach

    Postępowania awansowe na uczelniach wyższych będą odbywać się na zmodyfikowanych zasadach. Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację Prawa o szkolnictwie wyższym, która przewiduje zmiany w postępowaniach awansowych, obligatoryjne publiczne kolokwia habilitacyjne i dostosowanie przepisów do wprowadzenia nowych dyscyplin nauki. 

    Najemnicy łamią prawo międzynarodowe i narażają się na odpowiedzialność karną

    Najemnicy biorący udział w konfliktach zbrojnych naruszają prawo. Ich służba jest zakazana zarówno przez prawo międzynarodowe, jak i przepisy poszczególnych państw. Jaka jest definicja najemnika? Na jakie konsekwencje naraża się najemnik? Jakie kary za podjęcie służby najemnej przewiduje polskie prawo? 

    1 lutego 2023 r. ruszy nowy nabór wniosków programu "Rodzina 500+"
    Od 1 lutego rusza nabór wniosków na nowy okres świadczeniowy programu "Rodzina 500+". Z programu każdego miesiąca korzysta około 7 mln dzieci; od początku funkcjonowania programu wypłacono ponad 220 mld zł – powiedziała w czwartek minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.
    Kradzież tożsamości ułatwia jawność numeru PESEL

    Kradzież tożsamości to zjawisko, któremu mają zapobiegać przepisy ustawy, nad której projektem trwają w rządzie trwają prace legislacyjne. Jak rzecznik praw obywatelskich ocenia proponowane rozwiązania? Co budzi wątpliwości RPO?

    Osoby mobbingujące często pozostają bezkarne
    Wielu pracowników nie potrafi odróżnić, co można określić jako mobbing, a co nie. Problem w polskich firmach wciąż narasta i może mieć poważne konsekwencje.
    ZUS wypłaca coraz więcej międzynarodowych świadczeń
    Jak informuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych, coraz więcej obywateli naszego kraju, którzy pracowali zarówno w Polsce, jak i w krajach Unii Europejskiej lub EFTA, osiąga prawa do świadczeń emerytalno-rentowych.
    Kompleksowa opieka dla wcześniaków KORD w 2023 - pilotaż niebawem ma wejść w życie
    Wcześniaki urodzone przed 32. tygodniem ciąży będą wreszcie objęte programem kompleksowej opieki rozwojowej (KORD) do 3. roku życia. Daje on szansę na poprawę opieki nad wcześniakami w Polsce w niedalekiej perspektywie - poinformowali eksperci w środę w Sejmie.
    Wycinka drzew z własnej posesji w 2023 jednak bez zmian w prawie?
    W środę sejmowa komisja ds. deregulacji przyjęła 8 spośród 27 poprawek, jakie zostały zgłoszone w drugim czytaniu do projekt ustawy deregulacyjnej. Komisja zdecydowała m.in. o wykreśleniu przepisów, które miały ułatwić wycinkę drzew na prywatnych posesjach.
    MI pracuje nad włączeniem aut elektrycznych do tzw. kilometrówki
    Ministerstwo Infrastruktury pracuje nad ustawowym rozwiązaniem, które pozwoliłoby na skorzystanie z tzw. kilometrówki posiadaczom samochodów elektrycznych i hybrydowych - poinformował w środę wiceminister infrastruktury Rafał Weber.
    Loteria ma zachęcić do badań profilaktycznych

    W loterii, która wystartuje 1 lutego 2023 r. będą mogły wziąć udział osoby, które skorzystały z programu Profilaktyka 40 PLUS.

    Urlop ojcowski

    Urlop ojcowski – urlop przysługujący ojcu wychowującemu dziecko. 

    Urlop tacierzyński

    Urlop tacierzyński – potoczna nazwa części urlopu macierzyńskiego, z której matka dziecka może zrezygnować, i która może być wykorzystana przez ojca wychowującego dziecko.

    Ile zarabia bibliotekarz? I dlaczego tak mało?

    Ile zarabia bibliotekarz – to zależy od obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa i regulaminów wynagradzania poszczególnych bibliotek. Z jakich składników składa się wynagrodzenie bibliotekarza? Jak kształtują się stawki wynagrodzenia zasadniczego tej grupy zawodowej? Jakie dodatki przysługują osobom należącym do niej?