Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Przestępstwo zgwałcenia - regulacje obowiązujące w 2017 r. oraz propozycje zmian

Marta Zdanowska
Przestępstwo zgwałcenia - regulacje obowiązujące w 2017 r. oraz propozycje zmian /Fot. Fotolia
Przestępstwo zgwałcenia - regulacje obowiązujące w 2017 r. oraz propozycje zmian /Fot. Fotolia
Przestępstwo zgwałcenia to jedno z najcięższych przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności. Jaka kara grozi w Polsce gwałcicielom oraz od czego zależy jej wysokość?

Opinię publiczną bardzo często bulwersują niskie kary dla gwałcicieli lub ich całkowita bezkarność. W ostatnim czasie Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiedziało zmiany w tym względzie – poprzez zaostrzenie przepisów Kodeksu karnego. Przyjrzyjmy się więc bliżej obowiązującym regulacjom odnośnie tego przestępstwa.

Artykuł 197 § 1 Kodeksu karnego stanowi, że „kto przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem doprowadza inną osobę do obcowania płciowego, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.”

Przemoc wiąże się z przymusem fizycznym, a więc np. biciem, związaniem, maltretowaniem ofiary. Środki te musi cechować taka dolegliwość dla ofiary, która jest obiektywnie znaczna i może rzutować na motywację przeciętnego człowieka o osobowości podobnej do osobowości konkretnej ofiary, znajdującej się w podobnej sytuacji (zob. wyrok z dnia 14 czerwca 2006 r., sygn. akt WA 19/06).

Brak zgody powinien być uzewnętrzniany przez ofiarę poprzez stawianie fizycznego oporu. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2001 r. (sygn. akt V KKN 95/99) opór nie musi polegać na fizycznym przeciwstawianiu się użytym przez sprawcę środkom zmuszania (przykładowo: wystarczające jest głośne wzywanie pomocy, krzyk, płacz, itp.). Nie można też stawiać warunku, by ofiara wykorzystała wszystkie hipotetycznie możliwe w danej sytuacji środki oporu. Trzeba wziąć pod uwagę, że strach może paraliżować ofiarę.

Jak mówi cytowany wyżej przepis, aby doszło do przestępstwa zgwałcenia sprawca nie musi zmuszać ofiary siłą do obcowania płciowego, może jej także grozić, przy czym w doktrynie przyjmuje się na ogół, że spełnienie tej groźby nie musi być realne wystarczy, że za takie z uzasadnionych przyczyn uznaje je ofiara.

Sprawca może także doprowadzić do obcowania z pokrzywdzonym za pomocą podstępu, a więc wprowadzenia ofiary w błąd jak np. czynności seksualne wykonywane pod pozorem badania lekarskiego lub podanie tzw. tabletki gwałtu.

POLECAMY: E - wydanie Dziennika Gazety Prawnej

§ 2 artykułu 197 k.k. stanowi natomiast, że jeżeli sprawca, w sposób określony w § 1, doprowadza inną osobę do poddania się innej czynności seksualnej albo wykonania takiej czynności, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Gwałciciel ponosi surowszą odpowiedzialność karną jeśli dopuści się zgwałcenia:

1) wspólnie z inną osobą,

2) wobec małoletniego poniżej lat 15,

3) wobec wstępnego, zstępnego, przysposobionego, przysposabiającego, brata lub siostry.

Podlega wtedy karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3. Jeżeli zaś sprawca takiego czynu działa ze szczególnym okrucieństwem nie można my wymierzyć kary pozbawienia wolności krótszej niż 5 lat.

Co się zmieni?

Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt zmian dotyczących przestępstwa zgwałcenia. Jak podaje na swojej stronie Ministerstwo Sprawiedliwości projekt nowelizacji Kodeksu karnego zaostrza karę za gwałt popełniony ze szczególnym okrucieństwem. Obecna sankcja za taki czyn to 5 do 15 lat więzienia. Według proponowanej zmiany sąd będzie mógł zastosować w takim przypadku również karę 25 lat pozbawienia wolności. Dodatkowo obecne brzmienie tego przepisu zostało uzupełnione o spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu ofiary, za co również grozić będzie taka sama podwyższona kara (obecnie od 3 do 15 lat więzienia).

Nowa regulacja przewiduje także, że sąd – na wniosek ofiary gwałtu – będzie musiał zastosować wobec skazanego dodatkowy środek karny w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonym lub zbliżania się do niego. Sprawca powinien systematycznie zgłaszać się na Policję, a zakaz zbliżania się mógłby być kontrolowany w systemie dozoru elektronicznego. Dziś taka sankcja stosowana jest przez sąd obligatoryjnie jedynie w przypadku gwałtów popełnionych na małoletnich. Po zmianach sąd nadal będzie miał możliwość orzeczenia zakazu kontaktowania lub zbliżania się, również jeśli ofiara o to nie wystąpi.

Zgwałcenie dziecka będzie zbrodnią podlegającą, karze od 5 (dziś od 3) do 15 lat więzienia albo nawet 25 lat więzienia. Przy dodatkowo obciążających okolicznościach, jak szczególne okrucieństwo, recydywa, czy doprowadzenie do śmierci, kara będzie odpowiednio zwiększona, aż do dożywocia, bez możliwości zastosowania warunkowego zwolnienia.

Zobacz: Sprawy karne

Szczególnym przypadkiem, po raz pierwszy wyodrębnionym w Kodeksie karnym, będzie gwałt popełniony na kobiecie ciężarnej. Jeżeli sprawca wiedział lub z łatwością mógł się dowiedzieć, że jego ofiara jest w ciąży, pójdzie do więzienia na 5 do 15 lat. Ten sam wymiar kary grozić będzie gwałcicielowi, który posłużył się bronią palną, niebezpiecznym przedmiotem (np. nożem), środkiem obezwładniającym (np. „pigułką gwałtu”), albo działał w inny sposób bezpośrednio zagrażający życiu ofiary. Karze więzienia od 5 do 15 lat podlegać będą również sprawcy, którzy nagrywają przebieg gwałtu (obraz lub dźwięk). Obecnie zgwałcenia popełnione przy tego rodzaju okolicznościach nie są traktowane jak zbrodnia, lecz kwalifikowane jako czyny zagrożone podstawowym wymiarem kary za gwałt, czyli od 2 do 12 lat więzienia.

Projekt zdecydowanie zaostrza sankcję dla gwałcicieli-recydywistów. Wymierzona wobec nich kara wzrośnie praktycznie dwukrotnie - będzie musiała być wymierzona w granicach nie niższych od podwójnej wysokości dolnego zagrożenia za dany czyn do najwyższego zagrożenia zwiększonego o połowę, nie wyłączając zbrodni. Jeśli więc na przykład gwałciciel popełni przestępstwo, za które grozi od 2 do 12 lat więzienia, to w recydywie dostanie wyrok od 4 do 18 lat więzienia. Według obecnych przepisów – od 2 do 18 lat, co w praktyce często oznacza taką samą karę jak za pierwszy gwałt.

Projekt wprowadza realne dożywocie dla zwyrodnialców, którzy na skutek gwałtu doprowadzili do śmierci dziecka. W żadnym wypadku nie będą oni mogli skorzystać z warunkowego zwolnienia z więzienia.

Projekt zwiększa zarówno dolną, jak górną jej granicę kary za zgwałcenie ze szczególnym okrucieństwem. Za bezprawne pozbawienie wolności, które łączy się ze szczególnym udręczeniem sąd będzie mógł posłać sprawcę do więzienia na 5 do 15 lat, a w najcięższych przypadkach nawet na 25 lat.

W nowej regulacji uwzględniono przestępstwo, które do tej pory nie było odrębnym czynem ujętym precyzyjnie w Kodeksie karnym. Chodzi o sytuację, kiedy sprawca dokonuje gwałtu z intencją zabójstwa i doprowadza do śmierci ofiary. Przestępstwo to – w myśl projektu – będzie zbrodnią zagrożoną pozbawieniem wolności w wymiarze od 8 do 15 lat, karą 25 lat więzienia lub dożywociem. Obecnie tego rodzaju gwałty sądzone są na podstawie kilku różnych przepisów Kodeksu karnego, które opisują czyny w sposób ogólny, nie zawsze oddając rzeczywisty stopień szkodliwości społecznej tego czynu, co utrudnia wymierzenie sprawcom odpowiedniej kary.

Zobacz: Więziennictwo

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 roku Kodeks Karny (Dz.U.1997 Nr 88 poz.553 z późń.zm.);

Webinarium: Alkohol w pracy - zasady badania trzeźwości pracowników dzisiaj i po zmianach + Certyfikat gwarantowany
Webinarium: Alkohol w pracy - zasady badania trzeźwości pracowników dzisiaj i po zmianach + Certyfikat gwarantowany
Tylko teraz
Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Prawo
    1 sty 2000
    28 paź 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Kary za brak maseczek - więcej mandatów?
    Minister zdrowia Adam Niedzielski zapowiada politykę wystawiania mandatów za brak maseczek. Co ze zwróceniem uwagi czy upomnieniem?
    Zmiana czasu - październik 2021
    Zmiana czasu będzie miała miejsce w nocy z 30 na 31 października 2021 r. O której godzinie przestawiamy zegarki?
    Do kogo należy zwierzę po rozstaniu?
    Rozstanie pociąga za sobą wiele konsekwencji. Jedną z dość istotnych wówczas kwestii pozostaje decyzja z kim pozostanie wspólne zwierzę.
    TSUE zdecydował o karze dla Polski dotyczącej Izby Dyscyplinarnej SN
    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zdecydował, iż Polska musi zapłacić Komisji Europejskiej karę 1 mln euro dziennie.
    Z życia dewelopera: Odpowiedzialność karna na gruncie ustawy deweloperskiej
    Ustawa deweloperska nakłada na inwestorów bardzo wiele obowiązków związanych z realizacją przedsięwzięcia deweloperskiego. Za niedopełnienie niektórych z nich ustawodawca przewidział nawet konsekwencje karne.
    Renta rodzinna z ZUS - ostatnie dni na dostarczenie zaświadczenia
    Studenci, którzy pobierają rentę rodzinną z ZUS, do końca października mają czas na dostarczenie zaświadczenia z uczelni.
    Nieuzasadniony wpis na listę dłużników a dobra osobiste
    Sąd Najwyższy rozstrzygnie czy dokonanie przez pomyłkę banku wpisu osoby trzeciej na listę dłużników narusza jej dobra osobiste.
    Ustawa o obronie ojczyzny - zaprezentowano założenia projektu
    Założenia projektu nowej ustawy "o obronie ojczyzny" zaprezentowali wicepremier ds. bezpieczeństwa Jarosław Kaczyński i szef MON Mariusz Błaszczak. O potrzebie uchwalenia nowych przepisów mówił premier Mateusz Morawiecki.
    W ZUS przygotowania do obsługi programu "Rodzina 500 plus"
    Trwają przygotowania do obsługi programu "Rodzina 500 plus" przez ZUS. Co zmieni się od przyszłego roku?
    Nielegalne przekraczanie granicy - nowe przepisy
    Nowelizacja przepisów dotyczących nielegalnego przekraczania granicy weszła w życie. Co się zmieniło?
    Stoki narciarskie tylko dla zaszczepionych? RPO interweniuje
    Rzecznik Praw Obywatelskich interweniuje w sprawie ograniczeń dla niezaszczepionych w dostępie do biletów na stoki narciarskie.
    Święto Zmarłych i Zaduszki w różnych częściach świata
    Święto Zmarłych i Zaduszki w różnych częściach świata często są szczególnym czasem poświęconym bliskim, którzy już odeszli.
    Zakaz eksmisji w czasie COVID-19 do zmiany
    O zmianę prawa o eksmisji z lokalu w czasie COVID-19 wystąpił Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców. Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało o rozpoczęciu prac legislacyjnych.
    Zadłużenie emerytów spada
    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż sytuacja finansowa emerytów poprawia się. Co pomaga seniorom w spłacie zadłużenia?
    Zmiany w 500 plus w 2022 r. - ustawa podpisana
    Zmiany w 500 plus już w 2022 r. Prezydent podpisał nowelizację ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
    Skutki niedoręczenia aktu oskarżenia
    Zdarza się, że akt oskarżenia nie zostaje doręczony oskarżonemu. Jakie są skutki takiej sytuacji?
    Badanie: Konsumenci coraz mocniej patrzą na ceny
    Z badania pracowni Kantar wynika, iż konsumenci wciąż są przeważnie rozważni i pragmatyczni. Coraz mocniej jednak patrzą na ceny.
    Zrzut ekranu - czy może być dowodem w sądzie?
    W sprawie wartości dowodowej zrzutów ekranowych orzekł Sąd UE. Czy użytą w wyroku argumentację można odnieść także do innych sporów?
    Zadośćuczynienie za uszkodzenie ciała przez produkt niebezpieczny
    Czy możliwe jest zadośćuczynienie za uszkodzenie ciała przez produkt niebezpieczny? Uchwałę w tej kwestii wydał Sąd Najwyższy.
    Rezolucja PE w sprawie wyroku TK
    Parlament Europejski przyjął rezolucję w sprawie wyroku polskiego Trybunału Konstytucyjnego. Co znalazło się w tym dokumencie?
    Wnioski o ochronę międzynarodową - MSWiA odpowiada RPO
    Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich nieprzyjmowanie wniosków o ochronę międzynarodową w strefie przygranicznej to naruszenie prawa. Jaka jest odpowiedź Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji?
    Zarzuty za przestępstwa z nienawiści - jakie statystyki?
    Prokuratura Krajowa przekazała Rzecznikowi Praw Obywatelskich dane statystyczne dotyczące przestępstw z nienawiści.
    Zaostrzenie kar za wykroczenia drogowe - poprawki w projekcie
    Sejmowa podkomisja zarekomendowała wprowadzenie szeregu zmian do projektu noweli zaostrzającej kary dla sprawców wykroczeń drogowych.
    300 plus - coraz mniej czasu na złożenie wniosku
    Wniosek o wypłatę 300 plus można złożyć wyłącznie drogą elektroniczną. Do kiedy należy dopełnić formalności?
    Minimalna emerytura w 2022 roku - ile wyniesie?
    Minimalna emerytura w 2022 roku to ponad 1300 zł? O waloryzacji mówiła w radiowej Jedynce minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg