Jak zgodnie z prawem wyciąć drzewo?

Podstawy prawne wycinki drzew

W Monitorze Polskim z 2013 r. zostało opublikowane obwieszczenie z 24 października 2013 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2014, w którym Minister Środowiska ustalił:

1. maksymalne stawki opłat za usuwanie drzew za jeden centymetr obwodu pnia mierzonego na wysokości 130 cm w 2014 roku, których wysokość jest określona w załączniku nr  1 do obwieszczenia,
2. stawki dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew w 2014 roku, których wysokość jest określona w załączniku nr 2 do obwieszczenia,
3. stawkę za usunięcie jednego metra kwadratowego powierzchni pokrytej krzewami w 2014 roku w wysokości 249,79 zł,
4. stawki kar za zniszczenie jednego metra kwadratowego terenu zieleni w 2014 roku w wysokości:

• dla trawników - 57,44 zł,
• dla kwietników - 493,34 zł.

Niższe opłaty za nielegalne usunięcie drzew

Warto również pamiętać, że zgodnie z ustawą z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody usunięcie krzewów lub drzew z terenu nieruchomości może, co do zasady, nastąpić po złożeniu wniosku do urzędu gminy i uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości (za zgodą właściciela tejże nieruchomości). W myśl art. 15 ustawy, wyżej wspomniany wniosek powinien zawierać:

• imię i nazwisko, adres albo nazwę i siedzibę wnioskującego,
•  wskazanie zakazów, od których wnioskodawca zamierza uzyskać zezwolenie na odstępstwo,
• opis planowanych czynności oraz cel ich wykonania wraz z uzasadnieniem,
• lokalizację wykonywania planowanych czynności,
• opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na przyrodę parku narodowego,
• uzasadnienie braku rozwiązań alternatywnych względem planowanego wariantu w przypadku realizacji inwestycji liniowych celu publicznego.

Wycinka drzew bez zezwolenia

Wydania zezwolenia nie wymagają natomiast:

• drzewa w lasach,
• drzewa owocowe, oprócz tych rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody – na obszarach nieobjętych ochroną krajobrazową,
• drzew na plantacjach drzew i krzewów,

- których wiek nie przekracza 10 lat i które są usuwane w związku z:

• funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych,
• utrudnianiem widoczności sygnalizatorów i pociągów, a także eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu,
• usuwaniem na podstawie decyzji właściwego organu z obszarów położonych między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego, z wałów przeciwpowodziowych i terenów w odległości mniejszej niż 3 m od stopy wału,
• stanowieniem przeszkody lotniczej, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu,
• decyzją właściwego organu ze względu na potrzeby związane z utrzymaniem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych. 

Zadaj pytanie na Forum

 Jeżeli chodzi jednak o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów na obszarach objętych ochroną krajobrazową w granicach parku narodowego albo rezerwatu przyrody, wymaga to uzyskania zgody odpowiednio dyrektora parku narodowego albo regionalnego dyrektora ochrony środowiska.

Zezwolenie na wycinkę drzew - wszystko co warto wiedzieć

Kara za wycinkę drzew wg TK

Wspomniane wcześniej orzeczenie TK stanowiące, iż nałożenie kary pieniężnej na osobę usuwającą bez zezwolenie drzewo lub krzew powinno być miarkowane ze względu na okoliczności konkretnej sprawy. Pomimo podniesienia zdania odrębnego, TK stanął na stanowisku popierającym cały mechanizm ochrony przed niezgodną z prawem wycinką drzew czy krzewów, argumentując to tym, że w przypadku braku takowej regulacji właściciele działek ze względów materialnych często niszczyliby wartościowy przyrodniczo i krajobrazowo drzewostan.

Trybunał uznał, że elementy zakwestionowanej sankcji naruszają prawo własności a także przekraczają konstytucyjne granice proporcjonalności administracyjnych sankcji.

Warto wspomnieć, iż podnoszona niezgodność z przepisami Konstytucji odnosi się do:

• art. 64 - Prawo do ochrony własności oraz prawo dziedziczenia,
• art. 31 - Ochrona wolności i praw człowieka.

Wysokość kar za bezprawną wycinkę

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego obowiązująca wysokość kar za usunięcie drzew i krzewów bez zezwolenia jest zbytnio dolegliwa. Wymierza ją bowiem wójt, burmistrz albo prezydent miasta w wysokości określonej w art. 88 ustawy o ochronie przyrody za:

• usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia,
• zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów spowodowane niewłaściwym wykonywaniem robót ziemnych lub wykorzystaniem sprzętu mechanicznego albo urządzeń technicznych oraz zastosowaniem środków chemicznych w sposób szkodliwy dla roślinności,
• zniszczenie drzew, krzewów lub terenów zieleni spowodowane niewłaściwym wykonaniem zabiegów pielęgnacyjnych,

- w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek określonych w art. 85 ustawy.

Trybunał podniósł również, iż wyżej wspomniane kary nakładane są niejako automatycznie, mechanicznie i sztywnie - bez względu na powstałe okoliczności i przyczyny wycinki. Trybunał stwierdził, iż kwestionowane przepisy nie biorą pod uwagę przypadków, w których uszkodzenie drzewa siłami przyrody lub jego chorobą sprawiają, że zagrażają one życiu lub zdrowiu różnych osób i przez to powinny zostać usunięte. Ponadto, podniósł Trybunał, nawet stan wyższej konieczności, uregulowany przepisami prawa cywilnego oraz karnego, nie został przewidziany, jako przesłanka, która wyłącza obowiązek uzyskania zezwolenia i odpowiedzialności z tytułu usunięcia bez zezwolenia.

Odwołanie od decyzji

W przypadku negatywnej decyzji niezezwalającej na wycinkę drzewa lub krzewu, stronie przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni za pośrednictwem organu, który tę decyzję wydał. Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego odwołujący się nie musi uzasadniać pisma, wystarczy wykazanie niezadowolenia z wydanej decyzji.

Zezwolenie na wycinkę drzew - odwołanie

Podstawy prawne:

Obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 24 października 2013 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2014 (M.P. 2013 poz. 835).

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( Dz.U. z 2014 r., poz. 850 z późn. zm.).

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r. (sygn. akt SK 6/12).

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 2009 r., Nr 114, poz. 946 z późn. zm.).