REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Spis powszechny: problemy rachmistrzów, możliwe sankcje

Urszula Mirowska-Łoskot
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Spis powszechny: problemy rachmistrzów, możliwe sankcje/Fot. Shutterstock
Spis powszechny: problemy rachmistrzów, możliwe sankcje/Fot. Shutterstock
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Narodowy Spis Powszechny jest już na półmetku. Jakie problemy mają rachmistrzowie? Co z osobami, które nie chcą się spisać?

Narodowy Spis Powszechny: Kara wisi nad głowami tysięcy Polaków, bo nie chcą się spisać

Rzucanie telefonem, nieaktualne numery kontaktowe, przekłamywanie podawanych danych – to tylko niektóre problemy, z którymi mierzą się rachmistrzowie w trakcie spisu powszechnego.

REKLAMA

. Tymczasem, jak wynika z najnowszych danych GUS, do tej pory spisało się prawie 13,5 mln osób, czyli ok. 35 proc. z tych, które mają taki obowiązek. Jeżeli spis nie przyśpieszy, wiele osób nie zdąży. Czas na wzięcie w nim udziału mija bowiem 30 września br.

Strach w narodzie

REKLAMA

Obecnie można wziąć udział w NSP, korzystając z trzech metod: przez internet, dzwoniąc na infolinię lub bezpośrednio rozmawiając z rachmistrzem. Ankieterzy w teren ruszyli tydzień temu. I przyznają, że łatwo nie jest. Problemy pojawiają już na starcie.

– Baza danych, którą otrzymałem z urzędu, często zawiera nieaktualne informacje. Dzwonię i okazuje się, że respondent od kilku lat nie żyje, o czym informuje mnie rodzina. To bardzo spowalnia pracę. Zanim uda mi się przeprowadzić ankietę, muszę sprawdzić 5–10 wskazanych kontaktów. Pracuję od godziny 9 do 18. W tym czasie mogę wypełnić około czterech ankiet – mówi rachmistrz z woj. lubelskiego.

Jednak nawet jeżeli uda się skontaktować z właściwą osobą, to niektórzy boją się rozmawiać. – Mam porównanie ze spisem, który był przeprowadzany 10 lat temu. Teraz ludzie stali się bardziej nieufni. Panuje jakiś strach w narodzie. Zwłaszcza gdy odwiedzam bogatsze osiedla, na których wybudowane są niemalże pałace. Do domu nikt mnie nie wpuści. Rozmawiałem przez płot, co najwyżej w garażu. Jeżeli ktoś mieszka w bloku, takich oporów zazwyczaj nie ma – dodaje.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

REKLAMA

Problemem są też nieprawdziwe informacje. – Na oko widzę, że willa ma ok. 500 metrów. Tymczasem respondent podaje w ankiecie 120 metrów. Zdarza się też, że osoba, z którą przeprowadzam wywiad, nie ujawnia wszystkich osób zameldowanych pod danym adresem. Jestem z małej miejscowości, więc to wiem – uzupełnia rachmistrz.

Krępujące okazują się też pytania o stan zdrowia, wyznanie czy związek, na które część osób odmawia odpowiedzi (na niektóre pytania można jej nie udzielić). Niektórzy w ogóle nie chcą rozmawiać – rzucają słuchawką, nie otwierają drzwi.

– Zdarzają się przypadki, gdy ktoś odmawia udziału w spisie. Staram się go przekonać. Często się udaje. Natomiast jeżeli spotykam się z definitywną odmową, sporządzam notatkę na ten temat – mówi rachmistrz.

Główny Urząd Statystyczny (GUS) przyznaje, że odnotowuje takie przypadki, ale sporadycznie. Nie podaje jednak konkretnych liczb – wskazuje jedynie, że jest to poniżej 0,1 proc. W skali całego kraju mogą to być zatem tysiące osób.

Możliwe sankcje

GUS przypomina, że taka odmowa może skutkować nieprzyjemnymi konsekwencjami. Spis jest bowiem obowiązkowy. Zgodnie z art. 17a ust. 1–3 ustawy z 9 sierpnia 2019 r. o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań w 2021 r. (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1143) nie można odmówić przekazania danych rachmistrzowi kontaktującemu się z osobami objętymi spisem.

Po odnotowaniu odmowy uruchamiana jest cała procedura. – W przypadku definitywnej odmowy udziału w badaniu notatka rachmistrza ze wskazaniem przyczyn, okolicznościami sytuacji oraz danymi osobowymi przekazywana jest dalej. O zaistniałej sytuacji zostaje powiadomiony zastępca wojewódzkiego komisarza spisowego. Następnie sprawa zostaje zgłoszona na policję wraz z zebraną dokumentacją – informuje Karolina Banaszek z GUS.

O sankcji decyduje sąd. Zgodnie z art. 57 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 955) odmowa wykonania obowiązku statystycznego albo udzielenia informacji w spisie powszechnym lub innym badaniu statystycznym zagrożona jest grzywną. Ta może wynieść 5 tys. zł. Z karą muszą liczyć się również ci, którzy podają fałszywe dane. Wedle bowiem art. 56 ustawy osoba, która wbrew obowiązkowi przekazuje dane statystyczne niezgodne ze stanem faktycznym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat dwóch. W wypadku mniejszej wagi sprawcy grozi grzywna (więcej informacji – patrz ramka).

  • opinia

Kara grozi za brak zgody, a nie bezczynność

Rafał Kowalczyk adwokat Kancelaria Prawna Filipiak Babicz Legal

Narodowym Spisem Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021 r. objęte są osoby fizyczne stale zamieszkałe i czasowo przebywające w mieszkaniach, budynkach i innych pomieszczeniach niebędących mieszkaniami, a nawet osoby nieposiadające miejsca zamieszkania. W ramach spisu podaje się dane statystyczne, o których mowa w ustawie z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 955). To właśnie w tej ustawie przewidziano sankcje za m.in. odmowę wykonania obowiązku statystycznego oraz nieterminowe przekazanie danych.

Z punktu widzenia obowiązku uczestnictwa w NSP najbardziej istotny wydaje się przepis penalizujący odmowę udzielenia informacji. Może ona dotyczyć uchylenia się w ogóle od przekazania informacji bądź od odpowiedzi na poszczególne pytania, bądź też naświetlenia pewnych okoliczności czy danych dotyczących innych osób. Jednak czynu można dopuścić się tylko przez działanie. Słowo „odmawia” w języku polskim oznacza, że dana osoba zachowuje się aktywnie, nie zgadza się, protestuje, zaprzecza itp. Wydaje się, że gdyby zamiarem penalizowania przez ustawodawcę była bezczynność osoby zobowiązanej do podania danych statystycznych, wówczas przepis zawierałby określenie „nie bierze udziału” w spisie powszechnym. Zasadne byłoby doprecyzowanie ustawowego znaczenia „odmowy” tak, aby nie budziło ono wątpliwości przy ocenie karalności konkretnego zachowania. Na podstawie obowiązujących przepisów sądy mogą bowiem decydować się na wymierzenie sankcji jedynie w sytuacji braku zgody na udzielanie żądanych informacji. ©℗

Miliony na promocję spisu

Dziennik Gazeta Prawna

Miliony na promocję spisu

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
W Warszawie nie kupisz alkoholu między 22.00 a 6.00? Czy będzie protest

Warsaw Enterprise Institute i Fundacja Forum Obywatelskiego Rozwoju rozpoczęły zbiórkę podpisów przeciwko inicjatywie nocnego zakazu sprzedaży alkoholu w Warszawie. Petycja jest odpowiedzią na konsultacje miejskie, które rozpoczął urząd miasta stołecznego Warszawy w sprawie nocnej prohibicji.

Wakacyjne zakazy ruchu w Polsce i w Europie 2024 - zmiany już od 21 czerwca. Sprawdź, gdzie nie wjedziesz! Jakie kary za złamanie zakazu?

Okres wakacyjny stanowi spore wyzwanie dla przewoźników. Poza brakami kadrowymi spowodowanymi urlopami firmy transportowe muszą wnikliwie planować trasy przejazdu ciężarówek, aby terminowo wykonywać załadunki i dostawy towarów pomimo wakacyjnych zakazów ruchu. Kluczowe w tym okresie jest także znalezienie komfortowych i bezpiecznych miejsc postoju ciężarówki zarówno w Polsce, jak i na głównych europejskich szlakach komunikacyjnych. 

Wakacje za granicą dorosłych i dzieci 2024. Gdzie trzeba mieć paszport a gdzie wystarczy dowód osobisty. Co z prawem jazdy, ubezpieczeniem?

Krajowa Administracja Skarbowa udzieliła wyjaśnień odnośnie tego jakie dokumenty trzeba posiadać podczas wyjazdu zagranicznego. Zarówno w przypadku dorosłych jak i dzieci.

Zasiłek opiekuńczy w 2024 i 2025 roku

Czym jest zasiłek opiekuńczy i komu przysługuje? Ile wynosi? Jak długo można go pobierać?

REKLAMA

1000 zł brutto dla pracowników pomocy społecznej od 1 lipca 2024 r.

Jest już decyzja w sprawie uchwał, umożliwiająca wprowadzenie programów, które pozwolą na wypłatę już od 1 lipca 2024 roku dodatków w wysokości 1000 zł brutto. Dodatki przysługują pracownikom pomocy społecznej, pieczy zastępczej, a także instytucji opieki nad najmłodszymi dziećmi.

870 zł – o tyle wzrośnie od 1 lipca 2024 r. maksymalna kwota tego świadczenia. W 2025 r. będzie kolejna podwyżka. Od kiedy?

870 zł – o tyle wzrośnie od 1 lipca 2024 r. ważne świadczenie. Jeszcze większy wzrost będzie od 1 stycznia 2025 r. Wszystko to za sprawą minimalnego wynagrodzenia. Różnica w wysokości świadczeń wypłacanych w czerwcu 2025 r. i czerwcu 2024 r. wyniesie aż 5760 zł.

MRPiPS: od 1 lipca dodatkowe 1000 zł miesięcznie dla pracowników socjalnych, pieczy zastępczej oraz opiekunów w żłobkach

Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej poinformowało w komunikacie z 19 czerwca 2024 r., że pracownicy pomocy społecznej, jednostek wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej, prowadzący rodzinne domy dziecka oraz zawodowi rodzice zastępczy, a także pracownicy publicznych żłobków i klubów dziecięcych już od 1 lipca 2024 r. będą mogli liczyć na 1000 zł dodatku do wynagrodzenia. Rada Ministrów przyjęła w środę uchwały w sprawie ustanowienia rządowych programów umożliwiających ich wypłatę od 1 lipca br. do końca 2027 roku.

Nowe pieniądze dla małych gospodarstw rolnych. Równowartość 225 EUR na hektar, maksymalnie 1125 EUR na gospodarstwo. Można już składać wnioski

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformowało w komunikacie, że 18 czerwca 2024 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 885). Przepisy ustawy wdrażają na lata 2024-2027, w ramach płatności bezpośrednich, dwie nowe płatności: Płatność dla małych gospodarstw oraz Płatność do ekoschematu Grunty wyłączone z produkcji. Zmiany w zakresie możliwości wnioskowania o przyznanie tych płatności zostały już wprowadzone do aplikacji eWniosekPlus. Wnioski można składać do 31 sierpnia 2024 r.

REKLAMA

Renta wdowia z ograniczeniami. Próg maksymalny i model kroczący

Wysokość renty wdowiej będzie ograniczona progiem maksymalnym. Nie będzie mogła przekroczyć trzykrotności przeciętnej emerytury wypłacanej przez ZUS. Poza tym ograniczeniem, ustawodawca chce również wprowadzić tzw. model kroczący, dochodzenia do pełnego świadczenia.

Zasiłek celowy w 2024 i 2025 roku

Kto może otrzymać zasiłek celowy i ile wynosi? Gdzie składa się wniosek? Czy w 2024 i 2025 roku planowane są zmiany w przyznawaniu tego świadczenia? Odpowiadamy na najważniejsze pytania.

REKLAMA