Odpowiedzialność karna

Gong. Adrenalina, szybka wymiana ciosów, unik, kontra. I nagle trzask. Sparing, który miał być rutynowym przygotowaniem do zawodów, kończy się na SOR-ze ze skomplikowanym złamaniem szczęki lub wstrząśnieniem mózgu. Kiedy emocje opadną, pojawia się pytanie: kto za to zapłaci? Czy zawodnik wchodzący na ring „wie na co się godzi” i zrzeka się wszelkich praw?

Ministerstwo Sprawiedliwości w komunikacie z 17 grudnia 2025 r. przedstawiło podstawowe informacje odnośnie odpowiedzialności karnej małoletnich za czyny kryminalne. Powodem przekazania tych informacji do opinii publicznej jest zabójstwo dziewczynki w Jeleniej Górze. Szczególnie silnie porusza opinię publiczną i rodzi pytania kontekst konsekwencji dla sprawcy – w wieku dziecka czy nastolatka. A także o granice ingerencji państwa w życie młodych ludzi.

Czym jest zamach stanu? To jedno z przestępstw przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej. Uregulowane jest w art. 128 Kodeksu karnego. Jakie są znamiona tego przestępstwa? Jaka kara grozi za zamach stanu?

Nowa definicja gwałtu w Kodeksie karnym - będzie dłuższe vacatio legis dla zmiany definicji zgwałcenia. Daje się tym samym więcej czasu sędziom, prokuratorom, policjantom i środowisku naukowemu na zapoznanie się z nowymi przepisami.

Od 14 marca 2024 r. obowiązują nowe przepisy określające zasady konfiskaty pojazdów (w tym samochodów) za jazdę pod wpływem alkoholu. Ministerstwo Sprawiedliwości w komunikacie z 18 marca br udzieliło wyjaśnień, jak należy rozumieć i stosować te przepisy. Ponadto Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt nowych przepisów, które mają nieco zmodyfikować zasady konfiskaty pojazdów.

W Polsce karalne jest niszczenie roślin i zwierząt w znacznych rozmiarach oraz takie, które wyrządza istotną szkodę. RPO proponuje określenie w sposób ilościowy i jakościowy konkretnych czynów. Przykładem jest zabicie jednego rysia, który należy do rzadkiego gatunku.

Przestępstwa korupcyjne mają swoją specyfikę. W zakresie, w jakim popełniane są bez udziału przemocy, ich karalność nie zawsze jest intuicyjna. Z uwagi okoliczność, iż w odniesieniu do pewnych dziedzin życia publicznego istnieje społeczne przeświadczenie o tym, że „koperta” załatwi sprawę, karygodność tego typu działań tym bardziej się rozmywa. Niezależnie jednak od tego, są to czyny karalne i organy ścigania coraz intensywniej z nimi walczą.

Odpowiedzialność karna jest jednym z podstawowych pojęć prawa karnego, a mówiąc precyzyjniej jest jednym z pojęć wyjściowych w odniesieniu do przepisów ustawy karnej. Innymi słowy określa ona zasady, które muszą wystąpić, aby w ogóle ktokolwiek mógł odpowiadać karnie.

W Kodeksie karnym pojawi się nowy typ przestępstwa. Jeżeli projekt z dnia 27 czerwca 2018 r. nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz niektórych innych ustaw wejdzie w życie, to w Kodeksie karnym pojawi się przestępstwo utrudniania kontaktów z dzieckiem. Na czym będzie polegać to przestępstwo i jaka kara będzie grozić za jego popełnienie?

Rząd przyjął projekt ustawy wprowadzający surowe kary dla osób ,,przekręcających'' liczniki w samochodach. Przyjęta przez Radę Ministrów nowelizacja Kodeksu drogowego i Kodeksu karnego zakłada, że każde "przekręcenie" licznika będzie groziło od trzech miesięcy do pięciu lat więzienia, zarówno wykonawcy jak i zleceniodawcy przekręcenia. Co więcej, grzywnę do 3 tys. zł dostać będzie mógł właściciel, który nie zgłosi w stacji kontroli pojazdów wymiany licznika na nowy.

Sejm proceduje zmiany dotyczące progu, od którego kradzież nie jest wykroczeniem, a staje się przestępstwem. Pierwotnie proponowano by granicą była stała kwota - 400 zł, jednak w czasie prac podkomisji wysokość tego progu zmodyfikowano do 500 zł.

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy zaostrzającej kary za handel dopalaczami i za ich posiadanie. Od 1 listopada 2018 r. dopalacze będą traktowane przez prawo na równi z narkotykami.

W okresie od pierwszego do trzeciego maja obchodzimy jedne z najważniejszych świąt państwowych tj. Święto Pracy, Dzień Flagi RP oraz Święto Konstytucji Trzeciego Maja. W te dni w przestrzeni publicznej szczególnie eksponowane są symbole narodowe. Jaka kara grozi za ich znieważenie?

Internet to dziś potężne i niezwykle bogate źródło informacji. W sieci można zamieścić dowolną ilość informacji, porad czy opinii. Niestety, niektóre z nich mogą okazać się nieprawdziwe (tzw. fake newsy), niesprawdzone, naruszające cudze dobra osobiste, czy wręcz niebezpieczne (np. materiały zachęcające do wstępowania do organizacji terrorystycznych). Rodzi się więc pytanie, czy i jaką odpowiedzialność ponoszą twórcy tego rodzaju fałszywych czy groźnych materiałów.

Nielegalne posiadanie broni to przestępstwo przeciwko porządkowi publicznemu. Za posiadanie broni palnej lub amunicji do niej bez wymaganego zezwolenia grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do nawet 8 lat. W pewnych przypadkach posiadanie zezwolenia jednak nie jest konieczne.

Obowiązkiem sądu, a nie możliwością, będzie orzeczenie zakazu pracy ze zwierzętami w przypadku skazania za szczególnie okrutne znęcanie się nad nimi. Sejm tym samym odrzucił poprawkę Senatu, który proponował fakultatywność takiego zakazu. Nowela ustawy o ochronie zwierząt zaostrza karalność za znęcanie się nad zwierzętami, poprzez m.in. podwyższenie sankcji za zabijanie zwierząt i znęcanie się nad nimi z 2 do 3 lat pozbawienia wolności.

Z groźbą karalną mamy do czynienia w przypadku niekoniecznie tylko, gdy sprawca ma faktycznie zamiar i możliwość popełnienia przestępstwa - wystarczy, aby groźba wzbudziła w pokrzywdzonym silny, uzasadniony lęk. Za popełnienie tego przestępstwa grozi kara grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 2.

Niniejszy artykuł poświęcony jest przestępstwu z art. 157 kk. Jest to spowodowanie średniego lub lekkiego uszczerbku na zdrowiu. Z tego artykułu dowiesz się, jak odróżnić średni uszczerbek na zdrowiu od ciężkiego lub lekkiego uszczerbku na zdrowiu. Zaprezentowana zostanie również sytuacja prawna sprawcy przestępstwa z art.157 kk, popełnionego zarówno umyślnie, jak i nieumyślnie.

Zgodnie z art. 115§1 Kodeksu karnego czyn zabroniony to zachowanie o znamionach określonych w ustawie karnej. O czynie zabronionym możemy jednak mówić również w kontekście Kodeksu wykroczeń.

Jak odpowiada pomocnik? Czy można odpowiadać także za nieświadome ułatwienie popełnienia czynu zabronionego?

Na najbliższym posiedzeniu Sejm zajmie się projektem ustawy nowelizującej Kodeks karny (dalej k.k.). Wejście w życie nowych przepisów miałoby poskutkować penalizacją stosowania przez funkcjonariuszy publicznych tortur, a także zaostrzeniem górnej granicy kar jakim podlegać będą funkcjonariusze stosujący nieuzasadnioną przemoc wobec obywatela.

Jak wynika z art. 1§3 Kodeksu karnego ,,Nie popełnia przestępstwa sprawca czynu zabronionego, jeżeli nie można mu przypisać winy w czasie czynu". Kiedy mamy więc do czynienia z czynem zawinionym i jak należy rozumieć samo pojęcie i rozróżnienie form winy w prawie karnym materialnym?

Przestępstwo zgwałcenia to jedno z najcięższych przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności. Jaka kara grozi w Polsce gwałcicielom oraz od czego zależy jej wysokość?

Zniesławienie, zgodnie z art. 212 kodeksu karnego, jest pomówieniem, które poniża w oczach opinii publicznej lub naraża na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Przepis chroni wizerunek, tj. cześć zewnętrzną.

Nierzetelne prowadzenie dokumentacji działalności gospodarczej może prowadzić do bardzo dotkliwych sankcji, w tym nawet kary pozbawienia wolności. Jakie są znamiona przestępstwa wskazanego w art. 303 Kodeksu karnego dotyczącego tej kwestii?

Uczestnik zgromadzenia publicznego powinien zachowywać się odpowiedzialnie. Za skrajnie nieodpowiednie zachowanie podczas manifestacji można bowiem nawet trafić do więzienia.

Odpowiedzialność za przestępstwa popełnione za granicą związana jest z zakresem obowiązywania Kodeksu karnego. Ten zakres związany jest z rodzajem czynu, narodowością przestępcy, karalnością w miejscu popełnienia przestępstwa. Zostało to wyrażone w kilku zasadach opisanych w Kodeksie karnym.

Artykuł 191a kodeksu karnego wprowadza dwa typy przestępstw – przestępstwo umyślnego utrwalania wizerunku nagiej osoby lub osoby w trakcie czynności seksualnej, dokonane poprzez użycie w tym celu przemocy, groźby bezprawnej lub podstępu oraz przestępstwo umyślnego rozpowszechniania wizerunku osoby o wyżej wymienionych cechach bez jej zgody. Oba przestępstwa zagrożone są karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Zniesławienie jest przestępstwem, którego przedmiotem jest naruszenie czci i godności człowieka. Ustawodawca mając na uwadze znaczenie tych wartości uregulował kwestię pomówienia nie tylko w kodeksie cywilnym jako naruszenie dobra osobistego, ale również w kodeksie karnym.

Decyzje podejmowane przez menadżerów rodzą pewnego rodzaju ryzyko gospodarcze, którego poziom uzależniony jest od ich wagi. Ale czy każda decyzja od razu może rodzić gospodarczą odpowiedzialność karną?

Zaświadczenie o niekaralności to coraz częściej wymagany dokument. Proszą o niego pracodawcy, jego okazanie jest obowiązkowe dla nauczycieli czy wychowawców kolonijnych. Nasuwa się zatem pytanie: skąd wziąć zaświadczenie o niekaralności?

Z dniem 26 maja 2014 roku wchodzi w życie nowelizacja ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553). Zmiany dotyczą głównie ochrony małoletnich przed pornografią, m.in.: podniesienia wieku ochrony małoletnich przed wykorzystywaniem seksualnym. Jakie gwarancje z tytułu ochrony przed pornografią zyskają małoletni?

Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 73 Kodeksu wykroczeń podlega karze aresztu lub grzywny ten, kto wbrew swemu obowiązkowi nie zawiadamia odpowiedniego organu lub osoby o wiadomym mu niebezpieczeństwie grożącym życiu lub zdrowiu człowieka albo mieniu w znacznych rozmiarach.

Na zasadach określonych w kodeksie karnym odpowiada ten, kto popełnia czyn zabroniony po ukończeniu 17 lat.

Dwa lub więcej zachowań, podjętych w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, uważa się za jeden czyn zabroniony, jeżeli przedmiotem zamachu jest dobro osobiste, warunkiem uznania wielości zachowań za jeden czyn zabroniony jest tożsamość pokrzywdzonego.

Ten sam czyn może stanowić tylko jedno przestępstwo. Jeżeli czyn wyczerpuje znamiona określone w dwóch albo więcej przepisach ustawy karnej, sąd skazuje za jedno przestępstwo na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów. W przypadku określonym w § 2 sąd wymierza karę na podstawie przepisu przewidującego karę najsurowszą, co nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu innych środków przewidzianych w ustawie na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów.

Czyn zabroniony popełniony jest umyślnie, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia, to jest chce go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi. Czyn zabroniony popełniony jest nieumyślnie, jeżeli sprawca nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia go jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość popełnienia tego czynu przewidywał albo mógł przewidzieć.

Zbrodnię można popełnić tylko umyślnie; występek można popełnić także nieumyślnie, jeżeli ustawa tak stanowi.

Przestępstwo jest zbrodnią albo występkiem. Zbrodnią jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 albo karą surowszą. Występkiem jest czyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc.

Czyn zabroniony uważa się za popełniony w czasie, w którym sprawca działał lub zaniechał działania, do którego był obowiązany. Czyn zabroniony uważa się za popełniony w miejscu, w którym sprawca działał lub zaniechał działania, do którego był obowiązany, albo gdzie skutek stanowiący znamię czynu zabronionego nastąpił lub według zamiaru sprawcy miał nastąpić.

Ustawę karną polską stosuje się do sprawcy, który popełnił czyn zabroniony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak również na polskim statku wodnym lub powietrznym, chyba że umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, stanowi inaczej.

Jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy.

Kary oraz inne środki przewidziane w tym kodeksie stosuje się z uwzględnieniem zasad humanitaryzmu, w szczególności z poszanowaniem godności człowieka.

Odpowiedzialności karnej za przestępstwo skutkowe popełnione przez zaniechanie podlega ten tylko, na kim ciążył prawny, szczególny obowiązek zapobiegnięcia skutkowi.

Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto popełnia czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.

Kto odpowiada za urazy w trakcie sparingu?

Odpowiedzialność małoletnich za czyny kryminalne - wyjaśnienia Ministerstwa Sprawiedliwości

Zamach stanu - co to jest? Art. 128 Kodeksu karnego

Nowa definicja gwałtu w Kodeksie karnym z dłuższym vacatio legis

Przepadek (konfiskata) samochodu w 2024 roku. Wyjaśnienia Ministerstwa Sprawiedliwości i zapowiedź kolejnych zmian

Poważne niszczenie roślin i zwierząt a odpowiedzialność karna

Wpływ łapówki na czynności urzędowe a odpowiedzialność karna za korupcję

Kto podlega odpowiedzialności karnej według Kodeksu karnego?

Nowe przestępstwo w Kodeksie karnym - utrudnianie kontaktów z dzieckiem

Kary za cofanie licznika w autach - Rząd przyjął projekt ustawy

Kradzież - przestępstwo czy wykroczenie? MS proponuje zmiany

Większe kary za handel dopalaczami i ich posiadanie

Symbole narodowe – jaka kara grozi za ich znieważenie?

Odpowiedzialność za zamieszczane opinie w internecie

Co grozi za nielegalne posiadanie broni palnej?

Zakaz pracy ze zwierzętami za znęcanie się nad nimi - surowsze kary za znęcanie się nad zwierzętami

Groźby karalne - jaka odpowiedzialność karna?

Średni uszczerbek na zdrowiu - art. 157 kk

Czym jest czyn zabroniony? Czym różni się od przestępstwa?

Odpowiedzialność karna za pomocnictwo

Surowsze kary dla funkcjonariuszy stosujących tortury – nowelizacja KK

Pojęcie winy w prawie karnym

Przestępstwo zgwałcenia - regulacje obowiązujące w 2017 r. oraz propozycje zmian

Zniesławienie w Kodeksie karnym

Odpowiedzialność za nierzetelne prowadzenie dokumentacji firmy

Co grozi za nieodpowiednie zachowanie podczas demonstracji?

Odpowiedzialność karna za czyny zabronione popełnione za granicą

Konsekwencje karne utrwalania i rozpowszechniania wizerunku nagiej osoby lub osoby w trakcie czynności seksualnej

Przestępstwo zniesławienia na podstawie art. 212 kodeksu karnego

Odpowiedzialność karna gospodarcza a ryzyko gospodarcze

Skąd wziąć zaświadczenie o niekaralności?

Ochrona małoletnich przed pornografią

Co grozi za niezawiadomienie o niebezpieczeństwie dla życia i zdrowia człowieka?

Odpowiedzialność karna a wiek sprawcy (art. 10)

Czym jest czyn ciągły? (art. 12)

Kumulatywny zbieg przepisów ustawy (art. 11)

Umyślność i nieumyślność czynu (art. 9)

Zasada umyślności (art. 8)

Zbrodnia a występek (art. 7)

Czas i miejsce popełnienia czynu zabronionego (art. 6)

Zasada terytorialności (art. 5)

Prawo karne intertemporalne (art. 4)

Dyrektywa stosowania kar (art. 3)

Odpowiedzialność za przestępstwo skutkowe (art. 2)

Elementy struktury przestępstwa (art. 1)