Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Spis powszechny: problemy rachmistrzów, możliwe sankcje

Urszula Mirowska-Łoskot
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Spis powszechny: problemy rachmistrzów, możliwe sankcje/Fot. Shutterstock
Spis powszechny: problemy rachmistrzów, możliwe sankcje/Fot. Shutterstock
Shutterstock
Narodowy Spis Powszechny jest już na półmetku. Jakie problemy mają rachmistrzowie? Co z osobami, które nie chcą się spisać?

Narodowy Spis Powszechny: Kara wisi nad głowami tysięcy Polaków, bo nie chcą się spisać

Rzucanie telefonem, nieaktualne numery kontaktowe, przekłamywanie podawanych danych – to tylko niektóre problemy, z którymi mierzą się rachmistrzowie w trakcie spisu powszechnego.

. Tymczasem, jak wynika z najnowszych danych GUS, do tej pory spisało się prawie 13,5 mln osób, czyli ok. 35 proc. z tych, które mają taki obowiązek. Jeżeli spis nie przyśpieszy, wiele osób nie zdąży. Czas na wzięcie w nim udziału mija bowiem 30 września br.

Strach w narodzie

Obecnie można wziąć udział w NSP, korzystając z trzech metod: przez internet, dzwoniąc na infolinię lub bezpośrednio rozmawiając z rachmistrzem. Ankieterzy w teren ruszyli tydzień temu. I przyznają, że łatwo nie jest. Problemy pojawiają już na starcie.

– Baza danych, którą otrzymałem z urzędu, często zawiera nieaktualne informacje. Dzwonię i okazuje się, że respondent od kilku lat nie żyje, o czym informuje mnie rodzina. To bardzo spowalnia pracę. Zanim uda mi się przeprowadzić ankietę, muszę sprawdzić 5–10 wskazanych kontaktów. Pracuję od godziny 9 do 18. W tym czasie mogę wypełnić około czterech ankiet – mówi rachmistrz z woj. lubelskiego.

Jednak nawet jeżeli uda się skontaktować z właściwą osobą, to niektórzy boją się rozmawiać. – Mam porównanie ze spisem, który był przeprowadzany 10 lat temu. Teraz ludzie stali się bardziej nieufni. Panuje jakiś strach w narodzie. Zwłaszcza gdy odwiedzam bogatsze osiedla, na których wybudowane są niemalże pałace. Do domu nikt mnie nie wpuści. Rozmawiałem przez płot, co najwyżej w garażu. Jeżeli ktoś mieszka w bloku, takich oporów zazwyczaj nie ma – dodaje.

Problemem są też nieprawdziwe informacje. – Na oko widzę, że willa ma ok. 500 metrów. Tymczasem respondent podaje w ankiecie 120 metrów. Zdarza się też, że osoba, z którą przeprowadzam wywiad, nie ujawnia wszystkich osób zameldowanych pod danym adresem. Jestem z małej miejscowości, więc to wiem – uzupełnia rachmistrz.

Krępujące okazują się też pytania o stan zdrowia, wyznanie czy związek, na które część osób odmawia odpowiedzi (na niektóre pytania można jej nie udzielić). Niektórzy w ogóle nie chcą rozmawiać – rzucają słuchawką, nie otwierają drzwi.

– Zdarzają się przypadki, gdy ktoś odmawia udziału w spisie. Staram się go przekonać. Często się udaje. Natomiast jeżeli spotykam się z definitywną odmową, sporządzam notatkę na ten temat – mówi rachmistrz.

Główny Urząd Statystyczny (GUS) przyznaje, że odnotowuje takie przypadki, ale sporadycznie. Nie podaje jednak konkretnych liczb – wskazuje jedynie, że jest to poniżej 0,1 proc. W skali całego kraju mogą to być zatem tysiące osób.

Możliwe sankcje

GUS przypomina, że taka odmowa może skutkować nieprzyjemnymi konsekwencjami. Spis jest bowiem obowiązkowy. Zgodnie z art. 17a ust. 1–3 ustawy z 9 sierpnia 2019 r. o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań w 2021 r. (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1143) nie można odmówić przekazania danych rachmistrzowi kontaktującemu się z osobami objętymi spisem.

Po odnotowaniu odmowy uruchamiana jest cała procedura. – W przypadku definitywnej odmowy udziału w badaniu notatka rachmistrza ze wskazaniem przyczyn, okolicznościami sytuacji oraz danymi osobowymi przekazywana jest dalej. O zaistniałej sytuacji zostaje powiadomiony zastępca wojewódzkiego komisarza spisowego. Następnie sprawa zostaje zgłoszona na policję wraz z zebraną dokumentacją – informuje Karolina Banaszek z GUS.

O sankcji decyduje sąd. Zgodnie z art. 57 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 955) odmowa wykonania obowiązku statystycznego albo udzielenia informacji w spisie powszechnym lub innym badaniu statystycznym zagrożona jest grzywną. Ta może wynieść 5 tys. zł. Z karą muszą liczyć się również ci, którzy podają fałszywe dane. Wedle bowiem art. 56 ustawy osoba, która wbrew obowiązkowi przekazuje dane statystyczne niezgodne ze stanem faktycznym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat dwóch. W wypadku mniejszej wagi sprawcy grozi grzywna (więcej informacji – patrz ramka).

  • opinia

Kara grozi za brak zgody, a nie bezczynność

Rafał Kowalczyk adwokat Kancelaria Prawna Filipiak Babicz Legal

Narodowym Spisem Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021 r. objęte są osoby fizyczne stale zamieszkałe i czasowo przebywające w mieszkaniach, budynkach i innych pomieszczeniach niebędących mieszkaniami, a nawet osoby nieposiadające miejsca zamieszkania. W ramach spisu podaje się dane statystyczne, o których mowa w ustawie z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 955). To właśnie w tej ustawie przewidziano sankcje za m.in. odmowę wykonania obowiązku statystycznego oraz nieterminowe przekazanie danych.

Z punktu widzenia obowiązku uczestnictwa w NSP najbardziej istotny wydaje się przepis penalizujący odmowę udzielenia informacji. Może ona dotyczyć uchylenia się w ogóle od przekazania informacji bądź od odpowiedzi na poszczególne pytania, bądź też naświetlenia pewnych okoliczności czy danych dotyczących innych osób. Jednak czynu można dopuścić się tylko przez działanie. Słowo „odmawia” w języku polskim oznacza, że dana osoba zachowuje się aktywnie, nie zgadza się, protestuje, zaprzecza itp. Wydaje się, że gdyby zamiarem penalizowania przez ustawodawcę była bezczynność osoby zobowiązanej do podania danych statystycznych, wówczas przepis zawierałby określenie „nie bierze udziału” w spisie powszechnym. Zasadne byłoby doprecyzowanie ustawowego znaczenia „odmowy” tak, aby nie budziło ono wątpliwości przy ocenie karalności konkretnego zachowania. Na podstawie obowiązujących przepisów sądy mogą bowiem decydować się na wymierzenie sankcji jedynie w sytuacji braku zgody na udzielanie żądanych informacji. ©℗

Miliony na promocję spisu

Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(5)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Nie spisany
    2021-09-08 16:46:32
    Żadnej informacji dla usankcjonowanych prawem bandziorów. Każde pytanie jest tylko po to, aby grabić nas jeszcze sprawniej oraz skłócać ze sobą Polaków w celu trzymania się przy korycie.
    2
  • mik
    2021-09-17 01:49:40
    Prawie 400 baniek z naszych pieniędzy...ja pi....ę. Za to można chore dzieci w szpitalach wyleczyć.
    2
  • agnes
    2021-09-25 02:21:55
    Problem w tym, że spis nie jest anonimowy. Ludzie, gdy są identyfikowani nie chcą sie spisać.
    0
  • X15
    2021-09-29 09:56:42
    Do mnie nikt się nie odezwał, czy osobiście odwiedził. Natomiast nie mam obowiązku mieć, telefonu, czy dostępu do mediów. Wiążący jest urzędowy kwit, jak wezwanie na papierku listem poleconym. Kwestia zadawanych pytań z nie anonimową identyfikacją i groźbą kary za uchylenie się od pytania, czy podanie nieprawdy nasuwa porównanie, iż to przesłuchanie w sprawie własnej, a nie żaden spis. Wyznanie, czy stan zdrowia to poufne, a nawet intymne informacje. Od sprawdzenia stanu posiadania są odpowiednie służby- od skarbowej po specjalne i prokuratorsko- sądownicze. Obowiązek jawności majątku dotyczy osób publicznych, a nie szarych obywateli. Co będzie jeśli nie wpiszę zegarka- czy tusk mnie obroni? Zdaje się, że trzeba będzie bronić swojej godności w Sądzie. Dosyć mam zastraszania! To reżim, a nie demokracja...
    2
    pokażodpowiedzi (1)
QR Code
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Spółdzielnia mieszkaniowa
Spółdzielnia mieszkaniowa to organizacja posiadająca osobowość prawną. Jej celem jest prowadzenie działalności polegającej na zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych na rzecz zrzeszonych mieszkańców. Może posiadać nieograniczoną liczbę członków.
Biedronka otwarta w niedzielę? Zapowiedź wzmożonych kontroli
O przeprowadzenie przez Państwową Inspekcję Pracy wzmożonych kontroli przestrzegania ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i w święta zwróciła się do głównej inspektor pracy Katarzyny Łażewskiej-Hrycko minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg. To już kolejne pismo MRiPS w tej sprawie.
Sejm: Głosowanie nad wetem Senatu do Kodeksu karnego przełożone
Marszałek Sejmu Elżbieta Witek poinformowała w piątek podczas głosowań w Sejmie, że podjęła decyzję o zdjęciu z porządku obrad rozpatrzenia weta Senatu do nowelizacji Kodeksu karnego.
Koniec z opłatą za czas oczekiwania na wpis hipoteki do KW
Sejm uchwalił ustawę, przyjmując część poprawek Senatu, mocą której banki będą zobowiązane do zwrotu opłat naliczanych w czasie oczekiwania na wpis do księgi wieczystej hipoteki zabezpieczającej kredyt hipoteczny.
Nowelizacja o bezpieczeństwie gazowym uchwalona przez Sejm
Nowelizacja ustawy o bezpieczeństwie gazowym m.in przedłuża do końca 2027 r. obowiązek zatwierdzania przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki taryf na sprzedaż gazu do odbiorców domowych i strategicznych instytucji pożytku publicznego, takich jak np. szpitale, szkoły i przedszkola.
Dodatek do ogrzewania drewnem, olejem opałowym, LPG nie został uwzględniony w ustawie o dodatku węglowym. Ale będą inne dopłaty na nie
Sejm zdecydował, że 3 tys. zł ma przysługiwać gospodarstwom domowym ogrzewającym się węglem kamiennym. Dla domostw z innymi źródłami ciepła zostaną przygotowane odrębne świadczenia pieniężne.
Czy banki utrudniają skorzystanie z wakacji kredytowych?
W wyniku działań Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wiele banków zmieniło niekorzystne dla konsumentów praktyki, np. umożliwia złożenie wniosków o zawieszenie rat na dowolny, ustawowy okres.
Jakie zmiany w karcie wędkarskiej?
Karta wędkarska ma ulec likwidacji – to jedna ze zmian nad, którymi pracuje Departament Rybactwa Wód Polskich i Ministerstwo Infrastruktury.
Rzeczkowska: skorzystanie z wakacji kredytowych nie wpłynie na zdolność kredytową
- Bardzo nas cieszy, że kolejne banki oraz BIK potwierdzają, że skorzystanie z wakacji kredytowych nie wiąże się z automatycznymi kłopotami z uzyskaniem innego kredytu – powiedziała PAP minister finansów Magdalena Rzeczkowska.
Trwają prace nad ustawą o działalności lombardów
Celem prac nad ustawą tzw. lombardową jest wzmocnienie monitoringu nad rynkiem lombardów oraz zwiększenie ochrony dla klientów.
To nie koniec koronawirusa w Polsce - kolejna fala na przłomie listopada i grudnia
Kolejna fala koronawirusa grozi Polsce na przełomie listopada i grudnia - ocenił podczas czwartkowej konferencji minister zdrowia.
Ochrona sygnalistów - przepisy karne
Celem wymuszenia prawidłowego stosowania tzw. ustawy o sygnalistach twórca projektu zdecydował się na wprowadzenie przepisów karnych. Jakich?
Whistleblowing w Polsce. Kiedy ustawa o sygnalistach?
Komisja Europejska wzywa Polskę do złożenia wyjaśnień w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i wyjaśnienia braku wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii. Czy spowoduje to znaczne przyspieszenie prac nad ustawą? Co to oznacza dla przedsiębiorców?
Wakacje kredytowe – czy frankowicze mają szansę na wsparcie?
Kto i na jakich zasadach może skorzystać z pomocy kredytowej? Jakie możliwości obecnie mają frankowicze?
Przestępczość środowiskowa - nowe przepisy
Zaostrzenie kar za wykroczenia i przestępstwa przeciwko środowisku jest celem ustawy o przeciwdziałaniu przestępczości środowiskowej. Nowa ustawa trafi do podpisu prezydenta.
14. emerytura na stałe?
Czy 14.emerytura zostanie wprowadzona na stałe? O pracach nad nową ustawą poinformowała minister Marlena Maląg.
Senat zaproponował poprawki do ustawy o dodatku węglowym
Senat zgłosił w czwartek poprawki do ustawy o dodatku węglowym, rozszerzając zakres gospodarstw domowych uprawnionych do otrzymania dodatku w wysokości 3 tys. zł. Senat zaproponował też wykreślenie wszystkich przepisów dotyczących banków i Prawa bankowego.
W tym roku na urlop wyjedzie 59% Polaków [BADANIE]
W tym roku na wakacje pojechało lub pojedzie około 59% Polaków — to mniej niż przed wybuchem pandemii. Około 63% osób, które zadeklarowały wyjazd na urlop, spędzi go w Polsce, prawie 23% — w innym kraju Europy, a ponad 8% — zarówno w Polsce, jak i innym państwie europejskim. Szczyt sezonu przypadnie na sierpień — podróż w tym okresie zadeklarowało prawie 48% wczasowiczów.
Upadłość pracodawcy - jak nie stracić wynagrodzenia?
Co się dzieje z pracownikiem po ogłoszeniu upadłości przez pracodawcę? Prawnicy to wyjaśniają krok po kroku.
ePUAP
ePUAP to rządowa platforma internetowa do kontaktu z urzędami. Umożliwia dokonanie wielu czynności bez konieczności osobistej obecności.
Pułapki Portalu Rejestrów Sądowych
Podsumowując rok funkcjonowania obowiązku składania wniosków do Krajowego Rejestru Sądowego za pośrednictwem Portalu Rejestrów Sądowych, możemy śmiało potwierdzić, że postępowanie rejestrowe stało się prostsze i bardziej intuicyjne, jednak jak pokazuje praktyka – nie jest rozwiązaniem idealnym.
Każda kradzież benzyny jako kradzież zuchwała
Przedsiębiorcy prowadzący stacje benzynowe nie muszą się obawiać planowanego wzrostu progu kradzieży, bo zabór paliwa ma być – wedle wczorajszych deklaracji przedstawicieli prokuratury – kwalifikowany przez śledczych jako kradzież szczególnie zuchwała. A ta zawsze jest przestępstwem.
Oświadczenie majątkowe a ochrona danych osobowych bliskich - wyrok TSUE
Publikowanie w internecie oświadczeń majątkowych osób pełniących funkcje publiczne, które obejmują dane osób im bliskich, zbytnio ingeruje w prywatność – uznał TSUE.
Profil zaufany
Profil zaufany jest środkiem elektronicznej identyfikacji. Umożliwia złożenie podpisu zaufanego. Należy jednak mieć na uwadze, że nie jest tożsamy z podpisem elektronicznym.
Rejestr nie tylko ciąż
Przebieg ciąży, przyjęte szczepienia, alergie, wyniki badań laboratoryjnych, a także wypisane i zrealizowane recepty – to tylko niektóre z danych medycznych, które będą dostępne dla lekarzy w całej Unii. A leczenie wykonane za granicą będzie widoczne dla polskich medyków – za zgodą pacjenta albo w sytuacji ratowania życia