REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Uchwała NSA: niedopuszczalna transkrypcja aktu urodzenia dziecka rodziców tej samej płci

NSA uznał, iż skutkiem transkrypcji jest powstanie polskiego aktu stanu cywilnego. Niezgodne z porządkiem publicznym jest przepisanie do polskiego rejestru aktu, w którym jako rodziców wskazano dwie matki./Fot. Fotolia
NSA uznał, iż skutkiem transkrypcji jest powstanie polskiego aktu stanu cywilnego. Niezgodne z porządkiem publicznym jest przepisanie do polskiego rejestru aktu, w którym jako rodziców wskazano dwie matki./Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów podjął uchwałę, zgodnie z którą niedopuszczalne są przepisy transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia dziecka, w którym jako rodzice wpisane są osoby tej samej płci. Do sprawy przystąpił Rzecznik Praw Obywatelskich, który nie zgadza się z orzeczeniem.

Przepis art. 104 ust. 5 i art. 107 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. 2014 r. poz. 1741 ze zm.) w związku z art. 7 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 1792) nie dopuszcza transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia dziecka, w którym jako rodzice wpisane są osoby tej samej płci.

REKLAMA

Polecamy: RODO 2019. Plusy i minusy zmian od 4 maja

REKLAMA

Uchwałę o takiej treści podjął NSA w składzie 7 sędziów, rozpoznając zagadnienie prawne przedstawione mu 17 kwietnia 2019 r. w toku postępowania ze skargi kasacyjnej obywatelki. To jedna z wielu spraw, w których RPO stanął po stronie praw dziecka, któremu odmówiono transkrypcji jego aktu urodzenia tylko dlatego, że jego rodzice są osobami tej samej płci. W wyniku transkrypcji zagranicznego aktu, czyli jego wiernego i literalnego przepisania do polskiego rejestru stanu cywilnego, powstaje polski akt urodzenia, niezbędny do uzyskania polskich dokumentów tożsamości i numeru PESEL. Wcześniej, w 2018 r., NSA przychylił się do argumentacji RPO, że transkrypcja aktu jest obligatoryjna, ze względu na konieczność ochrony dobra i praw dziecka.

Tym razem powiększony skład 7 sędziów NSA uznał, że transkrypcja jest niedopuszczalna, ze względu na konieczność ochrony podstawowych zasad polskiego porządku prawnego. W uzasadnieniu ustnym wskazano, że ponieważ skutkiem transkrypcji jest powstanie polskiego aktu stanu cywilnego, niezgodne z porządkiem publicznym jest przepisanie do polskiego rejestru aktu, w którym jako rodziców wskazano dwie matki. Zgodnie z polskimi przepisami, rodzicami są zawsze matka i ojciec – osoby różnej płci.

W ustnym uzasadnieniu uchwały podkreślono przy tym, że odmowa transkrypcji nie może doprowadzić do sytuacji, w której polski obywatel nie będzie mógł uzyskać polskiego paszportu, dowodu tożsamości lub numeru PESEL. W ocenie NSA, organy administracji powinny tak stosować przepisy prawa, żeby wydawać polskie dokumenty i nadawać obywatelowi numer PESEL wyłącznie na podstawie zagranicznego aktu urodzenia, który zgodnie z art. 1138 kodeksu postępowania cywilnego, ma moc dowodową równą polskiemu aktowi. Jeśli urzędnicy i konsulowie będą postępować niezgodnie z tą wykładnią i odmawiać wydania paszportu lub dowodu, obywatele i obywatelki powinni skarżyć takie działania w odrębnych postępowaniach administracyjnych.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

REKLAMA

Skład 7 sędziów nie przychylił się też do wniosku o zwrócenie się w sprawie z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. NSA uznał, że skoro decyzja o odmowie transkrypcji nie powinna ograniczać prawa do uzyskania dokumentu tożsamości, to nie ogranicza także unijnej swobody przepływu osób. Dopiero w postępowaniu ze skargi na odmowę wydania paszportu lub dowodu możliwe byłoby podnoszenie argumentu, że doszło do naruszenia prawa do przemieszczania się po terytorium UE i wyboru miejsca zamieszkania.

Jako uczestnicy postępowania, w posiedzeniu 7 sędziów NSA, wzięli udział: Rzecznik Praw Dziecka i przedstawiciel Prokuratury Krajowej – którzy opowiedzieli się za niedopuszczalnością transkrypcji, a także przedstawiciele Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka i Rzecznika Praw Obywatelskich, argumentujący przeciwnie.

Podjęta uchwała 7 sędziów NSA, na mocy art. 115 § 1 pkt. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiąże jedynie skład orzekający w przedmiocie skargi kasacyjnej w tym konkretnym postępowaniu. Należy jednak przewidywać, że zgodnie z przyjętym zwyczajem, wpłynie ona znacząco na kierunek orzecznictwa sądów administracyjnych i praktykę organów administracji.

Komentarz Mileny Adamczewskiej-Stachura z Zespołu ds. Równego Traktowania, reprezentującej RPO w tej sprawie:

„NSA miał możliwość znacząco poprawić sytuację prawną wielu polskich obywateli i obywatelek, których prawa są w praktyce ograniczane wyłącznie dlatego, że w ich zagranicznych aktach urodzenia jako rodziców wskazano osoby tej samej płci. Tymczasem podjęta uchwała nie traktuje priorytetowo najlepszego interesu i praw dziecka, ale przenosi na obywatela ciężar domagania się ochrony tych dóbr.

Chociaż NSA wskazał w ustnym uzasadnieniu uchwały, że decyzje o odmowie transkrypcji nie powinny uniemożliwiać obywatelom uzyskania polskich dokumentów tożsamości i numerów PESEL, dotychczasowa praktyka organów administracji pozostaje odmienna. Ze skarg kierowanych do RPO i prowadzonych w ich przedmiocie postępowań wyjaśniających wynika, że dla skutecznego rozpatrzenia wniosku o paszport lub dowód osobisty, konsulowie i prezydenci miast wymagają przedłożenia odpisu polskiego aktu urodzenia. W jednej ze spraw, do których przystąpił RPO, WSA odrzucił natomiast skargę obywatelki na pozostawienie jej wniosku o paszport dla dziecka bez rozpoznania, stwierdzając, że skarga administracyjna na taką czynność organu nie przysługuje.

Niezależnie od powyższych przykładów, zasugerowana przez skład 7 sędziów droga wydaje się obecnie jedyną możliwą dla zapewnienia ochrony praw obywateli, którzy urodzili się za granicą i jako rodziców w swoich aktach urodzenia mają wskazane osoby tej samej płci. Skuteczne uzyskanie dla nich polskich dokumentów tożsamości będzie jednak wymagało zmiany dotychczasowej praktyki organów administracji. Rzecznik Praw Obywatelskich podejmie odpowiednie działania generalne, dążąc do tego, aby wykładnia przepisów prawa przedstawiona przez NSA znalazła odzwierciedlenie w realiach stosowania prawa. Jest to niezbędne dla ochrony podstawowych praw dzieci – obywateli RP”.

sygn. akt II OPS 1/19

sygn. BRPO XI.534.3.2016

Polecamy serwis: Urząd Stanu Cywilnego

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Rzecznik Praw Obywatelskich

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Konfiskata auta za alkohol będzie fakultatywna - projekt zmian

Sąd nie zawsze orzeknie przepadek pojazdu nietrzeźwego kierowcy. Konfiskata auta za alkohol będzie fakultatywna - projekt nowelizacji Kodeksu karnego został opublikowany w RCL.

Zmiany w testamentach 2024 - będzie testament w formie nagrania wideo, nowy testament wojskowy i co jeszcze?

Zmiany w testamentach w 2024 roku przewidują nowy testament w formie nagrania wideo (testament audiowizualny) i nowy testament wojskowy. Będą większe wymagania dla sporządzenia testamentu ustnego. Likwiduje się testament podróżny i wydłuża katalog osób, które nie mogą być świadkami testamentu.

Zmiany w prawie spadkowym. Komunikat Ministerstwa Sprawiedliwości

Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad zmianami w prawie spadkowym. Zmiany te obejmują m.in. przesłanki sporządzenia testamentu ustnego, uregulowanie testamentu wojskowego w Kodeksie cywilnym oraz rozszerzenie katalogu podmiotów, które nie mogą być świadkami testamentu.

Ważna wiadomość dla kredytobiorców. Chodzi o wakacje kredytowe

Senacka Komisja Budżetu i Finansów Publicznych nie zgłosiła poprawek do ustawy o wakacjach kredytowych. Teraz trafi ona pod obrady Senatu. Według Ministerstwa Finansów, z wakacji kredytowych na zasadach opisanych w ustawie będzie mogło skorzystać 562 tys. kredytobiorców, podczas gdy kredytów w Polsce jest prawie 2 mln.

REKLAMA

WOS w klasach pierwszych w roku szkolnym 2024/2025. Jest wniosek ZNP

ZNP zwrócił się do MEN o przywrócenie WOS-u w klasach pierwszych w roku szkolnym 2024/2025. W związku z zapowiedzią likwidacji przedmiotu historia i teraźniejszość ZNP zaproponował przywrócenie wiedzy o społeczeństwie w klasach pierwszych szkół ponadpodstawowych w roku szkolnym 2024/2025. Związkowcy obawiają się, że bez tego nauczyciele mogą tracić zatrudnienie.

Dodatek 100 zł z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego także w zerówkach

Komu przysługuje dodatek 100 zł z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego? Taka kwota należy się także w zerówce. Sprawdź, ile osób może wnioskować o dodatkowe 100 zł.

Prawie 300,00 zł dodatku dyferencyjnego na jedno dziecko. Na pełnoletniego ucznia i studenta prawie 1100,00 zł. Sprawdź, dla kogo.

Aby móc skorzystać z dodatku dyferencyjnego, dziecko nie musi mieszkać na terenie Niemiec, a jego rodzice nie muszą być małżeństwem. Wystarczające jest to, że jedno z rodziców jest aktywne zawodowo na terenie Niemiec.

ZNP apeluje do MEN: przywróćmy WOS w miejsce HiT - tylko na przyszły rok szkolny

MEN zapowiedział już likwidację przedmiotu historia i teraźniejszość (HiT). Związek Nauczycielstwa Polskiego proponuje aby w to miejsce MEN przywrócił przedmiot wiedza o społeczeństwie (popularny WOS) w klasach pierwszych szkół ponadpodstawowych w roku szkolnym 2024/2025. Związkowcy z ZNP obawiają się, że bez tej "podmiany" przedmiotów część nauczycieli może stracić zatrudnienie.

REKLAMA

"Edukacja z wojskiem" - 6 maja wystartuje pilotażowy program dla uczniów. Zajęcia z żołnierzami odbędą się w blisko 3,5 tys. szkół podstawowych i ponadpodstawowych

"Edukacja z wojskiem", czyli pilotażowy program dla uczniów, potrwa od 6 maja do 20 czerwca. Zajęcia z żołnierzami odbędą się w blisko 3,5 tys. szkół podstawowych i ponadpodstawowych. List intencyjny w tej sprawie podpisali minister edukacji Barbara Nowacka i wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz w Szkole Podstawowej nr 323 im. Polskich Olimpijczyków na warszawskim Ursynowie.

1000 zł na kolonie letnie dla dzieci i młodzieży urodzonych od 01 stycznia 2007 roku do 31 grudnia 2018 roku w 2023 r. Co w 2024 r.?

W 2023 r. dzieci i młodzież, które urodziły się między 01 stycznia 2007 roku a 31 grudnia 2018 roku mogły liczyć na dofinansowanie w wysokości 1000 zł. Taki wypoczynek finansowany był ze środków Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników. Co z 2024 r.?

REKLAMA