Pracownik, Stosunek pracy

Uproszczenie definicji mobbingu, większa ochrona przed działaniami niepożądanymi w miejscu pracy, ale też przed fałszywymi oskarżeniami, a do tego wyższe rekompensaty dla osób, które doświadczyły mobbingu – to główne założenia projektu ustawy, który powstał w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. W dniu 17 lutego 2026 roku Rada Ministrów przyjęła projekt.

Pracownicy po 50. roku życia będą niedługo stanowili zdecydowaną większość zatrudnionych osób w Polsce. To efekt starzejącego się społeczeństwa. Pracodawcy powinni zacząć bardziej dbać o zdrowie fizyczne i psychiczne pracowników w średnim wieku. Oto kilka wskazówek zdrowotnych od lekarza dla pracowników i pracodawców.

Dopłata do okularów lub soczewek kontaktowych przysługuje nie tylko od pracodawcy, ale również z NFZ. O dofinansowanie (a w określonych przypadkach – refundację całkowitego kosztu) zakupu szkieł okularowych lub soczewek kontaktowych mogą zatem ubiegać się nie tylko osoby zatrudnione w ramach stosunku pracy, ale wszystkie osoby uprawnione do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (czyli m.in. dzieci, emeryci czy renciści). Średni koszt dofinansowania od pracodawcy to nawet 450 zł (przy czym – zgodnie z najnowszym stanowiskiem MRPiPS – częstotliwość wsparcia nie powinna być limitowana), natomiast z NFZ – w przypadku okularów – nawet 350 zł, a w przypadku soczewek kontaktowych – nawet 600 zł.

11 lutego 2025 r. weszła w życie ustawa, będąca inicjatywą poselską Klub Parlamentarnego Koalicja Obywatelska, która wprowadziła nowe święto państwowe, przypadające na dzień 14 lutego. Czy – zgodnie z ww. przepisami – jest to jednak również dzień wolny od pracy dla Polaków?

Co to jest Tłusty Czwartek? Ile kcal ma 1 pączek? I czy pracodawca może badać nadwagę, cukrzycę i nadciśnienie pracownika? Okazuje się, że prawo pracy może mieć wiele wspólnego z Tłustym Czwartkiem.

Pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę trafił do aresztu. Czy pracodawca może rozwiązać umowę z powodu tymczasowego aresztowania? Jakie są przepisy Kodeksu pracy w tym przedmiocie?

W aktualnym stanie prawnym – pracownikom zatrudnionym w ramach stosunku pracy, dla których sobota i niedziela są dniami wolnymi od pracy (tj. pracującym od poniedziałku do piątku) – przysługuje dodatkowy dzień wolny od pracy wyłącznie za święto przypadające w sobotę, ale już nie w niedzielę. Celem zrównania zasad przyznawania dnia wolnego za święto przypadające w weekend (bez rozróżniania na sobotę i niedzielę) – do Senatu została wniesiona petycja zbiorowa w sprawie zmiany – w tym zakresie – przepisów kodeksu pracy, bo – „w czym niedziela jest gorsza od soboty?”. Uwzględnienie powyższego postulatu, w 2026 r., oznaczałoby aż 4 dodatkowe dni wolne od pracy.

Wraz ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2026 r. rosną inne świadczenia. Oto lista 9. ważnych świadczeń pracowniczych, których wysokość zmieniła się od stycznia 2026 r..

Stosunek pracy ustaje w ściśle określonych okolicznościach. Nie znajduje się wśród nich zaprzestanie prowadzenia działalności. Sąd Najwyższy po raz kolejny potwierdził, że do rozwiązania stosunku pracy nie może dojść w sposób dorozumiany.

Zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup przedmiotów mogących służyć zarówno celom służbowym, jak i prywatnym, w praktyce budzi często wątpliwości. Dotyczy to również zakupów dokonywanych na rzecz pracowników.

Im dalej w las tym gorzej... Trudno powiedzieć, ale spór wokół projektu ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (nowa wersja jest z dnia 28.01.2026 r., dalej jako: projekt) - trwa w najlepsze. Najważniejsza różnica co do poprzednich wersji jest taka, że najpierw ma być wydane polecenie nawiązania stosunku pracy, później ewentualnie decyzja ustalająca stosunek pracy - jeżeli pracodawca nie dostosuje się do polecenia. Co istotne zaproponowano również coś na wzór IIP - indywidualnej interpretacji podatkowej. Ma obowiązywać wniosek kierowany do GIP w spawie wydania indywidualnej interpretacji co do istnienia stosunku pracy, czy też nie, w danej sytuacji faktycznej.

Odrzucenie zmiany warunków pracy na podstawie wypowiedzenia zmieniającego może stać się współprzyczyną rozwiązania stosunku pracy i odebrać pracownikowi prawo do odprawy. W każdym przypadku trzeba brać pod uwagę nie tylko dobro pracownika, ale i zakładu pracy. Jak więc postępować?

Jak zmieniły się zasady legalizacji pracy cudzoziemców w Polsce? Choć przepisy ustawy weszły w życie w połowie 2025 roku, to nowe przepisy wykonawcze do niej zostały opublikowane dopiero tuż przed końcem roku. Jakich zasad trzeba ocenie przestrzegać?

Znalazłem nową pracę i zależy mi na szybkim podpisaniu nowej umowy. Chciałbym rozwiązać dotychczasową umowę o pracę bez okresu wypowiedzenia. Czy Kodeks pracy na to pozwala? W jakich sytuacjach zgodnie z przepisami można rozwiązać umowę w sposób natychmiastowy?

Czy świadczenie kompensacyjne to rozwiązanie, które zapewnia wpływy na konto pozwalające zainteresowanym na pokrycie niezbędnych życiowych wydatków? Jego wysokość nie jest jednolita i jest uzależniona od indywidualnej sytuacji uprawnionego. Znamy jednak jego średnią wartość, która pozwala ocenić je na tle innych dostępnych świadczeń tego rodzaju.

Pracownicy oczekują od pracodawców czegoś więcej niż motywacji finansowej. Ważne jest poczucie sensu, równowagi między życiem zawodowym a prywatnym oraz realna troska o ich dobrostan. Jak zaprojektować nowoczesny i skuteczny system motywacyjny?

Pracownicy i zleceniobiorcy, mimo że w trakcie roku nie muszą sami odprowadzać zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, mogą wpłynąć na wysokość przelewu, który wpłynie na ich konta, składając niezbędne wnioski i oświadczenia podatkowe. Jak to zrobić?

Czy pracodawca musi uwzględnić wniosek pracownika o odroczenie wypłaty nagrody jubileuszowej? Ogólna zasada stosowana na gruncie prawa pracy przewiduje, że zasady współpracy pracodawcy i pracownika mogą być odmienne od tych wynikających z przepisów, jeśli są bardziej korzystne dla pracownika. Jednak czy zawsze?

Zwolnienie z powodu siły wyższej to uprawienie, z którego pracownicy chętnie korzystają w kryzysowych sytuacjach. Często przy tym zapominają, że może to mieć również długofalowe skutki, które odczują dopiero po zakończeniu roku kalendarzowego.

W dniu 4 grudnia 2025 r. projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, który zakładał wyposażenie okręgowych inspektorów pracy w kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych o przekształceniu nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych (czyli umów zlecenia i umów o dzieło) oraz B2B w umowy o pracę – został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów. W związku z licznymi kontrowersjami na jego temat – ostatecznie, nie spotkał się on jednak z uznaniem Premiera Donalda Tuska.

Czy można (mówiąc kolokwialnie) zbierać haki na pracowników i wyczekiwać na dobry moment rozwiązania umowy, kumulując sobie tym samym przyczyny rozwiązania umowy i je chomikować? Warto znać aktualne orzecznictwo w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych jak i przepisy dyrektywy i KP - by wiedzieć, co potencjalnie czeka nas w sądzie, gdy znajdziemy się w podobnej sytuacji. Jednym z bardziej interesujących zagadnień jest dezaktualizacja przyczyn wypowiedzenia umowy o pracę, a wręcz tzw. "przechowywanie" przyczyny potencjalnego wypowiedzenia. Co to oznacza i jak długo można czekać na złożenie pracownikowi pisma kończącego współpracę?

Trudne do pomyślenia jest to, że mając umowę o pracę można być zwolnionym ot tak - bez podania przez pracodawcę przyczyny - nawet gdy dotyczy to sytuacji rozwiązania umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia, czy też za wypowiedzeniem. A jednak! Jest to możliwe. Ba, istnieje ustawa, która wprost przewiduje taką regulację i jest to całkowicie akceptowalne zachowanie.

Choć, być może, nie wszyscy mają tego świadomość – rodzice mają prawo do uzyskania zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia lub za czas którego przysługiwać im będzie prawo do zasiłku opiekuńczego, w celu sprawowania opieki nie tylko nad chorym, ale również nad zdrowym dzieckiem. I co więcej – pracodawca nie może im odmówić udzielenia tych dni wolnych od pracy. Ile dni zwolnienia od pracy, w jakich okolicznościach, w jaki sposób i na jakich warunkach, mogą uzyskać rodzice, w celu osobistego sprawowania opieki nad zdrowym dzieckiem?

Pomimo zapowiedzi premiera z początku roku - reforma PIP jednak będzie! Nowa wersja projektu reformy Państwowej Inspekcji Pracy będzie przewidywała dwa tygodnie na odwołanie się od decyzji inspektora o przekształceniu umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę; spory będą rozstrzygały wydziały pracy sądów powszechnych - twierdzą źródła PAP w Nowej Lewicy.

Zwolnienie z powodu siły wyższej okazało się być w praktyce problematyczne w stosowaniu. Nie tylko pracodawcy ponoszą konsekwencje korzystania z niego przez pracowników. Również ci drudzy odczuwają to finansowo. I nie chodzi tu o obniżone wynagrodzenie za dzień, w którym pracownik był nieobecny w pracy. Niektóre skutki są bowiem odczuwalne dopiero po zakończeniu roku i zaskakują uprawnionych, bo nie wynikają wprost z Kodeksu pracy.