REKLAMA
Zarejestruj się
REKLAMA
Co trzeba wiedzieć o urlopie na żądanie? Kiedy przysługuje? Jak skutecznie zgłosić taki urlop? Czy pracodawca może odmówić takiego urlopu? Jakie są wytyczne Państwowej Inspekcji Pracy? A co wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego?
Urlop wypoczynkowy jest jednym z podstawowych uprawnień pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę. Ma on charakter coroczny, płatny i niezbywalny, co oznacza, że pracownik nie może się go zrzec, a pracodawca ma obowiązek prawidłowo go udzielać. Naruszenie przepisów urlopowych, w szczególności nieudzielenie pracownikowi przysługującego urlopu, może skutkować odpowiedzialnością wykroczeniową pracodawcy i karą grzywny. Jakie zasady udzielania i wykorzystywania urlopu wypoczynkowego obowiązują w 2026 roku?
Zawód księgowej jest wymagający i wiąże się z dużą odpowiedzialnością. Część z przedsiębiorców obawia się, że podczas nieobecności księgowej, firma znajdzie się w tarapatach. A księgowa lub księgowy mogą wybrać się na urlop nie tylko podczas wakacji szkolnych. Jak więc przygotować się do tego?
To dość częsta i wywołująca sporo wątpliwości sytuacja. Pracownik ma zaległy urlop ale nie wypełnia wniosków urlopowych i „chomikuje” ten urlop na przyszłość. Na różne nieprzewidziane sytuacje, na długie wakacje, czy z innych przyczyn. Dla pracodawcy to kłopot, bo może być w niektórych sytuacjach ukarany za to grzywną przez Państwową Inspekcję Pracy od 1 tys. do 30 tys. zł (art. 282 § 1 pkt 2 kodeksu pracy). A ponadto pracodawca może być zobowiązany do tworzenia tzw. rezerw (tak naprawdę są to bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów) w bilansie na o wynagrodzenia za czas urlopu zaległego (niewykorzystanego w terminie). Czy zatem pracodawca może zmusić (tj. skutecznie skłonić metodami zgodnymi z prawem) pracownika do wykorzystania urlopu lub zaległego urlopu z poprzedniego roku? Przecież urlop to uprawnienie pracownika i jest udzielany na wniosek pracownika.
REKLAMA
Prawo do urlopu wypoczynkowego przysługuje każdemu zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę. Zwykle urlop jest udzielany na wniosek pracownika w terminie uzgodnionym z pracodawcą. Przepisy przewidują jednak sytuacje, gdy pracodawca może samodzielnie skierować pracownika na urlop bez jego zgody.
Zbliżający się koniec roku szkolnego to czas, kiedy podejmowane są decyzje przez rodziców ewentualnie starszych uczniów o sposobie wyrażenia wdzięczności nauczycielom. Dyskusje mogą być szczególnie gorące, jeśli chodzi o dzieci kończące klasę trzecią czy ósmą albo maturzystów. Jaki upominek można wręczyć nauczycielowi?
Państwo otworzyło pracownikom drzwi do większej liczby dni wolnych, ale jednocześnie rozbudowało katalog zasad regulujących ich wykorzystanie. Nowelizacja przepisów work-life balance przyniosła więcej możliwości odpoczynku, ale jednocześnie sprawiła, że korzystanie z nich wymaga znacznie większej orientacji w przepisach. Łatwo bowiem przeoczyć, które wolne jest płatne, które przepada z końcem roku, a które trzeba zgłosić z wyprzedzeniem.
Za czas urlopu wypoczynkowego, oprócz wynagrodzenia urlopowego, pracownicy mogą otrzymywać dodatkowe dofinansowanie. Są to tzw. wczasy pod gruszą i świadczenie urlopowe. Zasady dofinansowania do odpoczynku zależą od tego, czy u danego pracodawcy działa ZFŚS, czy nie.
REKLAMA
Pieniądze czy urlop, co jest ważniejsze dla pracownika, a co dla pracodawcy? Zapewne nie ma jednej dobrej odpowiedzi na to pytanie i każdorazowo zależy to od okoliczności. Aby uniknąć dylematów z tym związanych, ustawodawca wprowadził jasne zasady.
Pracownik nie może zrzec się przysługującego mu urlopu wypoczynkowego, a pracodawca powinien udzielić urlopu w roku kalendarzowym, w którym pracownik nabył do niego prawo. Zdarzają się jednak sytuacje, że prawo do urlopu wypoczynkowego ulega przedawnieniu. Ile wynosi okres przedawnienia? Jak należy liczyć go liczyć?
Pracownik zatrudniony na zastępstwo to taki sam pracownik, jak każdy inny zatrudniony na czas określony czy nieokreślony. Przysługują mu takie same prawa jak pozostałym pracownikom, ale pracodawcy kierując się zasadą tymczasowości tej współpracy, wydają się o tym zapominać.
Dodatkowy urlop wypoczynkowy jest uprawnieniem przysługującym pracownikom z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności. Chociaż przepisy dotyczące tego urlopu nie są nowe, nadal pojawiają się wątpliwości odnośnie prawa do pierwszego urlopu dodatkowego dla osoby niepełnosprawnej.
Nowe przepisy, które wydłużają urlop wypoczynkowy weszły w życie w firmach prywatnych dnia 1 maja 2026 roku. Istotnie zmieniają zasady ustalania stażu pracy. Do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze, czyli także długość urlopu wypoczynkowego, będą wliczane nie tylko lata przepracowane na podstawie umowy o pracę, ale również okresy wykonywania pracy na umowach zlecenia oraz prowadzenia działalności gospodarczej.
Kalendarz na 2026 rok daje realną możliwość zaplanowania kilku dłuższych okresów odpoczynku bez konieczności brania długich, ciągłych urlopów. W praktyce oznacza to mniejsze obciążenie organizacyjne dla pracodawców i lepszy komfort dla pracowników.
Sezon urlopowy 2026 r. już za chwilę. Przygotowaliśmy miniporadnik dla działów kadr i płac, szczególnie początkujących pracowników kadrowych, dotyczący dziesięciu podstawowych obowiązków związanych z urlopami. Co należy zrobić przed sezonem urlopowym?
Kiedy i komu pracodawca ma obowiązek udzielić dodatkowych dni urlopu wypoczynkowego? W jakich sytuacjach i terminach pracownik nabywa prawo do zwiększonego wymiaru tego urlopu? Co wynika z przepisów?
Wszystko o urlopach wypoczynkowych przed szczytem wakacyjnym 2026 r. - prawo pracy w pigułce. Każdy pracownik i pracodawca powinien znać te pytania, odpowiedzi. Warto przyswoić te przepisy na konkretnych przykładach.
Uregulowanie kwestii mediacji w postępowaniach dyscyplinarnych, wprowadzenie obowiązku wysłuchania nauczyciela przed podjęciem decyzji o zawieszeniu, a także możliwość dobrowolnego poddania się karze - takie zmiany mają się znaleźć w projekcie nowelizacji Karty nauczyciela, nad którym pracuje Ministerstwo Edukacji Narodowej.
Egzaminatorzy rozpoczęli w weekend sprawdzanie matur i będą kontynuować prace w kolejne. Jest to możliwe jedynie w weekendy, ponieważ są oni czynnymi nauczycielami – wyjaśnił dyrektor CKE. Stawka za sprawdzenie jednego arkusza, w zależności od przedmiotu, to np.: 30 zł, 43 zł, 59 zł brutto.
Działy kadr i płac przypominają o wykorzystaniu zaległych urlopów w 2026 roku. Niedługo kończy się maj. Przepisy prawa pracy regulują konieczność wykorzystania zaległych urlopów przez pracowników do 30 września 2026 roku.
Skorzystanie z prawa do emerytury powszechnej wynikającej z wieku emerytalnego nie stanowi żadnej przeszkody w ponownym zatrudnieniu. Ograniczenia w zatrudnieniu dotyczą jednak nauczycieli pobierających emerytury stażowe.
Urlop wypoczynkowy należy wykorzystywać w naturze. Jeżeli jest to niemożliwe z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, wówczas pracownik ma prawo do ekwiwalentu pieniężnego. Podstawą do obliczenia ekwiwalentu jest wynagrodzenie pracownika oraz inne świadczenia ze stosunku pracy.
Dla jednych będzie dniem wolnym, dla innych zwykłym piątkiem w pracy. Chodzi o 5 czerwca 2026 r. po Bożym Ciele. W wielu przypadkach decyzja zapada indywidualnie, np. w urzędach, gdzie kierownictwo może wyznaczyć dzień wolny w ramach organizacji pracy, oraz w szkołach, gdzie o tzw. dniach dyrektorskich decydują dyrektorzy. W pozostałych branżach wszystko zależy od systemu czasu pracy i charakteru wykonywanych obowiązków. Kto w praktyce może liczyć na wolne tego dnia?
Kto może skorzystać ze świadczenia kompensacyjnego? Tylko określona grupa ubezpieczonych, którzy osiągnęli wymagany wiek i legitymują się wymaganymi okresami zatrudnienia we wskazanych przez ustawodawcę placówkach.
Co do zasady pracownik może ubiegać się o wypłatę świadczeń należnych mu od pracodawcy, o ile roszczenie nie uległo jeszcze przedawnieniu. Należy jednak pamiętać o tym, że w niektórych przypadkach musi w tym celu najpierw wywiązać się z ciążących na nim obowiązków.
Nauczyciele mają prawo nie tylko do świadczenia urlopowego, ale i do wczasów pod gruszą. Działania pracodawcy zmierzające do ograniczenia tych praw należy uznać za sprzeczne z obowiązującymi przepisami.
Jestem zatrudniona na umowę o pracę. Mój staż pracy wynosi 40 lat. W każdym roku kalendarzowym przysługuje mi 26 dni urlopu wypoczynkowego. W tym roku przechodzę na emeryturę w lipcu. Ile urlopu mi przysługuje?
Czy pracownik musi raz w roku kalendarzowym wykorzystać 14 dni urlopu wypoczynkowego z rzędu? Zgodnie z art. 162 Kodeksu pracy na wniosek pracownika urlop może być podzielony na części, ale co najmniej jedna część wypoczynku powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy brak dłuższego urlopu to wykroczenie i pracodawcy grozi kara?
Doprowadzimy do tego, by nauczyciele mieli wynagrodzenie powiązane ze wskaźnikami gospodarczymi i żeby to było bezpieczne dla budżetu - zadeklarowała ministra edukacji Barbara Nowacka na Europejskim Kongresie Gospodarczym w Katowicach.
Jeśli pracownik legitymuje się określonym orzeczeniem, to może skorzystać z dodatkowego urlopu wypoczynkowego. To 10 dni roboczych w ciągu roku. Urlop nie przysługuje jednak od razu. Czy przepisy mogą w najbliższym czasie się zmienić? Co z urlopem, gdy orzeczenie traci ważność? Odpowiadamy na ważne pytania.
Nawet sześć dodatkowych dni urlopu zyskają niektórzy pracownicy. To efekt nowych przepisów. Z początkiem maja wchodzą w życie nowe regulacje zmieniające sposób liczenia stażu pracy. Zyskają ci, którzy latami byli „na swoim” albo zarabiali na umowie zleceniu. Jest jednak haczyk. I to całkiem przyziemny.
Trwają rozmowy dotyczące zmian w przepisach w zakresie rozliczania czasu pracy nauczycieli, w tym wynagradzania ich za pracę w godzinach nadliczbowych. Choć MEN przedstawił swoją propozycję, nic nie wskazuje na to, by miała ona być tą ostateczną.
Czy nauczyciele mogą korzystać z wolności słowa? Jak oddzielić ich działania podejmowane w ramach aktywności zawodowej od tych będących częścią życia prywatnego? Na takie pytania odpowiedzi musiało udzielić MEN. Nie każdemu się ona spodoba.
Ile dodatkowych dni wolnych od pracy 2026: dwa, cztery czy dziewięć. Kiedy i z jakiego tytułu, co z dodatkowym wolnym za święto w niedzielę. Robimy bilans aktualnych i postulowanych przepisów, które mają zasadniczo wydłużyć liczbę dni ustawowo wolnych od pracy, bo taka jest pilna potrzeba w obecnym stanie rynku pracy.
1 stycznia 2026 roku weszły w życie przepisy wprowadzające nowe zasady naliczania stażu pracy. Pracownicy i pracodawcy nadal mają problemy z ich praktycznym zastosowaniem. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wyjaśnia, jak nowe przepisy wpływają na uprawnienia pracownicze takie jak: nagroda jubileuszowa, wymiar urlopu wypoczynkowego, odprawa emerytalna, okres wypowiedzenia.
Posiadanie odpowiedniego stażu pracy jest konieczne, aby otrzymać w Polsce emeryturę minimalną. Powstaje jednak pytanie, jak w tym kontekście traktować okresy nauki - np. w liceum czy technikum - które nie zawsze przekładają się na doświadczenie zawodowe. Co wlicza się do stażu pracy do emerytury, a co tylko do stażu urlopowego? Oto szczegóły.
W grudniu 2025 r. nauczycielskie świadczenia kompensacyjne pobierało 9,9 tys. osób – poinformował Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Świadczenia te są odpowiednikiem emerytur pomostowych. Przeciętna wysokość kompensówki w tym miesiącu wyniosła 4270,96 zł.
„Przewodnik po strategiach edukacyjnych” - narzędzie, które w oparciu o rzetelne badania naukowe opisuje sprawdzone strategie nauczania oraz sposoby organizacji pracy dydaktycznej - jest od czwartku w internecie. Ma pomóc nauczycielom w wyborze sposobów pracy, które wspierają uczniów w uczeniu się.
Szeroki zakres uprawnień organu prowadzącego szkołę nie oznacza dowolności przy określaniu wysokości dodatku funkcyjnego przysługującego nauczycielom. W regulaminie muszą znaleźć się ściśle określone postanowienia, które sprawią, że zarówno nauczyciel, jak i organ przyznający dodatek będą wiedzieli, jak postępować.
WSA w Szczecinie: Dyrektor szkoły ma obowiązek poinformować, jakich przedmiotów uczy nauczyciel. Niejednoznaczna pozostaje kwestia udostępnienia danych personalnych, takich jak imię i nazwisko pracownika.
Urlop wypoczynkowy to jedno z podstawowych uprawnień pracownika gwarantowane przepisami Kodeksu pracy (art. 152 i następne). Co do zasady należy się w wymiarze 20 lub 26 dni na rok kalendarzowy w przypadku zatrudnienia na pełnym etacie. Czy niepełny etat powoduje obniżenie wymiaru należnego urlopu? Ile dni wolnych przysługuje na 1/2 i 3/4 etatu?
Dodatek motywacyjny to jeden ze składników wynagrodzenia przysługującego nauczycielom. Aby nabyć do niego prawo, trzeba mieć szczególne osiągnięcia w pracy. A w każdym razie tak powinno być. Praktyka odbiega jednak często od teorii.
Dla kogo będzie dodatkowy płatny urlop za staż pracy? Dodatkowe 2 dni urlopu wypoczynkowego za każde kolejne 5 lat pracy? W kwietniu 2026 r. miną 2 lata od zgłoszenia propozycji wzmocnienia uprawnień urlopowych pracowników. Maksymalny wymiar dodatkowego urlopu miał wynosić 10 dni po 25 latach pracy. Łącznie z 26 dniami urlopu byłoby to aż 36 dni wolnego w roku. Pomysł początkowo miał objąć tylko ograniczoną grupę pracowników. Czy dziś jest szansa na kontynuację tego projektu?
Nauczyciele należą do grup zawodowych, które mają prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego, czyli tzw. trzynastki. Jednak jak poprawnie obliczyć jego wysokość? Skomplikowany charakter płacy nauczycieli nie ułatwia tego zadania.
Polscy nauczyciele są jednymi z najmniej zarabiających w stosunku do średniego wynagrodzenia w kraju. Nic dziwnego, że liczba nauczycieli w Polsce maleje. Brakuje młodych. Jak można uratować polską edukację?
Urlop wypoczynkowy jest jednym z najważniejszych praw pracowniczych. Jego celem jest zapewnienie pracownikom odpowiedniego odpoczynku oraz regeneracji sił. W Polsce prawo do urlopu jest uregulowane w Kodeksie pracy, a pracodawca jest zobowiązany do udzielenia pracownikowi przysługującego mu urlopu w ustalonym terminie. W praktyce jednak, nie zawsze udaje się wykorzystać wszystkie dni urlopowe w danym roku kalendarzowym. Dlatego warto wiedzieć jak przepisy określają termin wykorzystania zaległych dni urlopowych, a także konsekwencje niewykorzystania urlopu.
Osoby zatrudnione w ramach stosunku pracy, które pracują od poniedziałku do piątku – w 2026 r. mogą mieć aż 42 dni wolne od pracy (wliczając do powyższej puli soboty i niedziele, które przypadają w „długie weekendy” oraz dłuższe „zbitki” dni wolnych), wykorzystując zaledwie 12 dni urlopu wypoczynkowego. Wszystko za sprawę korzystnego „układu” dni ustawowo wolnych od pracy w kalendarzu na 2026 r. W jakie dni najlepiej wziąć urlop w 2026 r.?
W kwietniu 2024 r. Ministerstwo Rodziny zadeklarowało wprowadzenie nowej instytucji do prawa polskiego. To dodatkowy urlop wypoczynkowy (względem 20 albo 26 dni urlopu z kodeksu pracy). Wymiar tego urlopu wynosi 2 dni za każde 5 lat pracy (uwzględniając też okres edukacji). Nowe przepisy będą (o ile propozycję MRPiPS zaakceptuje premier Donald Tusk) adresowane tylko do opiekunów i opiekunek dzieci do lat trzech pracujący w żłobkach. Propozycja spowodowała dyskusję w Internecie. I mocne podniesienie przez Internautów pytania: "Dlaczego taki urlop tylko dla opiekunek i opiekunów, czyli jednej kategorii pracowników? Co z innymi pracownikami".
Zmiany najmocniej odczują nauczyciele przechodzący na emeryturę po 20 latach pracy. Jakie odprawy będą wypłacane w szkołach od 2026 roku? Czy pedagodzy będą mogli dostać podwójne świadczenia?
Od początku roku okresy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej i wykonywania pracy na podstawie umów-zleceń wliczane są do stażu pracy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazał PAP, że do ZUS wpłynęło już ponad 196 tys. wniosków o wydanie zaświadczenia, potwierdzającego te okresy.
REKLAMA