Urząd stanu cywilnego

Para narzeczonych cierpiących na głuchotę chciała złożyć przysięgę małżeńską przed USC, korzystając z pomocy tłumacza polskiego języka migowego. Jednak urząd odmówił zapewnienia tłumacza - wskazał, że para musi go zorganizować sama i na własny koszt. Sprawa trafiła do RPO. Czy po jego interwencji urząd zmienił zdanie? I kiedy urząd musi zapewnić dostępność usług niepełnosprawnym?

Minister Cyfryzacji oraz Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji 22 maja 2026 podpisali rozporządzenie określające nowe wzory aktów małżeństwa. Umożliwi to urzędom stanu cywilnego w całej Polsce transkrypcję zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych – dotychczas USC odmawiały (poza niedawnym wyjątkiem w Warszawie). Rozporządzenie wchodzi w życie pod koniec sierpnia.

Akt zgonu jest aktem stanu cywilnego. Co zawiera akt zgonu? Gdzie i jak można go uzyskać? Prezentujemy najważniejsze informacje.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję w sprawie nieuznania aktu urodzenia, w którym rodzice są tej samej płci. NSA uznał, iż doszło do dyskryminacji dziecka-obywatela RP i zwrócił sprawę urzędowi stanu cywilnego.

Co do zasady w aktach stanu cywilnego nie wolno czynić żadnych modyfikacji. Jednakże w sytuacji gdy np. do aktu urodzenia wkradnie się oczywisty błąd istnieje możliwość sprostowania omyłki w USC. Inaczej wygląda sytuacja, gdy dane zawarte w akcie okażą się niezgodne z prawdą ponieważ konieczne może być postępowanie sądowe, na skutek którego zostanie uchylony wadliwy akt.

Odpisy aktów stanu cywilnego możesz uzyskać bez wychodzenia z domu - wystarczy dostęp do Internetu. Od dnia 15 grudnia 2017 r. istnieje możliwość płatności przelewem za zamówione akty stanu cywilnego. Zobacz jak szybko zamówić odpis przez Internet.

Zarówno uznanie osoby za zmarłą jak i stwierdzenie przez sąd zgonu danej osoby wywołuje określone skutki w sferze spadkowej. Mimo iż te instytucje wywołują ten sam skutek to jednak różnią się jednak od siebie - sprawdź na czym polega różnica!

Imię i nazwisko to dobro osobiste człowieka, które ze względu na swój charakter, podlega ochronie prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. (art. 23 KC). Jeśli ta osobista, identyfikująca nazwa nie odpowiada osobie będącej jej właścicielem, możliwe jest dokonanie zmiany. Regulacje systematyzujące procedurę zmiany imienia i nazwiska odnaleźć można wówczas w prawie administracyjnym – sprawdź kto i kiedy jest do tego uprawniony.

W 2018 r. zacznie funkcjonować uproszczony sposób rejestracji narodzin dziecka. Od przyszłego roku każdy noworodek będzie mógł zostać zarejestrowany w szpitalu. Odpadnie więc konieczność osobistego zarejestrowania dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego.

Zaświadczenie o stanie cywilnym to nowy dokument o mocy urzędowej. Zgodnie z ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego zaświadczenie ma zastąpić przedkładane dotychczas liczne odpisy aktów stanu cywilnego (odpis aktu urodzenia, małżeństwa, zgonu). Posługiwanie się tylko jednym dokumentem ma na celu uproszczenie i przyspieszenie postępowania administracyjnego.

Elektroniczny system rejestracji akt stanu cywilnego, automatyczna aktualizacja rejestrów publicznych, internetowy dostęp do akt stanu cywilnego oraz wprowadzenie nowego dokumentu – zaświadczenia o stanie cywilnym to główne założenia ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego. Nowe zasady funkcjonowania systemu rejestracji akt stanu cywilnego zaczną obowiązywać 1 stycznia 2015 roku.

Prawo o aktach stanu cywilnego zostało przyjęte przez Sejm. Nowa ustawa zakłada w 2015 roku m.in.: prowadzenie elektronicznej rejestracji aktów urodzeń, małżeństw i zgonów, udostępnianie ich odpisów w dowolnym USC oraz możliwość wzięcia ślubu poza urzędem.

Możliwość zawarcia małżeństwa poza urzędem stanu cywilnego wprowadza nowa ustawa - Prawo o aktach stanu cywilnego. Zorganizowanie ślubu cywilnego poza urzędem stanu cywilnego będzie możliwe od 1 stycznia 2015 r.

Nowe prawo o aktach stanu cywilnego zakłada m.in.: elektroniczną rejestrację aktów stanu cywilnego, udostępnianie obywatelom odpisów w dowolnym USC i w postaci elektronicznej, liberalizację zasad zawierania małżeństw poza urzędem oraz usprawnienie i uproszczenie niektórych procedur. Nową regulację przygotowało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych.

Od 2015 r. w Urzędach Stanu Cywilnego będzie można skorzystać z wielu udogodnień. Elektroniczna rejestracja aktów stanu cywilnego (odejście od papierowych aktów), udostępnienie obywatelom odpisów aktów stanu cywilnego w postaci elektronicznej, szybsze i prostsze załatwianie spraw w urzędach stanu cywilnego – to najważniejsze regulacje wprowadzone do projektu ustawy.

Z dniem 1 stycznia 2015 roku ma wejść w życie nowelizacja ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Projekt zmian zakłada wprowadzenie informatyzacji rejestracji akt stanu cywilnego, elektroniczne formy odpisów akt stanu cywilnego a także uproszczenie procedur administracyjnych.

Jakie przesłanki muszą być spełnione, aby osoba mogła zostać uznana za zmarłą? Ile czasu od zaginięcia osoby musi upłynąć aby uznać ją za zmarłą?

Zgłoszenie zgonu jest obowiązkiem prawnym nie tylko członków rodziny. Kto, do jakiego urzędu i w jakim terminie jest zobowiązany do zgłoszenia zgonu?

Imię jest podstawową nazwa identyfikującą człowieka. W wyjątkowych sytuacjach można jednak dokonać jego zmiany. Kto i w jakich sytuacjach może wystąpić o zmianę imienia?

Uznanie ojcostwa może nastąpić zarówno przed, w trakcie, jak i po sporządzeniu aktu urodzenia. Stosowane oświadczenie może odebrać kierownik urzędu stanu cywilnego. Jeżeli jednak odmówi przyjęcia oświadczenia, można ubiegać się o sądowe ustalenie ojcostwa.

Najpowszechniejszymi formami sporządzenia testamentu jest testament holograficzny (sporządzony na piśmie) i ten sporządzony w obecności notariusza. To jednak nie jedyne możliwości. Polskie prawo przewiduje bowiem możliwość sporządzenia testamentu alograficznego m.in. przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego.

Obywatel polski, który chce zawrzeć małżeństwo za granicą Mozę ubiegać się o zaświadczenie stwierdzające, że może, zgodnie z prawem polskim, zawrzeć małżeństwo. Jakich formalności należy dopełnić, aby uzyskać takie zaświadczenie?

Jeżeli akt stanu cywilnego nie zawiera wszystkich wymaganych prawem danych, możemy wnosić o jego uzupełnienie. Jakie dokumenty należy w takiej sytuacji złożyć? Jaką opłatę uiścić?

Osoby, które chcą zawrzeć związek małżeński muszą złożyć do urzędu stanu cywilnego wymaganych dokumentów, a następnie odczekać miesiąc, zanim będą mogły wziąć ślub przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Czy termin oczekiwania może zostać skrócony? Kto może na to zezwolić?

Co do zasady, w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian. Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego przewiduje jednak kilka odstępstw od tej reguły. Jakich?

W razie zniszczenia ksiąg stanu cywilnego lub braku możliwości uzyskania odpisu aktu sporządzonego za granicą, można ubiegać się o odtworzenie aktu stanu cywilnego. Gdzie złożyć wniosek? Jakie dokumentu należy przedstawić?

Zasadą jest, że dla jednej osoby tworzony jest tylko jeden akt stanu cywilnego, a wszelkie zdarzenia, które wpływają na zmianę stanu cywilnego są odnotowywane na akcie stanu cywilnego w formie wzmianki dodatkowej. Jest jednak jeden przypadek, kiedy zostanie sporządzony zupełnie nowy akt urodzenia.

Choć uprawnienie do nadania dziecku imienia jest przejawem władzy rodzicielskiej jego rodziców, uprawnienie to podlega pewnym ograniczeniom. Kiedy kierownik urzędu stanu cywilnego może odmówić przyjęcia oświadczenia o wyborze danego imienia? Czy rodzicom przysługuje jakaś droga odwołania?

W przypadku, gdy nie ma wątpliwości, że osoba zmarła, a nie został sporządzony akt zgonu, każdy zainteresowany może złożyć wniosek o stwierdzenie zgonu danej osoby. Jak przebiega takie postępowanie?

Przepisy kodeksu cywilnego wskazują, że osoba zaginiona może zostać uznana za zmarłą, jeżeli upłynęło 10 lat od końca roku, w którym według istniejących wiadomości dana osoba jeszcze żyła. Jak przebiega postępowanie o uznanie osoby za zmarłą?

Osoba, która zaginęła może zostać uznana za zmarłą po upływie czasu określonego w prawie. Jakie są warunki uznania osoby za zmarłą? Kto może się o takie uznanie ubiegać?

Zgodnie z treścią art. 73 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, akt stanu cywilnego sporządzony za granicą może być wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu. Należy jednak pamiętać, że nie jest to nasz obowiązek, a jedynie uprawnienie.

Czasem zastanawiamy się, do jakiego urzędu musimy się udać, by załatwić konkretną sprawę. Gdzie udać się po akt urodzenia? Jakie dokumenty powinniśmy przedstawić, gdy chcemy zawrzeć związek małżeński? I, wreszcie, kto powinien zgłosić zgon osoby?

Akt stanu cywilnego (urodzenia, małżeństwa, zgonu) dotyczący obywatela polskiego, a sporządzony za granicą, może zostać wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego. Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego przewiduje trzy sytuacje, kiedy może to zostać dokonane.

W wyjątkowych sytuacjach prawo zezwala niektórym osobom na zmianę swojego imienia i nazwiska. W szczególności ma to miejsce, gdy nazwisko jest ośmieszające. Aby dokonać takiej zmiany należy złożyć wniosek do urzędu stanu cywilnego. Co powinien zawierać?

Ślub cywilny, co do zasady, zawierany jest w lokalu urzędu stanu cywilnego, przed jego kierownikiem. Inną ewentualnością jest zawarcie tzw. ślubu konkordatowego, który wywołuje skutki cywilnoprawne. Przepisy przewidują jednak także inną możliwość, jaką jest zawarcie małżeństwa poza lokalem USC.

Ślub cywilny, co do zasady, zawierany jest w urzędzie stanu cywilnego, przed jego kierownikiem. Jakich formalności należy dopełnić, aby zawrzeć małżeństwo?

Aby otrzymać akt urodzenia dziecka, należy złożyć do urzędu stanu cywilnego pisemne zgłoszenia urodzenia dziecka wystawione przez lekarza, położną lub zakład opieki zdrowotnej. Co zawiera takie zgłoszenie?

Od 1998 roku, kiedy Polska ratyfikowała Konkordat łączący ją ze Stolicą Apostolską, istnieje możliwość zawierania tzw. ślubów konkordatowych. Jaki skutki wywołuje zawarcie takiego ślubu? Jakie formalności należy wypełnić?

Zawarcie małżeństwa nie musi nastąpić przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Istnieje możliwość, aby ślub zawarty przed duchownym wywołał także skutki cywilne. Niezbędne jest jednak dopilnowanie kilku spraw, aby, w świetle prawa, małżeństwo było ważne. Jakich?

Co do zasady, kierownikiem urzędu stanu cywilnego jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Czy jest tak w każdej gminie? Jakie warunki musi spełniać osoba ubiegająca się o stanowisko kierownika USC?

Zmiana nazwiska obywatela polskiego może nastąpić tylko na jego wniosek. Taki wniosek składa się do kierownika urzędu stanu cywilnego.

Wielojęzyczne odpisy skrócone aktów stanu cywilnego wydawane są na podstawie Konwencji nr 16 sporządzonej w Wiedniu dnia 8 września 1976 r. dotyczącej wydawania wielojęzycznych odpisów skróconych aktów stanu cywilnego. Konwencja weszła w życie dnia 1 listopada 2003 r.

Poza tłumaczami przysięgłymi, są osoby, które są uprawnione do sporządzania tłumaczeń mających taką samą moc jak tłumaczenia sporządzone przez tłumacza przysięgłego. Osoby takie to konsulowie i notariusze.

W pewnych przypadkach ustawodawca przewiduje możliwość zmiany imienia lub nazwiska. Można to uczynić tylko w przypadku wykazania ważnych względów. Trzeba jednak pamiętać, że co do zasady nazwisko może składać się najwyżej z dwóch członów.

Akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Zasady sporządzania aktów stanu cywilnego i prowadzenia ksiąg stanu cywilnego zawiera ustawa z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego.

Akt zgonu jest częścią księgi stanu cywilnego. Rejestruje on śmierć osoby. Jakie dane znajdują się w akcie zgonu?

Jeżeli masz zamiar zawrzeć związek małżeński przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego musisz zgromadzić określone przez ustawodawcę dokumenty.

Urząd Stanu Cywilnego wchodzi w skład urzędu gminy. Działa on na podstawie ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Zajmuje się on przede wszystkim rejestracją stanu cywilnego. Rejestracji stanu cywilnego osób dokonuje się w księgach stanu cywilnego w formie aktów urodzenia, małżeństwa oraz zgonu. Czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego dokonuje kierownik urzędu stanu cywilnego lub jego zastępcy. Kierownikiem urzędu stanu cywilnego jest wójt lub burmistrz (prezydent).

Akta stanu cywilnego to pojedyncze wpisy w księdze stanu cywilnego. Rejestrują one stan cywilny osoby. Akta stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.

Czy osoby głuche muszą same zorganizować tłumacza języka migowego do czynności urzędowej?

Nowe wzory aktów małżeństwa umożliwią USC transkrypcję zagranicznych małżeństw jednopłciowych - jest już rozporządzenie z 22.05.2026

Akt zgonu - gdzie i jak uzyskać?

NSA: nieuznanie aktu urodzenia dziecka rodziców tej samej płci przejawem dyskryminacji

Błąd w akcie stanu cywilnego – co robić?

Jak zamówić odpis aktów stanu cywilnego przez Internet?

Kiedy następuje uznanie za zmarłego, a kiedy sądowe stwierdzenie zgonu

Zmiana imienia i nazwiska

Rejestracja narodzin dziecka w szpitalu od 2018 r.

Zaświadczenie o stanie cywilnym

Elektroniczny system rejestracji akt stanu cywilnego

Prawo o aktach stanu cywilnego 2015

Ślub cywilny poza urzędem

Nowe prawo o aktach stanu cywilnego

Urząd Stanu Cywilnego - elektroniczny dostęp

Akta stanu cywilnego 2015

Uznanie za zmarłego w polskim prawie

Gdzie zgłosić zgon?

Zmiana imienia – jak i kiedy?

Czy uznanie ojcostwa może nastąpić przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego?

Czy można sporządzić testament przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego?

Jak uzyskać zaświadczenie pozwalające na zawarcie małżeństwa za granicą?

Co powinien zawierać wniosek o uzupełnienie aktu stanu cywilnego?

Kto może wydać zezwolenie skrócenie terminu oczekiwania na zawarcie małżeństwa?

Czy dla sprostowania aktu stanu cywilnego niezbędne jest postępowanie sądowe?

Jak odtworzyć akt stanu cywilnego?

Czy w przypadku adopcji sporządza się nowy akt urodzenia?

Jakie imię można nadać dziecku?

Procedura stwierdzenia zgonu

Postępowanie o uznanie osoby za zmarłą

Kiedy osoba zostanie uznana za zmarłą?

Na czym polega transkrypcja aktu stanu cywilnego?

Gdzie załatwimy sprawy związane z rejestracją stanu cywilnego?

Kiedy można sporządzić akt stanu cywilnego na postawie zagranicznego?

Wniosek o zmianę imienia lub nazwiska

Zawarcie małżeństwa poza lokalem urzędu stanu cywilnego

Formalności związane z zawarciem małżeństwa w urzędzie stanu cywilnego

Pisemne zgłoszenie urodzenia dziecka

Formalności związane z zawarciem małżeństwa konkordatowego

Jak zapewnić ważność małżeństwa konkordatowego w świetle prawa?

Kto może zostać kierownikiem urzędu stanu cywilnego?

Jak zmienić nazwisko?

Wielojęzyczne odpisy skrócone aktów stanu cywilnego

Kto może sporządzać tłumaczenia oprócz tłumaczy przysięgłych?

Kiedy można zmienić nazwisko?

Zasady sporządzania aktów stanu cywilnego

Co to jest akt zgonu?

Dokumenty niezbędne do zawarcia związku małżeńskiego

Co załatwimy w Urzędzie Stanu Cywilnego?

Co to są akta stanu cywilnego?