REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zmiany w spadkach w 2022 roku - dalecy krewni wyłączeni z kręgu spadkobierców

Lubasz i Wspólnicy
Kancelaria Radców Prawnych
Zmiany w spadkach w 2022 roku - dalecy krewni wyłączeni z kręgu spadkobierców
Zmiany w spadkach w 2022 roku - dalecy krewni wyłączeni z kręgu spadkobierców

REKLAMA

REKLAMA

Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi prace nad nowelizacją Kodeksu cywilnego w zakresie przepisów prawa spadkowego. Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (dalej: „Projekt”) jest obecnie na etapie opiniowania. Zakładane zmiany będą dotyczyć m.in. ograniczenia kręgu dalszych spadkobierców ustawowych, ale też rozszerzenia zakresu przyczyn mogących prowadzić do niegodności dziedziczenia. Zmiany prawdopodobnie wejdą w życie w 2022 roku.

Jak obecnie kształtuje się krąg spadkobierców ustawowych? Kto dziedziczy "z ustawy"?

REKLAMA

Spadkobierca może być powołany do spadku dwojako: z ustawy (mówimy wtedy o tzw. spadkobiercach ustawowych) i z testamentu (tzw. spadkobiercy testamentowi). Podstawowe znaczenie ma wola spadkodawcy, a zatem w przypadku pozostawienia przez spadkodawcę ważnego testamentu nie dojdzie do dziedziczenia na podstawie reguł ustawowych. Co do zasady dopiero w przypadku, gdy spadkobierca nie pozostawił testamentu lub gdy żadna z osób powołanych do dziedziczenia w testamencie nie chce lub nie może być spadkobiercą, do dziedziczenia zostaną powołani spadkobiercy ustawowi.

W art. 931 – 935 kodeksu cywilnego zawarto określony porządek dziedziczenia ustawowego.

Pierwszą grupę spadkobierców ustawowych stanowią dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek, które dziedziczą po spadkodawcy co do zasady w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku, co może mieć znaczenie w przypadku posiadania przez spadkodawcę czwórki dzieci (lub więcej).

REKLAMA

Druga grupa obejmuje małżonka i rodziców spadkodawcy, którzy są powoływani do spadku, jeżeli spadkobierca nie miał dzieci. W sytuacji, gdy którykolwiek z rodziców nie dożył otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych, a w dalszej kolejności zstępnym rodzeństwa. Natomiast całość spadku przypadnie małżonkowi, gdy brak jest zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych.

Trzecią grupą powołaną do dziedziczenia są dziadkowie spadkodawcy, który dziedziczą w częściach równych w przypadku braku dzieci, małżonka, rodziców, rodzeństwa lub dzieci rodzeństwa spadkodawcy. Gdy któreś z dziadków spadkodawcy nie dożyje otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym, a więc dzieciom, wnukom, prawnukom i dalszym pokoleniom.

Kolejną grupą uprawnionych do dziedziczenia są dzieci małżonka spadkodawcy tj. pasierbowie. W ostatniej kolejności natomiast spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy lub Skarbowi Państwa.

Ograniczenie kręgu spadkobierców ustawowych - projekt nowelizacji kodeksu cywilnego

REKLAMA

W obecnym stanie prawnym krąg spadkobierców ustawowych jest ukształtowany dość szeroko. W praktyce niejednokrotnie dochodzi do sytuacji, w której do spadku zostają powołani bardzo dalecy krewni, którzy nawet nie znają osoby spadkodawcy. Najczęściej dzieje się tak w przypadku spadków obciążonych długami, które zostały odrzucone wcześniej przez bliższych krewnych spadkodawcy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Projektowane zmiany prowadzą do ograniczenia opisanej powyżej trzeciej grupy spadkobierców ustawowych. Podobnie jak dotychczas, w przypadku gdy którekolwiek z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który mu przypadał, przypadać ma jego dzieciom, a także ich dzieciom. Projekt zakłada jednak zasadniczą zmianę w postaci wyłączenia od dziedziczenia dalszych pokoleń rodzeństwa ciotecznego lub stryjecznego spadkodawcy.

Innymi słowy, w tej grupie krąg spadkobierców ma zostać ograniczony do wujów, stryjów, ciotek i stryjenek spadkodawcy oraz ich dzieci (rodzeństwa ciotecznego, stryjecznego i wujecznego spadkodawcy).

Wedle założeń autorów Projektu ma to przyczynić się do rozwiązania problemu związanego z nadmiernymi zaległościami sądów w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku, gdyż sądy spadku nie będą zmuszone poszukiwać dalekich krewnych spadkodawców.

Inne zmiany w spadkach przewidziane w projekcie

Oprócz zawężenia kręgu spadkobierców ustawowych projekt zakłada także poszerzenie przesłanek uznania kogoś za osobę niegodną dziedziczenia. W chwili obecnej, zgodnie z art. 928 § 1 k.c., za niegodnego dziedziczenia sąd może uznać osobę, która:

  • dopuściła się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy,
  • nakłoniła spadkodawcę podstępem lub groźbą do sporządzenia lub odwołania testamentu albo przeszkodziła spadkodawcy podstępem lub groźbą w dokonaniu jednej z tych czynności,
  • umyślnie ukryła lub zniszczyła testament spadkodawcy, podrobiła lub przerobiła go albo świadomie skorzystała z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.

Projekt przewiduje poszerzenie tego katalogu o kolejną przesłankę – uporczywego niewykonywania obowiązku alimentacyjnego wobec spadkodawcy lub uporczywego uchylania się od sprawowania opieki nad spadkodawcą.

Autorzy projektu postanowili również doprecyzować przepisy związane z terminem na złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Aktualnie, zgodnie z art. 1015 k.c. oświadczenie to powinno być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Zgodnie z brzmieniem Projektu, złożenie wniosku do sądu o odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku będzie wystarczające do zachowania sześciomiesięcznego terminu na złożenie oświadczenia. Dodatkowo, w sytuacji gdy złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku wymagać będzie zezwolenia sądu opiekuńczego, bieg terminu na złożenie oświadczenia ulegać ma zawieszeniu na czas trwania postępowania w tym przedmiocie. W praktyce oznacza to, że rodzicom i opiekunom małoletniego, a także opiekunom osób ubezwłasnowolnionych całkowicie, będzie łatwiej dochować terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w imieniu swoich podopiecznych.

Zmianie ulegnie również właściwość sądu w kwestii wydawania zezwolenia na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Dotychczas takie zezwolenie było wydawane przez sąd opiekuńczy, tj. sąd miejsca zamieszkania podopiecznego. Zgodnie z brzmieniem Projektu, takim sądem miałby być teraz sąd spadku, czyli co do zasady sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy lub sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy.

Projekt wprowadza też niekorzystne dla wierzycieli rozwiązanie, zgodnie z którym Skarb Państwa lub gmina, którym spadek przypadł z mocy ustawy ponosić będą odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku. Obecnie dochodzi bowiem do sytuacji, w której majątek spadkowy przypadający gminie lub Skarbowi Państwa jest trudny do sprzedaży, a długi spadkowe od chwili otwarcia spadku mogą być egzekwowane z majątku spadkobiercy przymusowego. Możliwość zaspokojenia się przez wierzycieli spadkodawcy z majątku publicznego w takich sytuacjach zostanie ograniczona.

Kiedy zmiany wejdą w życie?

Opisane zmiany w dziedziczeniu mają wejść w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia uchwalonej przez Sejm nowelizacji w Dzienniku Ustaw. Zatem prawdopodobne jest, że nowe przepisy zaczną obowiązywać jeszcze w 2022 roku.

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw

Anna Nowak, aplikantka radcowska, Lubasz i Wspólnicy – Kancelaria Radców Prawnych sp. k.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Płaca minimalna wzrośnie najwyżej o 5 proc. Premier Tusk: w żadnym wypadku nie będzie to wyższy skok

Płaca minimalna wzrośnie najwyżej o 5 proc. - Płaca minimalna będzie podniesiona o tyle, co wymaga ustawa w związku z inflacją, czyli blisko 5 proc., w żadnym wypadku nie będzie to wyższy skok - powiedział premier Donald Tusk. Podkreślił, że w tej chwili państwo musi zadbać o bezpieczeństwo szczególnie małych i średnich firm.

Wybory do europarlamentu 2024. Kalendarium wyborcze

4 czerwca upływa ważny termin dla wyborców przebywających za granicą, a 6 czerwca 2024 r. dla tych, którzy chcą zagłosować poza miejscem zamieszkania. O jakich jeszcze terminach warto pamiętać?

Rozporządzenie eIDAS2 obowiązuje od 20 maja 2024 r. Co zmieni? Kiedy praktyczne wdrożenie tych przepisów?

W dniu 20 maja 2024 r. w życie weszło tzw. rozporządzenie eIDAS2 ustanawiające Europejskie Ramy Tożsamości Cyfrowej. Nowelizacja przyjęta przez Parlament Europejski, a następnie Radę Unii Europejskiej rozszerza i dostosowuje do aktualnych realiów zakres pierwotnego aktu obowiązującego od blisko 10 lat. W jaki sposób wdrożone zmiany wpłyną na cyfrową dojrzałość Polski i kiedy należy spodziewać się ich pierwszych efektów?

Pigułka "dzień po" - wykaz aptek [mapa interaktywna]

Narodowy Fundusz Zdrowia opublikował mapę aptek, z którymi podpisał umowę na realizację pilotażu usług farmaceuty w zakresie antykoncepcji awaryjnej - pigułka "dzień po". Wykaz jest aktualizowany we wszystkie dni robocze.

REKLAMA

Jak wnioskować o emeryturę

Jak złożyć wniosek o emeryturę? Jakie dokumenty wypełnić? Ile się czeka na decyzję? Podpowiadamy. 

MRiRW: Zmiany w Zielonym Ładzie wchodzą w życie 25 maja 2024 r.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi informuje, że 25 maja 2024 r. wchodzi w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady, wprowadzające zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej, które dotyczą Zielonego Ładu. Rozporządzenie to zostało opublikowane 24 maja 2024 r. w Dzienniku Urzędowym UE.

Czy religia i etyka wliczane są do średniej? Zakończenie roku szkolnego 2024/25

Jak to jest z religią na świadectwie? Czy wliczana jest do średniej z ocen? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

2121 zł brutto miesięcznie, przez 3 kolejne miesiące, na 1 pracownika. Warszawski ratusz ogłasza pomoc dla kupców z Marywilskiej 44

2121 zł brutto miesięcznie, przez 3 kolejne miesiące, na 1 pracownika. Warszawski ratusz rozpoczyna realizację projektu pilotażowego "Odbuduj swoją przyszłość". Adresatami programu są pracodawcy oraz pracownicy, którzy utracili swoje miejsca pracy w wyniku pożaru centrum przy ul. Marywilskiej 44.

REKLAMA

Tragedia w Raciborzu. Pobita i zgwałcona 46-latka nie żyje. 26-latce i 37-latkowi grozi dożywocie

We wtorek wieczorem, dyżurny raciborskiej komendy odebrał zgłoszenie o znalezieniu zwłok kobiety na ulicy Nowomiejskiej w Raciborzu, przy rzece Odrze. Policjanci, którzy pojechali na miejsce, ustalili, że to ciało 46-latki, która przebywała w Raciborzu od kilku miesięcy.

Świadectwo z czerwonym paskiem 2024 r. Jaka średnia? Czy można mieć na świadectwie 3?

Jaką średnią ocen trzeba mieć, aby uzyskać świadectwo z czerwonym paskiem? Czy religia wlicza się do średniej? Jaką trzeba mieć ocenę z zachowania? 

REKLAMA