Kategorie

Zasiłek macierzyński w 2019 r. - działalność gospodarcza

Agata Majewska
Ślązak, Zapiór i Partnerzy – Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych sp. p.
Ekspert we wszystkich dziedzinach prawa związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej
Czy mama prowadząca działalność gospodarczą ma prawo do zasiłku macierzyńskiego?/fot. Shutterstock
Czy mama prowadząca działalność gospodarczą ma prawo do zasiłku macierzyńskiego?/fot. Shutterstock
ShutterStock
Czy korzystanie z zasiłku macierzyńskiego wymusza zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej? Jak długo można korzystać z zasiłku?

Zasiłek macierzyński dla prowadzących działalność gospodarczą w 2019 r.

W ostatnich dniach media donoszą o tym, iż ZUS bacznie przygląda się młodym matkom wykonującym zawód adwokata, zgłaszającym się po wypłatę zasiłku macierzyńskiego. Wiąże się to z podejrzeniem, że prawniczki zakładają własną działalność gospodarczą wyłącznie w celu uzyskania tego świadczenia, następnie zaś prowadzą ją jedynie dla pozoru i w ten sposób korzystają gwarantowanego wsparcia finansowanego przez Zakład Ubezpieczeń.

Jak więc wygląda sytuacja kobiety prowadzącej własną działalność gospodarczą, która w trakcie jej prowadzenia zdecyduje się na macierzyństwo?

Czy może ona, podobnie jak osoba zatrudniona na etacie, przerwać pracę i poświęcić się opiece nad dzieckiem? I czy korzystanie z zasiłku macierzyńskiego wymusza zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej?

Prawo do zasiłku – tylko dla ubezpieczonego przedsiębiorcy

Urlop macierzyński to prawo przysługujące każdej zatrudnionej na etacie matce – a w określonych przypadkach również ojcu wychowującemu dziecko. Ze względu na to, że osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę obowiązkowo objęte są ubezpieczeniem społecznym, w całym okresie pobierania urlopu macierzyńskiego lub na warunkach urlopu macierzyńskiego, przysługuje im świadczenie pieniężne w postaci zasiłku macierzyńskiego. Przepisy nie przewidują jednak instytucji urlopu macierzyńskiego dla samozatrudnionych. Wynika to z faktu, iż jest to uprawnienie typowo pracownicze. Jednak przedsiębiorca na zasadach analogicznych jak pracownik, skorzystać może z przysługującego z tego tytułu zasiłku macierzyńskiego.

Możliwość skorzystania z zasiłku zawsze uzależniona jest od objęcia ubezpieczeniem chorobowym i opłacania składek z tego tytułu. Dla kobiet prowadzących działalność gospodarczą, w przeciwieństwie do pracowników – objęcie tym ubezpieczeniem jest dobrowolne. Mogą one przystąpić do niego w dowolnym momencie prowadzenia działalności.

Opłacanie ww. składek zapewnia możliwość skorzystania z:

  • zasiłku chorobowego – w przypadku ciąży maksymalnie do 270 dni w roku, oraz
  • zasiłku macierzyńskiego – przez co najmniej 14 tygodni od dnia porodu.

Co ważne, w przeciwieństwie do zasiłku chorobowego – świadczenie na czas macierzyństwa nie jest uzależnione od tzw. „okresu wyczekiwania”. Oznacza to, że matka prowadząca własną działalność może skorzystać z niego już po pierwszym dniu opłacania składki chorobowej – bez konieczności podlegania wcześniej co najmniej 90 dni nieprzerwanemu ubezpieczeniu chorobowemu.

Jak długo można korzystać z zasiłku?

Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego został jednolicie ustalony zarówno dla matek prowadzących własną działalność, jak i tych zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę. Określają go przepisy Kodeksu pracy regulujące wymiar urlopu macierzyńskiego i wychowawczego, i wynoszą one odpowiednio:

  • w odniesieniu do urlopu macierzyńskiego: od 20 tygodni - w przypadku urodzenia 1 dziecka przy jednym porodzie do 37 tygodni - w razie urodzenia 5 i więcej dzieci przy jednym porodzie
  • w odniesieniu do urlopu rodzicielskiego: od 32 tygodni - w przypadku urodzenia 1 dziecka przy jednym porodzie do 34 tygodni - w razie urodzenia jednocześnie 2 i więcej dzieci.

Maksymalny więc okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego w razie urodzenia 1 dziecka to 52 tygodnie.

Co istotne, przepisy wymagają, by pierwsze 14 tygodni urlopu macierzyńskiego (a więc i pobieranego w tym czasie zasiłku) wykorzystała sama matka. Dopiero po tym okresie może zrezygnować z pozostałej części tego świadczenia i powrócić do pracy, jeżeli pozostałą część wykorzysta:

  • ojciec (pracownik), lub
  • ojciec prowadzący własną działalność i objęty ubezpieczeniem chorobowym, który w celu w tym właśnie celu przerwie jej prowadzenie.

Co zatem z prowadzeniem działalności w trakcie zasiłku?

Pobieranie zasiłku macierzyńskiego nie wyklucza prowadzenia w tym czasie własnej działalności. Od decyzji samej matki – przedsiębiorcy zależy, czy kontynuować będzie działalność i uzyskiwać przychody, czy postanowi ją zawiesić. W przypadku nieprzerwanego prowadzenia działalności w okresie pobierania zasiłku, ustaje obowiązek uiszczania składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, które finansowane są wówczas przez Skarb Państwa za pośrednictwem ZUS. Po stronie osoby przebywającej na zasiłku macierzyńskim pozostaje jedynie obowiązek regulowania składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Natomiast, w razie zawieszenia działalności w trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego, nie ma konieczności opłacania zarówno składek na ubezpieczenia społeczne, jak i zdrowotne w tym okresie.

Jakich formalności należy dopełnić? Otrzymanie zasiłku macierzyńskiego wymaga uprzedniego złożenia:

  • wniosku o jego wypłatę,
  • skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka i
  • zaświadczenie płatnika składek na druku ZUS Z-3b

we właściwej dla siedziby płatnika jednostce organizacyjnej ZUS. Po złożeniu powyższych dokumentów niezbędnych do stwierdzenia uprawnień do zasiłku. Zakład w ciągu 30 dni powinien dokonać wypłaty świadczenia.

Polecamy serwis: Zasiłek macierzyński

Uwaga - możliwa kontrola ZUS!

Wracając do wspomnianego na początku wątku adwokatów korzystających z zasiłku macierzyńskiego, należy zauważyć, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych – jako organ wypłacający świadczenie – ma uprawnienie do weryfikacji, czy istnieje podstawa do wypłaty zasiłku. Bowiem tylko faktycznie prowadzona działalność gospodarcza stanowi podstawę do ubezpieczeń, a co za tym idzie, i wypłaty wynikających z nich świadczeń. Tymczasem, jak zauważa ZUS – nierzadko dochodzi do sytuacji, w których osoby chcące uzyskać świadczenia gwarantowane ubezpieczeniem społecznym zakładają działalność, która w rzeczywistości nigdy nie jest prowadzona i stanowi fikcję. Sankcją za takie zaś działanie beneficjentów zasiłku może być nie tylko wstrzymanie wypłaty świadczenia, ale również konieczność zwrotu pobranych dotychczas z tego tytułu kwot.

Widać więc, że pomimo zasadniczych różnic pomiędzy sytuacją pracownika etatowego, a osoby prowadzącej własną działalność gospodarczą, przepisy ubezpieczeniowe zrównują ich pozycję w zakresie uprawnień przysługujących z tytułu macierzyństwa. Zapewniać ma to przede wszystkim względnie równe warunku wszystkich osób aktywnych zawodowo decydujących się na rodzicielstwo. Niemniej, w odniesieniu do przedsiębiorców obostrzenia prawne oraz zakres kontroli organu wypłacającego świadczenia, jakim jest ZUS, są często daleko dalej idące. Wynika to z faktu, iż na tym polu dochodzi do najczęstszych nadużyć prowadzących do niezasadnie pobranych świadczeń macierzyńskich.

Polecamy serwis: Działalność gospodarcza

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    28 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytury groszowe z ZUS wciąż problemem

    Emerytury groszowe z ZUS stanowią coraz częstszy problem. Czy planowane są zmiany dotyczące świadczeń niższych niż minimalne?

    Oszczędzamy mniej, ale regularnie [BADANIE]

    Z danych zebranych przez Intrum wynika, iż 80 procent konsumentów stara się oszczędzać każdego miesiąca. Czy to pozytywny skutek pandemii?

    Reklamacja po wakacjach - jak i kiedy?

    Reklamacja po wakacjach może dotyczyć np. usługi turystycznej, opóźnionego lotu czy noclegu. W jakim terminie należy ją wysłać?

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.? Podpowiadamy dla kogo przewidziano nowy rodzaj wsparcia.

    Oszustwo "na 14. emeryturę" - co robić?

    Oszustwo "na 14. emeryturę? ZUS przestrzega przed osobami, które oferują pomoc przy wypełnieniu wniosku o świadczenie.

    Zasada niezmienności składu orzekającego - zmiany w k.p.k.

    Zasada niezmienności składu orzekającego sprawia, że zmiana sędziego oznacza przymus prowadzenia procesu od początku – co nikomu nie służy. Jest jednak szansa na poprawę sytuacji.

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. - zmiany

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. będzie możliwy tylko na podstawie ważnego paszportu. Są jednak wyjątki. Jakie?

    Ochrona konsumenta - przepisy uzupełniające weszły w życie

    Przepisy uzupełniające ochronę konsumentów weszły w życie. Zmiany dotyczą m.in. postępowania nakazowego z weksla czy wnoszenia pism do sądu.

    Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

    Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.