Kategorie

Alienacja rodzicielska - co robić?

Pamela Opoczka
Adwokat Krakowskiej Izby Adwokackiej
Alienacja rodzicielska - co robić?
Alienacja rodzicielska - co robić?
Shutterstock
Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

Alienacja rodzicielska -  co to?

Zdarza się, że po rozstaniu każde z rodziców posiada pełną władzę rodzicielską i nieograniczone kontakty z dzieckiem. Taka sytuacja jest bardzo komfortowa, gdyż aby spotkać się z dzieckiem, nie trzeba wyczekiwać na dany dzień i godziny ustalone przez sąd. Często jednak jedno z rodziców musi stosować się do terminów spotkań ustalonych mu na mocy postanowienia sądu.

Może się wydawać, że postanowienie sądu w przedmiocie ustalenia kontaktów między rodzicem a dzieckiem, powinno załatwić wszelkie problematyczne kwestie z tym związane. Jednakże bardzo często rodzice dziecka nie przestrzegają sądowych regulacji i wtedy zaczyna się ich zaciekły konflikt. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy jedno z nich utrudnia lub wręcz uniemożliwia kontakt dziecka z drugim rodzicem.

Ważne! Szereg działań mających na celu utrudnianie przez jednego rodzica kontaktów drugiego rodzica z dzieckiem określa się pojęciem „alienacji rodzicielskiej”.

Czym jest alienacja rodzicielska w praktyce?

Są to rozmaite zachowania stosowane najczęściej przez rodzica stale zamieszkującego z dzieckiem po rozstaniu. Mają one na celu nastawienie dziecka przeciwko drugiemu z rodziców.

Jest to sprytna taktyka, gdyż osobie ją stosującej często nie można bez posiadania dowodów zarzucić, że utrudnia czy wręcz uniemożliwia kontakt z dzieckiem. Taka osoba może twierdzić: „Ale przecież ja nie zabraniam dziecku spotykania się z ojcem, jeśli dziecko chce, to niech idzie do niego”. Problem jednak w tym, że wskutek działań takiego rodzica (najczęściej dzieje się tak ze strony matek), dziecko właśnie nie chce odwiedzać drugiego z rodziców. Zatem teoretycznie rodzic nie uniemożliwia kontaktów z dzieckiem, ale praktycznie, swym zachowaniem skutecznie dziecko do nich zniechęca.

Alienacja rodzicielska - objawy

Masz do czynienia z alienacją rodzicielską, jeśli Twój były małżonek lub partner:

  • nastawia Twoje dziecko przeciwko Tobie;
  • wymusza od dziecka negatywne reagowanie na Twoje wizyty i na Twoje propozycje;
  • „przekupuje” dziecko prezentami, stawiając siebie jako tego lepszego z rodziców, w zamian za okazywanie przez dziecko negatywnego nastawienie względem Ciebie;
  • wymusza od dziecka deklarację uczuć względem siebie;
  • opowiada dziecku o Tobie negatywne, zniechęcające rzeczy;
  • wzbudza w dziecku poczucie winy za to, że spotkało się z Tobą, zmuszając tym do lojalności względem siebie;
  • okazuje ostentacyjnie swój smutek gdy widzi, że dziecko wraca do domu szczęśliwe po spotkaniu z Tobą;
  • krytykuje Cię przy dziecku lub ośmiesza Cię przy dziecku;
  • obwinia Cię przy dziecku za Wasze rozstanie;
  • zobowiązuje dziecko do solidarności z sobą skierowanej przeciwko Tobie;
  • zakazuje dziecko wyrażania wobec Ciebie miłości;
  • nie informuje Cię o kwestiach dotyczących dziecka – dowiadujesz się o wszystkim ostatni lub masz informacje dzięki komuś innemu z rodziny;
  • przypomina dziecku o Twoich problemach, np. w związku z uzależnieniem;
  • niszczy lub ukrywa Twoje zdjęcia z dzieckiem lub też wyrzuca prezenty przekazane mu przez Ciebie („wymazuje” Cię z życia dziecka);
  • wzbudza u dziecka strach przed Tobą;
  • zakazuje dziecku mówienia o Tobie;
  • rozmawia o Tobie negatywnie z innymi osobami w taki sposób, by to dotarło do dziecka;

Mimo, że – załóżmy- rodzic posiada wydane przez sąd postanowienie o ustaleniu jego kontaktów z dzieckiem, to w praktyce, wskutek alienacyjnych działań drugiego rodzica, są one niemożliwe do zrealizowania, gdyż nie sposób przymuszać dziecko do spotkań. Często też dziecko nie chce się więcej widywać również z pozostałymi członami rodziny od strony izolowanego rodzica, np. dziadkami czy kuzynami. Więź pomiędzy izolowanym rodzicem a dzieckiem zostaje po pewnym czasie mocno zaburzona, zaś u dziecka może zachodzić szereg problemów natury emocjonalnej i behawioralnej.

Bardzo często zdarza się, że w takiej sytuacji dziecko wymaga wsparcia ze strony psychologa. Psycholodzy jednogłośnie twierdzą, że wskutek alienacji rodzicielskiej u dziecka można zaobserwować m.in. problemy ze snem i odżywianiem, zachowania autoagresywne, zaburzenia lękowe, czy wycofanie społeczne. Trzeba jasno stwierdzić, że izolując dziecko, rodzic stosuje swym zachowaniem po prostu psychiczną przemoc względem niego.

Alienacja rodzicielska a prawo

Niestety należy stwierdzić, że polskie prawo nie jest dobrze przygotowane na reagowanie przeciwko stosowaniu alienacji rodzicielskiej. Natomiast nie można powiedzieć, że jest ono aż takie bezsilne w takich przypadkach.

Można skorzystać z regulacji zawartej w art. 598 (15) § 1 Kodeksu postępowania cywilnego:

„Jeżeli osoba, pod której pieczą dziecko pozostaje, nie wykonuje albo niewłaściwie wykonuje obowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, sąd opiekuńczy, uwzględniając sytuację majątkową tej osoby, zagrozi jej nakazaniem zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie obowiązku”.

Ponadto, warto też zwrócić uwagę na art. 598 (17) § 1 Kodeksu postępowania cywilnego:

„Jeżeli do kontaktu nie doszło wskutek niewykonania lub niewłaściwego wykonania przez osobę, pod której pieczą dziecko pozostaje, obowiązków wynikających z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, sąd opiekuńczy przyzna od tej osoby uprawnionemu do kontaktu zwrot jego uzasadnionych wydatków poniesionych w związku z przygotowaniem kontaktu (…)”.

Powyższe przepisy można jak najbardziej wykorzystać przeciwko rodzicowi stosującemu alienację rodzicielską. Jak widzimy, rodzicowi może grozić za to dolegliwość finansowa. Warto też wspomnieć o obowiązującym art. 109 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który mówi o tym, że jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, to sąd opiekuńczy wyda odpowiednie zarządzenia (są one wymienione w tym przepisie).

Alienacja rodzicielska - przestępstwo

W skrajnych przypadkach można również rozważyć zastosowanie art. 207 Kodeksu karnego, który penalizuje przestępstwo znęcania się. Zachowanie rodzica względem dziecka musi jednak wypełniać znamiona tego przestępstwa, aby przypisać mu odpowiedzialność karną.

Należy uświadamiać, że alienacja rodzicielska krzywdzi przede wszystkim dziecko. Warto zatem nie przedkładać swych konfliktów nad dobro dziecka.

Adwokat Pamela Opoczka

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(2)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Adam
    2021-09-23 04:43:09
    Wszystko fajnie, ale w tym kraju zaden alienowany ojciec nie dostal pieniedzy na podstawie tych patagrafow, gdy jego nex alienuje jego dzieci. To co autor przytoczyl brzmi dobrze tylko na papierze, w rzeczywistości matka moze wszystko i żaden sad nic jej nie zrobi. Piszmy o tym jak jest na prawdę.
    0
  • Joanna
    2021-09-23 08:40:08
    Dlaczego nikt nie wspomni że jeśli działa zabezpieczenie kontaktów i jest ono źle realizowane wówczas składając wniosek o zagrożenie zapłatą (zanim taki wniosek zostanie rozpatrzony trwa to jak np. u mnie 7 miesięcy) zostanie w tym czasie zmienione zabezpieczenie to ten wniosek upada!!!. Tym sposobem alienator może bawić się z nami w kotka i myszkę. Jak składam wniosek o zagrożenie to przeciwnik zmienia zabezpieczenie i nie można go ukarać
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Prawo
1 sty 2000
24 wrz 2021
Zakres dat:
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail

Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

1000 plus – dla kogo?

1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

Punkty spisowe w placówkach ZUS

Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

Przepisy antylichwiarskie na stałe?

Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

Nowelizacja KPA a odszkodowania

Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

Czas pracy - od kiedy?

Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

"Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .