Emerytura, Emerytury

Zaledwie kilka lat zatrudnienia wystarczy, aby po osiągnięciu wieku emerytalnego ZUS zaczął wypłacać nam comiesięczne świadczenie. Wiele osób zastanawia się jednak, czy z krótkim stażem można liczyć na minimalną emeryturę. Rzeczywistość bywa bolesna. Kwoty dla osób, które przepracowały tylko 5 lat, są rażąco niskie. Ile dokładnie wynosi emerytura po 5 latach pracy w wieku 60, 65, 70 i 75 lat?

Nie każdy przyszły emeryt zdaje sobie sprawę, że termin złożenia wniosku do ZUS może mieć realny wpływ na wysokość świadczenia. Wszystko za sprawą corocznej waloryzacji składek zapisanych na kontach ubezpieczonych. Jeśli prognozy się potwierdzą, w 2026 roku wartość zgromadzonego kapitału może wzrosnąć o około 9,1 proc., co dla części osób przełoży się na wyższą emeryturę nawet o kilkaset złotych miesięcznie.

Może się zdarzyć, że emeryt albo rencista musi zwrócić do ZUS świadczenia. Zdarza się to stosunkowo rzadko, ale się zdarza. Pojawia się wtedy problem – „Oddaję pieniądze do ZUS w kwocie brutto czy netto?" Niestety jest to kwota brutto. Dlaczego niestety? Bo jeżeli emeryturę obciążył PIT albo składka zdrowotna, to emeryt musi sam się zająć odzyskaniem tych pieniędzy. Nie zrobi za niego tego ZUS. Czyli emeryt otrzymał od ZUS np. łącznie z kilku emerytur 8271.33 zł netto, ale musi ZUS oddać 10 000 zł brutto. Różnicę między 10 000 zł a 8271.33 zł emeryt/rencista musi odzyskać sam. Jeżeli świadczenie było opodatkowane, to nadpłacony podatek PIT trzeba osobno „wyciągnąć” z Urzędu Skarbowego – skarbówka go nie odda z urzędu. To samo jest ze składką na NFZ.

ZUS informuje, że emeryci i renciści, których roczne dochody nie przekraczają 30 tys. zł, mogą uniknąć potrącania zaliczek na podatek od dodatkowych świadczeń. Złożenie odpowiedniego formularza w ZUS sprawi, że 13. i 14. emerytura wpłyną na konto w wyższej kwocie netto. Jednak dla części seniorów takie rozwiązanie może oznaczać konieczność dopłaty podatku w rozliczeniu rocznym.

Dzisiejsi emeryci – a przede wszystkim ci, którzy byli aktywni zawodowo i pracowali przed 1999 r. - powinni sprawdzić, czy nie posiadają dokumentów, którymi mogliby potwierdzić okresy składkowe lub nieskładkowe nieuwzględnione przez ZUS przy obliczaniu emerytury. Takie dokumenty lub nawet zeznania świadków mogą skłonić ZUS do ponownego przeliczenia emerytury a w konsekwencji jej podwyższenia. W tej sprawie konieczny jest wniosek emeryta do ZUS-u. Dlaczego zwłaszcza osoby pracujące przed 1999 rokiem mają na to szansę? Odpowiedź jest prosta, bowiem od 1999 roku w wyniku reformy emerytalnej, wszystkie składki są ujmowane na indywidualnym koncie ubezpieczonego w ZUS. Oczywiście i potem mogły się zdarzyć jakieś pomyłki, czy niedopatrzenia w przekazywaniu, czy raportowaniu do ZUS składek ubezpieczeniowych.

Nowy projekt, który w formie petycji znalazł się w polskim parlamencie zakłada obniżenie wieku emerytalnego mężczyzn i nieznaczne podwyższenie wieku kobiet, by w konsekwencji uniknąć zarzutu o dyskryminacji odnośnie wieku emerytalnego a rachunkowo zbliżyć wysokość emerytur kobiet, teraz wyraźnie niższą, do wysokość emerytur otrzymywanych przez seniorów płci męskiej. Czy to realne?

Od 1 czerwca 2026 roku wchodzą w życie nowe limity przychodów wpływające na wysokość świadczeń z KRUS. Zmiany oparte są na danych GUS dotyczących przeciętnego wynagrodzenia i mogą realnie wpłynąć na sytuację finansową części świadczeniobiorców, zwłaszcza pobierających renty. Kluczowe jest to, że ograniczenia nie dotyczą wszystkich świadczeń – część emerytów rolniczych pozostaje całkowicie poza limitem dochodowym.

Najnowszy raport ZUS przynosi konkretne odpowiedzi na pytania o finanse polskich seniorów. Publikacja biuletynu "Miesięczna informacja o wybranych świadczeniach pieniężnych" ujawniła realne skutki niedawnej waloryzacji. Liczby nie kłamią - na konta emerytów trafiają wyższe kwoty, ale ceną za to jest rekordowe obciążenie państwowej kasy. Czy Twoje świadczenie nadąża za krajową średnią?

Rada Ministrów 26 maja 2026 przyjęła projekt ustawy o zabezpieczeniu socjalnym artystów – jak się chwali w komunikacie, pierwszej takiej regulacji w historii Polski. Jeśli jesteś muzykiem, aktorem, plastykiem, tancerzem lub twórcą i Twoje średnie dochody z ostatnich 3 lat nie przekraczają 125% płacy minimalnej – państwo będzie dopłacać do składek ZUS i NFZ, uzupełniając je do poziomu minimalnego wynagrodzenia. Dotyczy to około 62 tys. zawodowych artystów.

Wielu ubezpieczonych w KRUS liczy na to, że dekada opłacania składek zagwarantuje im minimalne świadczenie rolnicze na starość. Rzeczywistość prawna okazuje się jednak brutalna i w urzędzie czeka ich spore zaskoczenie. Przepisy jasno określają minimalny staż, a 10 lat to za mało na samodzielną emeryturę z Kasy. Te pieniądze jednak nie przepadają. Sprawdź, jak ZUS i KRUS rozliczą Twoje składki w 2026 roku i co zrobić, aby odzyskać wypracowane środki.

ZUS radzi, by zanim złoży się wniosek emerytalny - sprawdzić prognozowaną wysokość emerytury. To ważne, by decyzję o zakończeniu aktywności zawodowej podejmować świadomie. Jeżeli prognozowana emerytura jest dla nas za mała trzeba wiedzieć, że osiągnięcie wieku emerytalnego wcale nie oznacza rezygnacji z pracy. A - jak wyjaśnia ZUS - dłuższa praca się opłaca, bo każdy rok aktywności zawodowej po osiągnięciu wieku emerytalnego to wzrost świadczenia o 8-12 proc.

Ile emeryt może dorobić do emerytury w 2026 roku? Będą nowe, wyższe limity od 1 czerwca. Obowiązują do końca lipca. Co dokładnie oznaczają dla emerytów i rencistów?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że po śmierci emeryta lub rencisty prawo do wypłaty świadczenia (emerytury lub renty) ustaje. Listonosz, który przynosi emeryturę (rentę) osoby zmarłej, nie powinien wypłacać tych pieniędzy domownikom. Taką emeryturę czy rentę należy zwrócić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ale uprawniony członek rodziny ma prawo złożyć wniosek o wypłatę tzw. niezrealizowanego świadczenia.

Kiedy najlepiej przejść na emeryturę? Dzień i miesiąc złożenia wniosku mogą przesądzić o tym, ile pieniędzy co miesiąc trafi na konto seniora - informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim. Dlatego przyszli emeryci powinni z rozwagą zaplanować moment zakończenia aktywności zawodowej.

W 2026 roku tysiące Polek czeka potężna zmiana w portfelach. Chodzi o kobiety z rocznika 1961, które kończą 65 lat. ZUS przestanie wypłacać im tzw. okresową emeryturę kapitałową. Brzmi groźnie? Wręcz przeciwnie! To moment, w którym ich docelowe świadczenie może wzrosnąć nawet o kilkaset złotych miesięcznie. Co trzeba zrobić, aby nie stracić ani grosza?

Przejść na emeryturę od razu po osiągnięciu wieku emerytalnego czy dalej pracować i zwiększyć przyszłe świadczenie? Coraz więcej Polaków staje przed takim wyborem. Rząd zachęca seniorów do dłuższej aktywności zawodowej ulgami podatkowymi, a teraz pojawił się kolejny argument. GUS opublikował nowe tablice dalszego trwania życia — kluczowy wskaźnik, od którego ZUS wylicza wysokość emerytur. Od tych danych może zależeć, kto dostanie wyższe świadczenie.

W maju 2026 r. można spodziewać się ważnych informacji z ZUS o waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych. Jeśli świadczeniobiorca ma wątpliwości związane z wysokością emerytury lub renty po waloryzacji albo przyznaniem prawa do 13. emerytury, odpowiedzi powinien uzyskać w liście ZUS lub na eZUS.

Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - waloryzacja emerytur i rent przeprowadzana jest raz w roku, w dniu 1 marca. Na wskaźnik waloryzacji, który decyduje o kwocie podwyżki świadczeń - ma wpływ kilka czynników (w tym przede wszystkim ubiegłoroczna inflacja). Dotychczas, nie była zagwarantowana minimalna kwota podwyższenia świadczeń w ramach takiej corocznej waloryzacji (tj. kwota minimalnego podwyższenia). Stan ten - ma jednak ulec zmianie, w związku z projektem ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, autorstwa Prezydenta Karola Nawrockiego. Czy nowe zasady waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych - zgodnie z założeniem przyjętym przez Prezydenta - miały zastosowanie już w ramach tegorocznej waloryzacji, która odbyła się 1 marca 2026 r.?

Praktyka orzecznicza sądów okręgowych pokazuje, że kolejne sądy ubezpieczeń społecznych uwzględniają odwołania emerytów od decyzji ZUS-u, dotyczące przeliczenia ich emerytur na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. w sprawie SK 140/20. Przykładem jest wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z 4 grudnia 2024 r., zgodnie z którym ZUS powinien przeliczyć emeryturę, a szacowana podwyżka powinna wynosić około 500 zł miesięcznie, licząc od 2014 r. Do tej kwoty dodać należy jeszcze waloryzacje emerytury liczone od 2015 r. W przypadku dłuższego pobierania emerytury wcześniejszej (przyznanej na skutek wniosku złożonego przed 6 czerwca 2012 r.) podwyżki często wynoszą około 2000 zł miesięcznie - pisze adwokat Konrad Giedrojć.

Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, potocznie określane czternastą emeryturą lub po prostu czternastką – przysługuje nie tylko seniorom, ale nawet osobom, które ukończyły 18 rok życia, jeżeli spełniają określone warunki ustawowe do jej otrzymania. Nie zawsze czternasta emerytura musi również odpowiadać kwocie najniższej, gwarantowanej ustawowo wysokości emerytury. Co oczywiste – może to być również kwota niższa, ale ustawodawca pozostawił również „furtkę” dla rządu do przyznania uprawnionym beneficjentom świadczenia w kwocie wyższej. Jakiej czternastki należy zatem spodziewać się w 2026 r.?

W świetle zmian demograficznych (polegających przede wszystkim na starzeniu się społeczeństwa) oraz dynamiki rynku pracy – celem pomocy obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej „w osiągnięciu bardziej zdywersyfikowanych dochodów emerytalnych, zwiększając bezpieczeństwo finansowe i stabilność finansów po przejściu na emeryturę” – Komisja Europejska, pod koniec ubiegłego roku, przyjęła pakiet środków w sprawie tzw. emerytur dodatkowych. „Każdy powinien być w stanie utrzymać dobry poziom życia na emeryturze” – powiedziała Maria Luís Albuquerque, komisarz do spraw usług finansowych oraz unii oszczędności i inwestycji. Na czym polegają rozwiązania proponowane przez KE, których celem jest zapewnienie seniorom możliwość utrzymania godnego poziomu życia?

Legitymacja emeryta i rencisty, z której korzysta ponad 8 milionów osób, ma się zmienić w lipcu 2026 r. Rząd chce, by dokument był bardziej odporny na fałszerstwa i lepiej rozpoznawalny w codziennym użyciu. Czy to oznacza obowiązkową wymianę? Niekoniecznie. Projekt przewiduje rozwiązanie, które dla wielu może być zaskoczeniem.

Po ponad kilkunastu miesiącach obowiązywania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. w sprawie SK 140/20 można już pokusić się o pewne podsumowania, a także wskazać, jak w praktyce powinien funkcjonować ten wyrok - pisze adwokat Konrad Giedrojć.

Ile komornik może zabrać z emerytury w 2026 roku oraz ile musi zostawić seniorowi na życie? Odpowiedź nie jest taka sama dla wszystkich. To rodzaj długu decyduje o tym, czy z emerytury zniknie kilkaset złotych, czy nawet ponad połowa świadczenia. Długi posiada ok. 4% emerytów, czyli około 271,5 tys. osób.

Większość Polaków chce pracować tylko do wieku emerytalnego – dowodzi sondaż IBRiS. Ale nowy rekord aktywnych zawodowo emerytów potwierdza wzrost gotowości i okazji do dłuższej pracy - czytamy w wydaniu „Rz”.