| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Prawo > Sprawy rodzinne > Rozwody > Podział majątku > Podział majątku małżonków - poradnik

Podział majątku małżonków - poradnik

Wraz z zawarciem małżeństwa między małżonkami powstaje wspólność majątkowa małżeńska. W różnych sytuacjach majątek małżonków może ulec podziałowi. Niekiedy małżonkowie sami chcą podzielić swój majątek, lecz nie wiedzą, jak tego dokonać. Poradnik odpowiada na te i inne pytania dotyczące podziału majątku małżonków.

5. Podział majątku wspólnego

Podział majątku wspólnego może nastąpić po ustaniu małżeństwa lub w czasie jego trwania, ale po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej.

5.1. Tryby podziału majątku wspólnego

Roszczenie o podział majątku wspólnego małżonków nie podlega przedawnieniu. Oznacza to, że z żądaniem podziału można wystąpić w każdym czasie, nawet kilka lub kilkanaście lat po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami.

Podział majątku wspólnego może nastąpić:

  • w drodze umowy między małżonkami:
    • jeżeli małżonkowie nie pozostają w sporze co do sposobu podziału majątku wspólnego, to podział może nastąpić w drodze zawarcia umowy działowej; umowa działowa może obejmować cały majątek wspólny małżonków lub tylko jego część,
    • umowa taka może być zawarta w dowolnej formie, jednakże względy bezpieczeństwa wymagają zachowania co najmniej formy pisemnej,
    • jeżeli w skład majątku wspólnego wchodzi nieruchomość (gruntowa, budynkowa lub lokalowa), a także prawo użytkowania wieczystego nieruchomości, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, to umowa działowa powinna być zawarta w formie aktu notarialnego,
    • jeżeli w skład majątku wspólnego wchodzi przedsiębiorstwo, to umowa działowa powinna być zawarta co najmniej w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym; taki sam wymóg formy dotyczy sytuacji, kiedy w skład majątku wspólnego małżonków wchodzą udziały lub akcje w spółkach kapitałowych;
  • na podstawie orzeczenia sądu:
    • podział majątku wspólnego może nastąpić w postępowaniu nieprocesowym; dopuszczalny jest również podział majątku wspólnego w postępowaniu o rozwód lub w postępowaniu o separację,
    • podział majątku wspólnego może być również poddany rozstrzygnięciu sądu polubownego,
    • z żądaniem podziału majątku wspólnego może wystąpić: każdy z małżonków, spadkobiercy zmarłego małżonka, prokurator, wierzyciel małżonka,
    • sądowy podział majątku wspólnego obejmuje cały majątek wspólny, jednakże z ważnych powodów sąd może przeprowadzić podział częściowy,
    • w postępowaniu o podział majątku wspólnego sąd ustala skład i wartość majątku, rozstrzyga ewentualne spory o przynależność określonego przedmiotu do majątku wspólnego lub do majątku osobistego małżonka, orzeka o żądaniu ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym (jeżeli wcześniej nie doszło do takiego ustalenia w postępowaniu o rozwód lub separację), sąd rozstrzyga również o zwrocie wydatków, nakładów i innych świadczeń poczynionych z majątków osobistych na majątek wspólny lub odwrotnie.

Zobacz serwis: Podział majątku

Wniosek o podział majątku wspólnego- wzór

Warszawa, dnia 12 grudnia 2008 r.

Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia

                                                                       w Warszawie

                                                                       I Wydział Cywilny

                                                                       Wnioskodawczyni:

Irena Kowalska

                                                                                              zam. w Warszawie (00–544)

                                                                                              ul. Krucza 8 m. 12

                                                                       Uczestnik:

                                                                                              Jan Kowalski

zam. w Warszawie (00–544)

                                                                                              ul. Krucza 8 m. 12

Wartość przedmiotu sprawy: 400 000 zł

Wniosek o podział majątku wspólnego

W imieniu własnym wnoszę o dokonanie podziału majątku wspólnego wnioskodawczyni i uczestnika postępowania w ten sposób, że:

1.) na wyłączną własność wnioskodawczyni zostanie przyznane:

- spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w Warszawie, ul. Krucza 8 m. 12, o pow. 60 m², dla którego Sąd Rejonowy w Warszawie Wydział Ksiąg wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr 2398235;

- przedmioty urządzenia domowego stanowiące wyposażenie mieszkania; tj. komplet mebli kuchennych wraz lodówką oraz dwa komplety mebli pokojowych i telewizor Sony.

2.) na wyłączną własność uczestnika postępowania zostanie przyznany samochód marki BMW, o numerze rejestracyjnym WXB 2356.

Uzasadnienie

Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 15 lipca 2008 roku Sąd rozwiązał małżeństwo wnioskodawczyni i uczestnika postępowania przez rozwód.

Dowód: odpis wyroku Sądu Okręgowego z dnia 15 lipca 2008 r.

W czasie trwania małżeństwa łączyła mnie z uczestnikiem postępowania ustawowa wspólność majątkowa. Majątek wspólny stanowią wskazane powyżej przedmioty. Wartość całego majątku wspólnego wynosi 400 tys. zł. Z rozmów prowadzonych z byłym mężem wiem, że zgadza się on na taki podział majątku wspólnego.

W związku z powyższym wniosek jest uzasadniony.

                                           Irena Kowalska

Załączniki:

1.) odpis wyroku Sądu Okręgowego z dnia 15 lipca 2008 r.

2.) odpis wniosku

Sądem właściwym miejscowo do złożenia wniosku o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej jest sąd miejsca położenia majątku, a jeżeli wspólność ustała przez śmierć jednego z małżonków – sąd spadku (art. 566 KPC).
Wartość przedmiotu sprawy stanowi wartość majątku wspólnego małżonków.
Od wniosku o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności ustawowej pobiera się opłatę stałą w kwocie 1000 zł. Jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt podziału takiego majątku, pobiera się opłatę stałą w kwocie 300 zł.

5.2. Ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym

Zasadą jest, że udziały małżonków w majątku wspólnym są równe, niezależnie od przyczyny ustania wspólności majątkowej. Jednakże z ważnych powodów można żądać ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym, przy uwzględnieniu przyczynienia się każdego małżonków do powstania majątku wspólnego. W pewnych wypadkach – kiedy jeden z małżonków w większym stopni przyczynił się do powstania majątku wspólnego - przyjęcie zasady równości udziałów jest niesłuszne; dlatego dopuszczalne jest ustalenie udziałów nierównych w majątku wspólnym (np. jeden z małżonków przez czas trwania wspólności pracował, a drugi odbywał karę długoletniego więzienia).

Ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym może nastąpić w postępowaniu nieprocesowym przed sądem o podział majątku wspólnego. Dopuszczalne jest również dochodzenie ustalenie udziałów nierównych przed wszczęciem postępowania o podział majątku wspólnego.

Czym jest przyczynienie się do powstania majątku wspólnego

Przyczynienie się do powstania majątku wspólnego to ogół działań małżonków prowadzących bezpośrednio do powiększenia majątku wspólnego, ale także ich starania o założoną przez zwarcie małżeństwa rodzinę oraz o zaspokojenie jej potrzeb. Określenie przyczynienia się do powstania majątku wspólnego nie następuje przez wyliczenie rachunkowe, np. porównanie zarobków lub innych dochodów uzyskiwanych przez małżonków. Uwzględnia się również nakład osobistej pracy małżonka przy wychowywaniu dzieci i pracy we wspólnym gospodarstwie domowym.

Ważne powody, które uzasadniają ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym

Ważnymi powodami, które uzasadniają ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym są np. względy natury moralnej, w sytuacji rażącego lub uporczywego naruszania przez jednego z małżonków jego obowiązków względem rodziny. Wyjątkowo może dojść do sytuacji, w której małżonek zostanie pozbawiony w całości udziału w majątku wspólnym.

Osoby uprawnione do wystąpienia z żądaniem ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym

Z żądaniem ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym mogą wystąpić:

  • każdy z małżonków,
  • spadkobiercy zmarłego małżonka, jeżeli spadkodawca przed śmiercią wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o rozwód lub o orzeczenie separacji.

Żądanie ustalenia udziałów nierównych w majątku wspólnym nie ulega przedawnieniu.

5.3. Rozliczenie wydatków i nakładów dokonywanych między majątkami osobistymi małżonków i ich majątkiem wspólnym

Rozliczenie takich wydatków następuje zwykle w sytuacji, kiedy dochodzi do podziału majątku wspólnego małżonków przed sądem. Pod pojęciem nakładów należy rozumieć koszty poniesione na zachowanie, eksploatację lub ulepszenie rzeczy, natomiast wydatki to koszty nabycia jakiegoś przedmiotu majątkowego.

Zasady rozliczeń wydatków i nakładów są następujące:

  • każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, jednakże z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód,
  • każdy z małżonków może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił z majątku osobistego na majątek wspólny,
  • nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokajania potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość danego majątku w chwil ustania wspólności, np. sfinansowanie z majątku osobistego remontu wspólnego mieszkania,
  • można również żądać rozliczenia długu jednego z małżonków, który został zaspokojony z majątku wspólnego.

Zwrotu nakładów i wydatków dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny.

5.4. Sposoby podziału majątku wspólnego

Sposób podziału majątku wspólnego polega na przyznaniu poszczególnych składników majątku wspólnego małżonkom. Jeżeli podziału majątku dokonuje sąd, dokonując podziału wspólnego prawa do mieszkania, powinien uwzględnić przede wszystkim potrzeby dzieci i małżonka, któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej.

Zobacz serwis: Władza rodzicielska

5.5. Podział majątku wspólnego w wypadku rozwodu

Na wniosek jednego z małżonków sąd orzekający rozwód może w tym samym wyroku dokonać podziału majątku wspólnego. Podziału majątku wspólnego w wyroku rozwodowym dokonuje się, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w toczącym się postępowaniu rozwodowym. W przypadku podziału majątku wspólnego w związku z rozwodem, sąd okręgowy prowadzący postępowanie rozwodowe przekazuje wniosek o podział majątku wspólnego do sądu rejonowego ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków. Podział majątku wspólnego odbywa się w postępowaniu nieprocesowym. 

Jeżeli małżonkowie w trakcie postępowania rozwodowego nie zgłosili wniosku o podział majątku wspólnego, to mogą dokonać takiego podziału albo w drodze umowy, a w razie sporu między małżonkami w drodze postępowania sądowego, po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego. Konieczne jest w takiej sytuacji złożenie wniosku do sądu rejonowego o podział majątku wspólnego. Sądem właściwym miejscowo jest sąd rejonowy, w okręgu którego małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w tym okręgu jeszcze stale przebywa; w przypadku braku takiej podstawy właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a gdy takiego miejsca nie można ustalić – sąd miejsca zamieszkania powoda (art. 41 Kodeksu postępowania cywilnego).

Od wniosku o podział majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej wspólności ustawowej pobiera się opłatę stałą w wysokości 1000 zł. Jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt podziału majątku wspólnego, pobiera się opłatę stałą w wysokości 300 zł (art. 38 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).

Orzeczenie o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania

Jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym rozstrzyga o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania, przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków. Wyjątkowo sąd może nakazać eksmisję jednego z małżonków z mieszkania, z którego małżonkowie wspólnie korzystali.

Żądanie takie może zgłosić małżonek, w sytuacji gdy drugi małżonek rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia korzystanie ze wspólnego mieszkania (np. jest nałogowym alkoholikiem i urządza nagminnie awantury). Na zgodny wniosek małżonków sąd może w wyroku rozwodowym orzec również o podziale wspólnego mieszkania albo o przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków, jeżeli drugi wyraża zgodę na jego opuszczenie bez dostarczenia lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego, o ile podział lub jego przyznanie jednemu z małżonków jest możliwe. Przy orzekaniu o wspólnym mieszkaniu sąd uwzględnia przede wszystkim potrzeby dzieci i małżonka, któremu powierza wykonywanie władzy rodzicielskiej.

5.6. Podział majątku wspólnego w wypadku separacji

Separacja – w odróżnieniu od rozwodu - nie powoduje ustania małżeństwa. Jednakże skutkiem separacji jest ustanie wspólności majątkowej między małżonkami, ponieważ orzeczenie separacji wywołuje skutki takie same jak rozwód, z wyjątkiem tego, że małżonek pozostający w separacji nie może zawrzeć małżeństwa. Oznacza to, że w postępowaniu o orzeczenie separacji można zgłosić wniosek o podział majątku wspólnego, o ile nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu. Do podziału majątku wspólnego i orzekania o wspólnym mieszkaniu stosuje się zasady jak przy rozwodzie.

Zobacz serwis: Rozwody

Podstawa prawna:
1. Kodeks cywilny
2. Kodeks postępowania cywilnego
3. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
4. Ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu otwartych funduszy emerytalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 159, poz. 1667 z późn. zm.)
5. Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 z późn. zm.)
6. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 z późn. zm.

reklama

Polecamy artykuły

Autor:

Źródło:

INFOR

Zdjęcia

Podział majątku małżonków - jak go dokonać?
Podział majątku małżonków - jak go dokonać?

KPA. Komentarz do zmian99.00 zł

Narzędzia

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

SaldeoSMART

SaldeoSMART to ewolucja w księgowości.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »