Kwoty wolne od potrąceń z wynagrodzenia za pracę w 2020 r.

Potrącenia pieniężne z wynagrodzenia za pracę

Pracodawca może samodzielnie dokonywać potrąceń z wynagrodzeń pracowników, jednak w określonych przez Kodeks pracy granicach. W art. 87 Kodeksu pracy ustawodawca wskazuje, jakie konkretnie należności mogą zostać potrącone z wynagrodzenia po odliczeniu składek ubezpieczeniowych, zaliczki na podatek dochodowy oraz ewentualnych wpłat dokonywanych do PPK. Są to:

1. świadczenia alimentacyjne (wymagany jest tytuł wykonawczy na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych);
2. należności inne niż świadczenia alimentacyjne (wymagany jest tytuł wykonawczy na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne);
3. zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi;
4. porządkowe kary pieniężne (art. 108 Kodeksu pracy).

Polecamy: Wynagrodzenia po 1 sierpnia 2019 r. Rozliczanie płac w praktyce

Powyższa kolejność nie jest przypadkowa. To porządek, w jakim dokonuje się potrąceń.  Ustalone zasady dotyczące wysokości potrąceń przedstawiają się następująco:

1. świadczenia alimentacyjne – do 3/5 wynagrodzenia pracownika;
2. inne należności lub zaliczki pieniężne – do 1/2 wynagrodzenia pracownika.

Co więcej, potrącenia z punktu drugiego nie mogą przekraczać połowy wynagrodzenia, ale jeśli do potrącenia są również należności alimentacyjne, wówczas łącznie potrącenie nie może przekraczać 3/5 wynagrodzenia.

Porządkowe kary pieniężne potrąca się natomiast bez względu na inne potrącenia. Po dokonaniu wyżej omówionych potrąceń dopiero dokonuje się potrącenia kar pieniężnych. Zgodnie z art. 108 § 3 Kodeksu pracy wysokość kary pieniężna za jedno przekroczenie, a także za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może przekraczać jednodniowego wynagrodzenia pracownika. Ponadto wszystkie kary pieniężne mogą wynosić maksymalnie 1/10 wynagrodzenia, które należy się pracownikowi już po dokonaniu wcześniejszych potrąceń.

Niektóre świadczenia podlegają egzekucji z tytułu zaspokojenia świadczeń alimentacyjnych do pełnej wysokości. Należą do nich:

• nagroda z zakładowego funduszu nagród,
• dodatkowe wynagrodzenie roczne,
• należności z tytułu udziału w zysku lub nadwyżce bilansowej.

Co istotne, od wynagrodzenia za pracę odejmuje się także w pełnej wysokości kwoty, które były wypłacone w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, jeśli pracownik nie zachowuje za ten czas prawa do wynagrodzenia.

W przypadku miesiąca, w którym pracownik otrzymuje również składniki wynagrodzenia za okresy dłuższe niż 1 miesiąc, potrąceń dokonuje się od łącznej kwoty wynagrodzenia wraz z tymi składnikami.

Kwoty wolne od potrąceń w 2020 r.

Zgodnie z art. 87¹ § 1 Kodeksu pracy kwoty wolne od potrąceń dzielimy na 3 grupy:

1. kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę netto (pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek ubezpieczeniowych, zaliczki na podatek dochodowy oraz ewentualnych wpłat do PPK) - należności inne niż świadczenia alimentacyjne;
2. kwota równa 75% minimalnego wynagrodzenia netto – zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi;
3. kwota równa 90% minimalnego wynagrodzenia netto – porządkowe kary pieniężne (art. 108 Kodeksu pracy).

Dla pracownika niepełnoetatowego kwoty te obniża się proporcjonalnie do jego wymiaru czasu pracy.

Łatwo można zauważyć, że nie przewidziano kwoty wolnej od potrąceń dla świadczeń alimentacyjnych. W przypadku tego typu należności można potrącić 3/5 nawet od minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Znana jest już kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę na rok 2020. Kwota brutto wyniesie 2600 zł, a netto 1877,62 zł. Oznacza to, że kwotą wolną od potrąceń w 2020 r. dla należności inne niż świadczenia alimentacyjne będzie 1877,62 zł. Natomiast 75% z minimalnego wynagrodzenia netto to 1408,22 zł. Jest to kwota wolna od potrąceń dla zaliczek pieniężnych. 90% z minimalnego wynagrodzenia netto jest równe kwocie 1689,86 zł, czyli będzie to kwota wolna od potrąceń w przypadku porządkowych kar pieniężnych.

Potrącenia za zgodą pracownika

Kolejną kategorią należności są te, które mogą być potrącane za zgodą pracownika. Są to wszystkie pozostałe należności inne niż: świadczenia alimentacyjne (wymagany jest tytuł wykonawczy na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych), należności inne niż świadczenia alimentacyjne (wymagany jest tytuł wykonawczy na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne), zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi, porządkowe kary pieniężne (art. 108 Kodeksu pracy) oraz kwoty wypłacone w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia.

Zgoda na dokonanie potrąceń należności innych niż wyżej wymienione powinna zostać wyrażona na piśmie.

Kwota wolna od potrąceń w przypadku wymaganej zgody pracownika wynosi:

1. 100% minimalnego wynagrodzenia netto (1877,62 zł ) – przy potrącaniu należności na rzecz pracodawcy;
2. 80% minimalnego wynagrodzenia netto (1502,10 zł) – przy potrącaniu innych należności niż określone w pkt 1.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dziennik Ustaw rok 2019 poz. 1040)