Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy – nowe obowiązki

Rafał Gutowski
Rafał Gutowski
KPRF Law Office
Nowy wymiar obsługi prawnej
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy/ Fot. Shutterstock
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy/ Fot. Shutterstock
Polski prawodawca uchwalił nową ustawę o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, która weszła w życie 13 lipca 2018 r. Jakie instytucje mają obowiązek stosować się do nowych przepisów?

W dniu 5 czerwca 2015 r. w Dzienniku Urzędowym UE została opublikowana dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, zmieniająca rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 i uchylająca dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/60/WE oraz dyrektywę Komisji 2006/70/WE.

Celem przyjętych przepisów jest m.in. dostosowanie europejskich regulacji z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu do wymogów wynikających ze znowelizowanych zaleceń Financial Action Task Force (zob. www.fatf-gafi.org).

Polecamy: Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu - nowa procedura

Polski prawodawca uchwalił nową ustawę o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, która weszła w życie 13 lipca 2018 r. W art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (dalej: „Ustawa”) określono nowy katalog instytucji obowiązanych, tzn. zobowiązanych do stosowania przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Podstawowe zmiany w odniesieniu do przepisów poprzedniej ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. obejmują rozszerzenie zakresu podmiotowego pojęcia instytucji obowiązanej i nadają taki status następującym podmiotom:

  1. przedsiębiorcom w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, niebędącym innymi instytucjami obowiązanymi, świadczącym usługi polegające na: tworzeniu osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w tym spółek, pełnieniu funkcji lub umożliwianiu innej osobie pełnienia funkcji członka zarządu spółki lub podobnej funkcji w stosunku do innych osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, zapewnianiu siedziby, adresu prowadzenia działalności lub adresu korespondencyjnego i innych pokrewnych usług dla osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w tym spółek, działaniu lub umożliwieniu innej osobie działania, jako powiernik trustu, który powstał w drodze czynności prawnej, lub podobnego porozumienia prawnego;
  2. podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług w zakresie: wymiany pomiędzy walutami wirtualnymi i środkami płatniczymi, wymiany pomiędzy walutami wirtualnymi;
  3. przedsiębiorcom w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej prowadzącym działalność polegającą na udostępnianiu skrytek sejfowych;
  4. instytucjom pożyczkowym w rozumieniu ustawy o kredycie konsumenckim.

Ponadto państwa członkowskie Unii Europejskiej zostały zobowiązane do nałożenia na podmioty świadczące usługi w zakresie wymiany pomiędzy walutami wirtualnymi a prawnymi środkami płatniczymi oraz prowadzące na rzecz swoich klientów portfelu walut wirtualnych obowiązków z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

Analizowana ustawa zobowiązuje instytucje obowiązane m.in. do rozpoznawania ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu związanego ze stosunkami gospodarczymi lub z transakcjami okazjonalnymi. Ponadto instytucje te obowiązane są dokumentować rozpoznane ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu.

W tym miejscu należy podkreślić, że przed nawiązaniem stosunków gospodarczych lub przeprowadzeniem transakcji okazjonalnej instytucje obowiązane informują klienta o przetwarzaniu jego danych osobowych, w szczególności o obowiązkach instytucji obowiązanej wynikających z Ustawy w zakresie przetwarzania tych danych. Przetwarzanie informacji o beneficjentach rzeczywistych[1] przez instytucje obowiązane odbywa się bez wiedzy osób, których informacje te dotyczą.

Zgodnie z art. 34 ust. 1 Ustawy środki bezpieczeństwa obejmują: identyfikację klienta oraz weryfikację jego tożsamości; identyfikację beneficjenta rzeczywistego oraz podejmowanie uzasadnionych czynności w celu: weryfikacji jego tożsamości, ustalenia struktury własności i kontroli – w przypadku klienta będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej; ocenę stosunków gospodarczych i, stosownie do sytuacji, uzyskanie informacji na temat ich celu i zamierzonego charakteru; bieżące monitorowanie stosunków gospodarczych klienta.

Instytucje obowiązane przechowują przez okres 5 lat, licząc od pierwszego dnia roku następującego po roku, w którym zakończono stosunki gospodarcze z klientem lub w którym przeprowadzono transakcje okazjonalne[2].

Instytucje obowiązane opracowują i wdrażają ponadto wewnętrzną procedurę anonimowego zgłaszania przez pracowników lub inne osoby wykonujące czynności na rzecz instytucji obowiązanej rzeczywistych lub potencjalnych naruszeń przepisów z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

Instytucja obowiązana niezwłocznie zawiadamia Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (Generalny Inspektor jest sekretarzem albo podsekretarzem stanu w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych), za pomocą środków komunikacji elektronicznej, o przypadku powzięcia uzasadnionego podejrzenia, że określona transakcja lub określone wartości majątkowe mogą mieć związek z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzm. Po otrzymaniu zawiadomienia Generalny Inspektor dokonuje niezwłocznie potwierdzenia jego przyjęcia, w postaci urzędowego poświadczenia odbioru, zawierającego w szczególności datę i godzinę przyjęcia zawiadomienia.

Do czasu otrzymania żądania, nie dłużej jednak niż przez 24 godziny, licząc od momentu potwierdzenia przyjęcia zawiadomienia, instytucja obowiązana nie przeprowadza transakcji lub innych transakcji obciążających rachunek, na którym zgromadzono wartości majątkowe. Generalny Inspektor w przypadku uznania, że transakcja może mieć związek z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu, przekazuje instytucji obowiązanej żądanie wstrzymania transakcji lub blokady rachunku[3] na okres nie dłuższy niż 96 godzin, licząc od daty i godziny wskazanych w potwierdzeniu. Niezwłocznie po otrzymaniu tego żądania instytucja obowiązana wstrzymuje transakcję lub blokuje rachunek.

Instytucja obowiązana która: nie dopełnia obowiązku rejestracji transakcji, o której mowa w art. 8 ust. 1 Ustawy[4], przekazania Generalnemu Inspektorowi dokumentów dotyczących tej transakcji lub przechowywania przez wymagany okres rejestru tych transakcji lub dokumentów dotyczących tej transakcji; nie dopełnia obowiązku przeprowadzenia analizy ryzyka w celu zastosowania odpowiednich środków bezpieczeństwa finansowego; nie dopełnia obowiązku stosowania środków bezpieczeństwa finansowego; nie dopełnia obowiązku przechowywania przez wymagany okres udokumentowanych wyników analizy; nie dopełnia obowiązku zapewnienia udziału pracowników w programie szkoleniowym; nie dopełnia obowiązku wykonania w terminie wniosku lub zalecenia pokontrolnego; nawiązuje lub utrzymuje współpracę z bankiem fikcyjnym - podlega karze pieniężnej.

Karę pieniężną nakłada Generalny Inspektor w drodze decyzji, w wysokości nie większej niż 750 000 zł, a w razie nie dopełnienia obowiązku zapewnienia udziału pracowników w programie szkoleniowym, - w wysokości nie większej niż 100 000 zł.

Ponadto w nowej Ustawie powielono poprzednie przepisy regulujące odpowiedzialność karną. Zgodnie z art. 35 Ustawy kto, działając w imieniu lub interesie instytucji obowiązanej, wbrew przepisom ustawy, nie dopełnia obowiązku: rejestracji transakcji, przekazania Generalnemu Inspektorowi dokumentów dotyczących tej transakcji lub przechowywania przez wymagany okres rejestru tych transakcji lub dokumentów dotyczących tej transakcji; zachowania środków bezpieczeństwa finansowego, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 10a ust. 1[5], lub przechowywania informacji uzyskanych w związku ze stosowaniem środków bezpieczeństwa finansowego; zawiadomienia Generalnego Inspektora o transakcji, o której mowa w art. 16 ust. 1[6]; wstrzymania transakcji lub blokady rachunku; wprowadzenia wewnętrznej procedury, o której mowa w art. 10a ust. 1; wyznaczenia osoby odpowiedzialnej zgodnie z art. 10b ust. 1[7], podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Zgodnie z art. 36 Ustawy kto, działając w imieniu lub interesie instytucji obowiązanej, wbrew przepisom ustawy: odmawia przekazania Generalnemu Inspektorowi informacji lub dokumentów; przekazuje Generalnemu Inspektorowi nieprawdziwe lub zataja prawdziwe dane dotyczące transakcji, rachunków lub osób, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Autor: Adwokat Rafał Gutowski, KPRF Law Office


[1] Rozumie się przez to osobę fizyczną lub osoby fizyczne sprawujące bezpośrednio lub pośrednio kontrolę nad klientem poprzez posiadane uprawnienia, które wynikają z okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiające wywieranie decydującego wpływu na czynności lub działania podejmowane przez klienta, lub osobę fizyczną lub osoby fizyczne, w imieniu których są nawiązywane stosunki gospodarcze lub przeprowadzana jest transakcja okazjonalna.

[2] Rozumie się przez to transakcję, która nie jest przeprowadzana w ramach stosunków gospodarczych.

[3] Rozumie się przez to czasowe uniemożliwienie korzystania i dysponowania ze wszystkich lub części wartości majątkowych zgromadzonych na rachunku, w tym również przez instytucję obowiązaną.

[4] Instytucja obowiązana przeprowadzająca transakcję, której równowartość przekracza 15 000 euro, ma obowiązek zarejestrować taką transakcję również w przypadku, gdy jest ona przeprowadzana za pomocą więcej niż jednej operacji, których okoliczności wskazują, że są one ze sobą powiązane i zostały podzielone na operacje o mniejszej wartości z zamiarem uniknięcia obowiązku rejestracji.

[5] Instytucje obowiązane wprowadzają w formie pisemnej wewnętrzną procedurę w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

[6] Instytucja obowiązana, która otrzymała dyspozycję lub zlecenie przeprowadzenia transakcji, mająca przeprowadzić transakcję lub posiadająca informacje o zamiarze przeprowadzenia transakcji, co do której zachodzi uzasadnione podejrzenie, że może ona mieć związek z popełnieniem przestępstwa, o którym mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić na piśmie Generalnego Inspektora, przekazując wszystkie posiadane dane określone w art. 12 ust. 1 oraz art. 12a wraz ze wskazaniem przesłanek przemawiających za wstrzymaniem transakcji lub blokadą rachunku, oraz wskazać przewidywany termin jej realizacji. Przepisu art. 11 ust. 4 nie stosuje się.

[7] Instytucje obowiązane wyznaczają osoby odpowiedzialne za wykonanie obowiązków określonych w ustawie. W przypadku instytucji obowiązanych będących kapitałowymi spółkami handlowymi, bankami spółdzielczymi lub państwowymi, osobą odpowiedzialną za wykonanie obowiązków określonych w ustawie jest członek zarządu wyznaczony przez zarząd, a w odniesieniu do oddziałów banków zagranicznych lub instytucji kredytowych taką osobą jest dyrektor oddziału.

Polecamy serwis: Działalność gospodarcza

Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Zniesienie norm jakościowych a ogrzewanie węglem
    Nie jest prawdą to, co pojawia się w przestrzeni publicznej, że zniesienie norm dt. jakości węgla pozwala palenie wszystkim, bo pozostają jeszcze inne przepisy ogólne, które regulują normy dotyczące spalania - powiedziała we wtorek minister Anna Moskwa
    Minister Buda: zakładam wakacje kredytowe w sierpniu 2022
    Szef resortu rozwoju pytany był w trakcie wtorkowej konferencji po posiedzeniu rządu o to, kiedy ruszą wakacje kredytowe. "Zakładam, że jeszcze w sierpniu będzie możliwość złożenia wniosku" - wskazał Waldemar Buda. Minister przypominał, że ustawa w tej sprawie "jest już w zasadzie przyjęta".
    Tarcza Prawna - projekt uproszczenia procedur
    Tarcza prawna ma zmniejszyć obciążenia regulacyjne niekorzystne z punktu widzenia funkcjonowania obywateli i prowadzenia biznesu. Na rozwiązaniach jakie proponujemy w Tarczy skorzystają wszyscy - obywatele, przedsiębiorcy i administracja publiczna. Chcemy, aby procedury administracyjne były załatwiane jeszcze szybciej i jeszcze sprawniej. Dzięki szerokiemu wykorzystaniu cyfrowych rozwiązań oszczędzimy czas i zmniejszymy koszty związane z załatwianiem spraw. To wpłynie na lepszą współpracę na linii obywatele-administracja - mówił minister rozwoju i technologii Waldemar Buda.
    Poręczenie kredytu – o czym warto wiedzieć
    Poręczenie kredytu to zobowiązanie osoby trzeciej wobec banku, umożliwiające zaciągnięcie kredytu przez osobę, której poręczenia udzielamy. Co powinniśmy sprawdzić przed podjęciem decyzji o poręczeniu? Jakie mamy obowiązki i prawa? Na co zwrócić uwagę w umowie kredytowej i czy z poręczenia długu można się wycofać?
    Wnioski o 300 plus – wpłynęło ich blisko 632 tys. w 5 dni
    Wnioski o 300 plus w całym kraju złożone od 1 do 5 lipca objęły blisko 875 tys. dzieci. Na samym Dolnym Śląsku wpłynęło ich aż 50 tys.
    Wakacje 2022 z Kartą Dużej Rodziny
    Karta Dużej Rodziny to sposób na ograniczenie wydatków na wakacjach wielodzietnych rodzin. Gdzie można z niej skorzystać?
    Mediacje w sprawie kredytów frankowych 2022
    Mediacje w sprawie kredytów frankowych - jak podaje Komisja Nadzoru Finansowego, od października ub.r. do maja br. banki, korzystając z Systemu Obsługi Sądu Polubownego, przekazały ponad 23 tys. umów o mediację w sprawach o kredyty denominowane/indeksowane do waluty obcej. Przeszło 6 tys. przypadków było w grudniu 2021 roku, a nieco ponad tysiąc – w maju br. W analizowanym okresie zakończono 20 tys. postępowań, z czego ugody dotyczą prawie 74% z nich. Ponadto było prowadzonych 650 postępowań mediacyjnych poza Systemem Obsługi Sądu Polubownego przy KNF.
    Gdzie wykorzystać bon turystyczny?
    Gdzie wykorzystać bon turystyczny – to częste pytanie nad którym zastanawiają się rodzice pociech korzystających z rozpoczętych wakacji.
    Praca podczas upałów - jakie są obowiązki pracodawców?
    Praca podczas upałów jest nie lada wyzwaniem! Wielu zastanawia się czy trzeba pracować jeżeli temperatura powietrza przekracza 30ºC, a jeśli tak, to w jakich warunkach i co musi zapewnić pracodawca. Czy powinien skrócić czas pracy, zapewnić dodatkową przerwę, klimatyzację w pomieszczeniach oraz napoje i posiłki? Wszystko zależy od rodzaju oraz charakteru pracy i jej warunków.
    Posiadanie konopi a prawo - Polska, Europa, Świat
    Aktualna sytuacja prawna konopi na świecie jest bardzo zróżnicowana – podczas gdy jedne państwa dążą do jej legalizacji, inne wciąż zaostrzają kary za posiadanie nawet śladowych ilości suszu. W Polsce procesy legalizacyjne nabrały rozpędu zwłaszcza w ostatnich latach. Dzieje się tak dzięki pojawiającym się postępowym projektom ustaw i popularyzacji świadomego podejścia do kwestii konopi – co niezwykle cenne – także tej medycznej.
    ZUS: wnioski o "Dobry start" obejmują już ponad 670 tys. dzieci
    Do tej pory rodzice złożyli blisko 470 tys. wniosków o "Dobry start", które obejmują ponad 670 tys. dzieci – poinformował PAP w poniedziałek Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wnioski o świadczenie z programu można składać wyłącznie w formie elektronicznej.
    Walka o odtajnienie oświadczeń sędziów TK trwa
    Prezes trybunału, jeżeli nie chce ujawnić oświadczeń majątkowych sędziów TK, musi to zrobić w drodze decyzji – uznał sąd administracyjny. A to otworzy drogę do jej weryfikacji.
    Mieszkanie bez wkładu własnego – dla kogo i czy warto?
    Mieszkanie bez wkładu własnego jest programem umożliwiającym wzięcie kredytu hipotecznego, jak sama nazwa wskazuje, bez konieczności posiadania wkładu własnego. Jakie są jego zasady? Kto może z niego skorzystać i czy w ogóle warto? A także, na co zwrócić uwagę, jeśli rozważamy kredyt z gwarancją wkładu własnego?
    Ukrywanie pedofilii karalne, nawet jeśli nabyto wiedzę o przestępstwie przed lipcem 2017 r. – wyrok SN
    Ukrywanie pedofilii i niezgłoszenie jej do organów ścigania podlega karze. Również wtedy, gdy osoba dowiedziała się o takim czynie pedofilskim przed lipcem 2017 r., czyli terminem zaktualizowania obowiązku denuncjacji - wynika z piątkowej uchwały Sądu Najwyższego.
    Sołtys
    Sołtys jest jednym z organów w sołectwie. Kto wybiera sołtysa? Jakie przepisy regulują kwestie tworzenia sołectw?
    Większe kary za zaśmiecanie. 5 tys. zł. mandatu za zaśmiecanie pól, łąk i lasów
    W lipcu Sejm będzie głosował nad zmianami w przepisach kodeksu karnego i kodeksu wykroczeń za umyślne przestępstwa przeciwko środowisku; zero tolerancji dla tych, którzy niszczą środowisko - powiedział wiceminister klimatu i środowiska Jacek Ozdoba w Studiu PAP w piątek.
    Prezydent podpisał nowelizację ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy
    Prezydent podpisał nowelizację ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Regulacja wprowadza pierwszy pakiet rozwiązań systemowych, które mają pomóc uchodźcom z Ukrainy zaadaptować się w Polsce.
    Skargi nadzwyczajne RPO dotyczące kredytów frankowych oddalone
    Sąd Najwyższy oddalił skargi nadzwyczajne Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące kredytów frankowych. Sądy uwzględniły konsumencki status strony powodowej i weryfikowały umowy kredytu pod kątem obecności w nich klauzul abuzywnych.
    Zakaz przebywania w strefie przy granicy z Białorusią przestaje obowiązywać
    Po 10 miesiącach przestaje obowiązywać zakaz przebywania w 183 miejscowościach w woj. lubelskim i w woj. podlaskim przylegających do granicy z Białorusią. Wstęp jest zabroniony tylko w pasie o szerokości 200 metrów wzdłuż podlaskiego odcinka granicy.
    Deweloperski Fundusz Gwarancyjny a pozycja konsumentów
    Pozycja prawna i ekonomiczna konsumentów w sporach z deweloperami została wzmocniona, dzięki uruchomieniu Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego - oceniają: prezes Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego Małgorzata Ślepowrońska oraz szef Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta Tomasz Chróstny.
    Inwentaryzacja
    Inwentaryzacja to jedno z podstawowych pojęć w rachunkowości. Ustawa o rachunkowości określa zasady, metody i terminy inwentaryzacji ale nie wskazuje jej legalnej definicji. W świetle przepisów ustawy o rachunkowości, w ślad za piśmiennictwem z zakresu rachunkowości można przyjąć, że inwentaryzacja to zespół działań podejmowanych w celu ustalenia rzeczywistego stanu aktywów i pasywów danej jednostki (tj. podmiotu stosującego przepisy ustawy o rachunkowości) na określony dzień (co do zasady na ostatni dzień roku obrotowego).
    Rok obrotowy
    Rok obrotowy, to jedno z podstawowych pojęć w rachunkowości.
    Błędy medyczne - odpowiedzialność karna pozostaje
    Resort zdrowia ustąpił Ministerstwu Sprawiedliwości w sprawie błędów medycznych – dowiedział się DGP. Będzie możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary zamiast zniesienia odpowiedzialności.
    Podlaskie: Od 1 lipca zakaz przebywania na obszarze 200 metrów od granicy z Białorusią
    Od 1 lipca do 15 września będzie obowiązywać w Podlaskiem zakaz przebywania na obszarze 200 metrów od linii granicy polsko-białoruskiej. SG apeluje o odpowiedzialne zachowanie i stosowanie się do poleceń służb. Za złamanie zakazu grozi mandat.
    Nie będzie podwyżki 500+
    Podwyżka świadczenia 500+ była tematem rozważeń w ostatnich tygodniach. Przedstawiciele Rządu nie zajmowali jednak ostatecznego stanowiska w tej kwestii. Minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg zabrała w końcu głos i zaprzeczyła, aby miłałoby ono zwiększone w tym, bądź przyszłym roku.