Stan nadzwyczajny w państwie

W każdym państwie mogą zdążyć się takie sytuacje kryzysowe, których nie da się usunąć za pomocą narzędzi istniejących w danym porządku prawnym.

Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej przewiduje trzy rodzaje stanów nadzwyczajnych:

• stan wojenny,
• stan klęski żywiołowej,
• stan wyjątkowy.

Wprowadzenie każdego ze stanów nadzwyczajnych wymaga zaistnienia innych wyjątkowych sytuacji. Nie mniej jednak można wyróżnić pewne cech charakterystyczne dla wszystkich sytuacji nadzwyczajnych.

Zobacz: Wprowadzanie stanów nadzwyczajnych w Polsce

Cechy charakterystyczne stanów nadzwyczajnych:

• wprowadzane są w sytuacji szczególnego zagrożenia, kiedy nie wystarczają obowiązujące regulacje prawne,
• wprowadzenie każdego ze stanów wymaga wydania ustawy, w drodze rozporządzenia,
• ustawy wprowadzające stany nadzwyczajne określają zasady działania organów władzy publicznej,
• ustawy wprowadzające stany nadzwyczajne określają w jakim zakresie mogą ulec ograniczeniu prawa i wolności człowieka i obywatela,
• ustawa wprowadzająca może, ale nie musi określić sposoby wyrównywania strat majątkowych wynikających z ograniczenia praw i wolności,
• działania podejmowane w związku z wprowadzeniem stanu nadzwyczajnego muszą być proporcjonalne, oznacza to, że środki użyte muszą odpowiadać zaistniałym potrzebom,
• działania podejmowane w trakcie trwania stanu nadzwyczajnego mają zmierzać do jaknajszybszego przywrócenia normalnego funkcjonowania państwa,
• w czasie stanów nadzwyczajnych nie może zostać zmieniona:
  • Konstytucja,
  • ordynacje wyborcze do Sejmu, Senatu i organów samorządu terytorialnego,
  • ustawa o wyborze Prezydenta,
  • ustawa o stanach nadzwyczajnych.
• w czasie trwania stanu nadzwyczajnego i w ciągu 90 dni po jego zakończeniu nie może zostać:
  • skrócona kadencja Sejmu,
  • przeprowadzone wybory do Sejmu, Senatu, organów samorządu terytorialnego,
  • przeprowadzone wybory na Prezydenta,
  • przeprowadzone referendum krajowe.
• Kadencje wspomnianych organów państwowych ulegają automatycznemu wydłużeniu.

Zobacz serwis: Konstytucja