Encyklopedia prawa, Zasiedzenie

Problem dotyczy służebności gruntowych takich jak służebność przejścia. Okazało się, że można zasiedzieć takie prawo do przejścia drogą 100 metrów w ten sposób, że tylko na kilku metrach osoba nabywająca służebność ustanowiła trwałą instalację (w postaci płyt betonowych). Tak wynika z rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego. Do tej pory wszyscy uważali, że na całym odcinku 100 metrów musi był taka instalacja naniesiona np. przez sąsiada. W ten sposób właściciel nieruchomości miałby sygnał, że sąsiad korzysta z jego drogi. I dawałoby mu to wybór "1) Zgadza się na zbliżające się zasiedzenie przejścia po jego drodze albo 2) nie zgadza się i usuwa trwałą instalację (np. kostka brukowa, płyty chodnikowe).

Sąsiedzi muszą widzieć jak ogrodziłeś cudzy teren. Jak chodzisz po nim jak po swoim. Otoczenie musi widzieć, że traktujesz ten teren jak swój. Tak można zasiedzieć nie tylko całą nieruchomość, ale również udział we współwłasności. Dotyczy to także działek budowlanych (zwłaszcza niezabudowanych) , gdzie łatwiej wykazać, że jeden ze współwłaścicieli przez lata faktycznie przejął pełne władztwo nad nieruchomością. Aby doszło do zasiedzenia udziału, samo korzystanie z nieruchomości nie wystarczy. Współwłaściciel musi zamanifestować na zewnątrz, że traktuje całą nieruchomość jak wyłączny właściciel, a pozostali współwłaściciele akceptują taki stan. Może o tym świadczyć np. ogrodzenie całej działki, samodzielne ponoszenie wszystkich kosztów związanych z nieruchomością, w tym podatku i opłat, przy jednoczesnym braku sprzeciwu pozostałych współwłaścicieli.

Wpis obciążający księgę wieczystą na niekorzyść właściciela nieruchomości (o roszczeniu przeciwko niemu), może wskazywać na przerwanie bieg zasiedzenia. Jest to bowiem zewnętrzny dowód w dokumentach prawnych na to, że osoba widniejąca w księdze wieczystej jest traktowana przez osobę kierującą roszczenia jako właściciel nieruchomości (skoro są kierowane przeciwko niej roszczenia urzędu skarbowego, w sprawie o alimenty albo kontrahentów).

Zasiedzenie udziału w działce. Często jedyna możliwość sprzedaży działki albo postawienia na niej domu. Nie jest proste zasiedzenie cudzego udziału w nieruchomości. Nie prowadzą do tego czynności polegające na zwykłym dbaniu i doposażaniu działki (załatwienie kanalizacji, podpięcie prądu, wybudowanie szamba).

Regulacja dotycząca służebności przesyłu i innych form posiadania czy korzystania z nieruchomości istnieje od dawna. Pomimo to, wiele przedsiębiorstw przesyłowych (energetyczne, gazowe, telekomunikacyjne, wodociągowe) w dalszym ciągu korzysta z cudzych nieruchomości bez tytułu prawnego. Jednocześnie, wielu właścicieli nieruchomości nie ma wiedzy jak uregulować taki stan rzeczy. Czy przysługuje im z tego tytułu jakiekolwiek roszczenie?

Dobra i zła wiara są podstawowymi pojęciami w sprawach o zasiedzenie. Na czym polega zasiedzenie nieruchomości w dobrej wierze? Jakie aktualnie obowiązują terminy zasiedzenia?

Zasiedzenie cudzego udziału w działce tylko wtedy, gdy posiadacz tego udziału zachowywał się jak właściciel działki (ma przecież tylko ułamek jej własności). Uważał siebie za wyłącznego właściciela nieruchomości stanowiącej przedmiot współwłasności i dawał termu wyraz na zewnątrz. Nie ma znaczenia, że np. Anna miała 60% udziałów w działce, a Piotr 40%. I tak Piotr może zasiedzieć 60% należące do Anny. Musi się tylko zachowywać jakby całość należała do niego (np. ogrodzić, postawić jakieś budowle, dostać zezwolenia na prace z urzędu).

Sąd Najwyższy uznał, że byli właściciele nieruchomości lub innej rzeczy, pozbawieni własności przez zasiedzenie przez innych, mogą domagać się wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z niej w okresie przed datą pozbawienia ich własności. To precedensowe rozstrzygnięcie SN z 3 kwietnia 2024 r., bowiem do tej pory tacy właściciele nie mieli prawa do żadnych roszczeń.

Zasiedzenie to instytucja prawna, której zastosowanie w praktyce generuje wiele pytań. Obecne przepisy dotyczące zasiedzenia obowiązują od połowy lat 60. minionego wieku. Nie dziwi zatem fakt, że przez tak długi czas ukształtowało się bogate orzecznictwo. Co więcej, systematycznie się ono powiększa. Przykładem może być niedawna, ważna uchwała Sądu Najwyższego z 3 kwietnia 2024 roku. Eksperci portalu RynekPierwotny.pl, którzy regularnie komentują ważne orzeczenia dotyczące prawa nieruchomości, postanowili wyjaśnić, jakie znaczenie ma kwietniowa uchwała SN. Wydaje się ona bardzo ciekawa ze względu na tezy sprzeczne z wcześniejszą argumentacją Sądu Najwyższego. 

Nabycie własności rzeczy może nastąpić na różne sposoby. Nieruchomość można na przykład kupić, dostać w prezencie w ramach darowizny, odziedziczyć w spadku po zmarłym. Jeszcze innym sposobem jest nabycie w drodze zasiedzenia.

Na czym polega polecenie w umowie darowizny? Kto może żądać wypełnienia polecenia? Czy darczyńca może odmówić?

Work-life balance to koncepcja, która zyskuje na popularności. Niektórzy twierdzą nawet, iż jest następcą work-life balance.

Kohabitacja jest pojęciem, które stosujemy nie tylko w socjologii. W polityce używa się go w odniesieniu do układu sił rządzących. Czym jest zatem kohabitacja?

Prezes Rady Ministrów, czyli zwyczajowo premier pełni ważną rolę, którą określa Konstytucja. Kto może objąć taki urząd? Jakie kompetencje i obowiązki spoczywają na szefie rządu?

Renta socjalna to jedno ze świadczeń przysługujących osobom niezdolnym do pracy. Kto może otrzymać wsparcie i na jakich zasadach?

Niegodność dziedziczenia to jedna z instytucji prawa spadkowego. Polega ona na wyłączeniu od dziedziczenia określonych osób, które działały na szkodę spadkodawcy i spadkobierców. Kiedy można zostać uznanym za niegodnego dziedziczenia?

Czym jest senat? Z ilu senatorów się składa? Ile trwa kadencja Senatu? Warto znać najważniejsze zasady.

Jaką rolę pełni Sejm? Z ilu posłów się składa? Jakie zasady określają wybory do Sejmu? Oto najważniejsze informacje.

Uposażenie przysługuje posłom lub senatorom w trakcie sprawowania przez nich mandatu. Ile wynosi uposażenie i jakie dodatki do niego przysługują?

Agitację wyborczą mogą prowadzić komitety wyborcze i wyborcy. Nie zawsze jest ona jednak dozwolona. Jak przepisy regulują prowadzenie agitacji wyborczej? 

Greedflation to jedno ze zjawisk, które prowadzi do wzrostu cen i może być szkodliwe dla konsumentów. Co w praktyce oznacza ten termin? 

Opłacanie podatku od nieruchomości zdaniem wielu ekspertów może być argumentem w sprawie o zasiedzenie. W tej kwestii pojawiają się jednak wątpliwości. 

Kto może skorzystać z nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego? Co obejmuje taka porada? Jakie formalności są potrzebne? Oto najważniejsze informacje.

Nieodpłatna mediacja to jedna z form bezpłatnej pomocy prawnej. Kto może z niej skorzystać? Co obejmuje nieodpłatna mediacja?

Mowa nienawiści (tzw. hate speech) to zjawisko, które może występować zarówno w przestrzeni online, jak i offline. Ma ono poważne negatywne skutki społeczne. Na mowę nienawiści są szczególnie narażone dzieci.