REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Mikroplastik w wodzie. Rzeki to fabryki mikroplastiku!

Mikroplastik w wodzie, w rzece
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Model zmiany plastikowych śmieci wrzucanych do rzek na toksyczny mikroplastik pokazuje, że to jednorazowe naczynia z polistyrenu, fragmenty styropianu i kawałki folii rozpadną się najszybciej. Tempo powstawania mikroplastiku zależy też od klimatu, energii przepływu wody czy obecności roślin.

Fragmentację obecnych w rzece plastikowych śmieci i powstawanie z nich mikroplastiku, opracowali w formie modelu dr Maciej Liro z Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie i doktorantka Anna Zielonka z Instytutu Geografii i Gospodarki przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz dr Tim H.M. van Emmerik z Uniwersytetu w Wageningen w Holandii – światowy ekspert w dziedzinie zanieczyszczenia rzek makroplastikiem.

REKLAMA

Co wpływa na powstawanie mikroplastiku w rzece?

REKLAMA

Naukowcy analizowali wyniki eksperymentów opisywanych w literaturze. W publikacji pt. „Fragmentacja makroplastiku w rzekach" https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0160412023004592 ustalili, kiedy rzeki są najwydajniejszymi fabrykami toksycznych mikrocząstek…

„Na powstawanie mikroplastiku w rzece wpływają czynniki wewnętrzne i zewnętrzne. Te pierwsze wynikają z kształtu i typu plastiku z którego zbudowany jest makroplastik, który wpada do rzeki. Drugie zależą od tego, w jaki sposób płynie rzeka, w jakim jest klimacie i jak wygląda jej koryto” – tłumaczy w rozmowie z PAP dr Liro.

W mikroplastik najszybciej zamieniają się śmieci zbudowane z różnego typu polistyrenu, czyli na przykład tacki używane do jedzenia, białe widelczyki i kubeczki oraz kawałki styropianu. Niestety, są to śmieci dość często występujące w terenie nadrzecznym.

Liczy się nie tylko typ polimeru, ale i kształt plastikowego śmiecia. „Istotny jest stosunek jego powierzchni do masy. Najbardziej podatne na fragmentację będą obiekty o bardzo dużej powierzchni i małej masie, czyli na przykład kawałki folii” – tłumaczy dr Liro.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

REKLAMA

Energia przepływu wody, głębokość rzeki oraz przeszkody występujące w korycie wpływają na intensywność interakcji mechanicznych śmieci z wodą i dnem rzeki. Na kruszenie się i rozdrabnianie makroplastiku na mniejsze fragmenty wpływa też typ i głębokość rzeki.

„W rzekach stale płynących, a takich jest w Polsce najwięcej, bodźce powodujące fragmentację występują cały czas, z mniejszym lub większym natężeniem w skali roku. Podczas powodzi kiedy energia przepływu jest kilkaset a nawet kilka tysięcy razy wyższa, plastik będzie ulegał szybszej fragmentacji mechanicznej” – wyjaśnia ekspert.

Trochę inaczej fragmentacja makroplastiku będzie przebiegać w rzekach płynących okresowo. Tutaj cała strefa koryta może sprzyjać zarówno fragmentacji mechanicznej, wywołanej przepływem wody i rumowiska, jak i biochemicznej wywołanej m.in. przez promieniowanie UV.

Dr Liro dodaje, że hydromorfologia rzeki zmienia się z odcinka na odcinek. Czyli nie tylko rzeka rzece nierówna, ale także odcinek rzeki odcinkowi. Nieporośnięte brzegi koryt rzecznych, w związku z dostępnością promieniowania UV i tlenu stwarzają korzystne warunki do fragmentacji biochemicznej. Zwarta pokrywa roślinna może ograniczać dopływ promieniowania ultrafioletowego (światła), wtedy w rzece powstaje mniej mikroplastiku.

Z jakiego typu śmiecia powstaje mikroplastik?

„W tej pracy po raz pierwszy zwróciliśmy uwagę na dwie rzeczy. Po pierwsze, jeśli chodzi o fragmentacje to plastik plastikowy nierówny. To znaczy, że różne śmieci plastikowe mogą powodować powstawanie drastycznie różnej ilości makroplastiku w rzece. Po drugie, że typ rzeki jest niezwykle ważną zmienną modyfikującą tempo tego procesu. Mając te podstawy teoretyczne możemy teraz z dużo większą precyzją formułować szczegółowe hipotezy dla eksperymentów terenowych. Te z kolei pokażą ilościowo - o ile na przykład kształt markoplastiku lub typ polimeru z którego jest zbudowany będzie zwiększał lub zmniejszał tempo powstawania mikroplastiku w konkretnej rzece” – podsumowuje dr Liro.

Gdy naukowcy określą już, ile mikroplastiku powstaje z określonego typu śmiecia, wówczas będą mogli oszacować ślad mikroplastikowy, analogicznie do śladu węglowego.

„Taka informacja, uzyskana w eksperymentach terenowych mogłaby na przykład zostać umieszczona na produktach – choćby na woreczku foliowym w formie: ‘jeśli wrzucisz tą torbę do rzeki, wytworzy ona 100 tys. drobinek mikroplastiku, które będą krążyły przez wiele lat w środowisku” – proponuje naukowiec.

Większość mikroplastiku w rzekach powstaje z makroplastiku, który widać gołym okiem. „Dopóki widzimy śmieci - to możemy je wyciągnąć z rzeki w miarę tanio i łatwo. Kiedy już zamienią się w mikroplastik, to potencjał do usunięcia tego ze środowiska drastycznie spada, za to rośnie koszt” – stwierdza dr Liro, rekomendując działania zmierzające do oczyszczania rzek.

Karolina Duszczyk (naukawpolsce.pl)

Czym jest mikroplastik?

Mikroplastik to małe cząsteczki plastiku o średnicy mniejszej niż 5 milimetrów. Te drobne cząsteczki mogą pochodzić z różnych źródeł i mają zdolność do przedostawania się do środowiska naturalnego, powodując szereg problemów ekologicznych. Oto kilka kluczowych informacji na temat mikroplastiku:

Źródła mikroplastiku:

  • Rozpad większych elementów plastikowych: Gdy większe przedmioty plastikowe, takie jak butelki czy torby, są narażone na działanie słońca, wiatru i fal, mogą się one rozpadać na mniejsze cząsteczki, tworząc mikroplastik.
  • Mikrokuleczki w kosmetykach: Wiele produktów kosmetycznych, takich jak peelingi czy pasty do zębów, zawiera mikrokuleczki plastikowe, które mogą trafiać do środowiska wodnego po spłukaniu.
  • Odpady przemysłowe: W procesach produkcyjnych mogą powstawać drobne cząsteczki plastiku, które przedostają się do środowiska.
  • Ścieranie się opon i ubrań: Podczas jazdy samochodem czy prania syntetycznych ubrań mogą powstawać mikroskopijne cząsteczki plastiku.

Wpływ na środowisko:

  • Mikroplastik może być połykany przez zwierzęta morskie, takie jak ryby czy skorupiaki, co prowadzi do ich nagromadzenia w łańcuchu pokarmowym.
  • Cząsteczki te mogą absorbować toksyczne substancje z otoczenia, co zwiększa ryzyko zatrucia zwierząt, które je połykają.
  • Mikroplastik może wpływać na zdrowie ekosystemów wodnych, zakłócając równowagę biologiczną.

Wpływ na zdrowie ludzi:

  • Choć badania nad wpływem mikroplastiku na zdrowie ludzi są wciąż w toku, istnieje obawa, że cząsteczki te mogą przedostawać się do naszej diety poprzez spożywanie ryb i owoców morza.
  • Istnieją obawy, że mikroplastik może przenosić patogeny lub toksyczne substancje do organizmów, które go spożywają.

Jak zapobiegać zanieczyszczeniu mikroplastikiem?:

  • Unikanie produktów kosmetycznych zawierających mikrokuleczki.
  • Wybieranie naturalnych tkanin zamiast syntetycznych.
  • Popieranie inicjatyw mających na celu ograniczenie użycia plastiku jednorazowego użytku.
  • Wspieranie badań nad biodegradowalnymi alternatywami dla plastiku.

Podsumowując, mikroplastik stanowi poważne zagrożenie dla środowiska naturalnego i potencjalnie dla zdrowia ludzi. Współczesne społeczeństwo staje przed wyzwaniem znalezienia sposobów na ograniczenie jego produkcji i rozprzestrzeniania się w środowisku.

 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: PAP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Reforma Trybunału Konstytucyjnego - dwie ustawy przyjęte przez Sejm

Reforma Trybunału Konstytucyjnego coraz bliżej - dwie ustawy zostały przyjęte przez Sejm. Teraz trafią do Senatu. Po wprowadzeniu reformy moc utracą trzy ustawy: o statusie sędziów TK, o organizacji i trybie postępowania przed TK oraz przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed TK.

Nowa definicja gwałtu w Kodeksie karnym z dłuższym vacatio legis

Nowa definicja gwałtu w Kodeksie karnym - będzie dłuższe vacatio legis dla zmiany definicji zgwałcenia. Daje się tym samym więcej czasu sędziom, prokuratorom, policjantom i środowisku naukowemu na zapoznanie się z nowymi przepisami.

300 zł dla sołtysa po 7 latach pełnienia funkcji. Wystarczy 3 świadków. Sejm zmienił przepisy

W dniu 24 lipca 2024 r. Sejm uchwalił dwie (rozpatrywane wspólnie) nowelizacje ustaw - senacką i poselską - dotyczące świadczenia dla sołtysów. Zmienione przepisy przewidują m.in., że sołtysi będą mogli uzyskać świadczenie po siedmiu, a nie po ośmiu latach pełnienia funkcji sołtysa, niezależnie od liczby kadencji.

Kiedy wypłata 300 plus?

Pierwsze wypłaty 300 plus są już na kontach rodziców. Wciąż można składać wnioski o 300 zł. Warto się pospieszyć. Zasada jest prosta. Im szybciej wniosek trafi do ZUS, tym szybciej nastąpi wypłata.

REKLAMA

Przedłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności - Sejm uchwalił nowelizację ustawy

Maksymalnie o sześć miesięcy zostanie przedłużona ważność orzeczeń o niepełnosprawności albo stopnia niepełnosprawności, które wygasają 30 września 2024 r. Tak przewiduje nowelizacja ustawy, którą właśnie uchwalił Sejm. Regulacja trafi teraz do prac w Senacie.

Rynek książki w agonii. Kryzys uderza szczególnie w małych wydawców

Rynek książki znajduje się w głębokim kryzysie. Sytuacja mniejszych podmiotów na rynku wydawniczym i rynku książki jest dramatyczna. Tak stwierdza prezeska Polskiej Izby Książki Magdalena Hajduk-Dębowska podczas sejmowej podkomisji stałej do spraw czytelnictwa i prawa autorskiego.

Czy organ publiczny może wdrożyć jeden system dla zgłoszeń wewnętrznych i zewnętrznych?

Większości jednostek samorządu terytorialnego będzie jednocześnie podmiotem prawnym zobowiązanym do wdrożenia systemu zgłoszeń wewnętrznych i organem publicznym zobowiązanym do wdrożenia zgłoszeń zewnętrznych.

Polska staje się atrakcyjnym rynkiem pracy. Coraz więcej cudzoziemskich pracowników jest zatrudnionych w naszym kraju

1 mln 160 tys. osób – tylu cudzoziemców pracowało w Polsce legalnie i podlegało ubezpieczeniom społecznym pod koniec czerwca 2024 r. Od marca br. ich liczba zwiększyła się o blisko 22 tys. osób. Największą grupę wśród pracujących obcokrajowców stanowią Ukraińcy - jest ich 771 tys.

REKLAMA

Darmowy żłobek, również prywatny, dla wszystkich? To miasto ma takie ambicje. Rządzący pomagają. Co pozostałymi częściami Polski?

Darmowy żłobek, również prywatny, dla wszystkich? To miasto ma takie ambicje, a rządzący pomagają. Co z dostępnością w pozostałych częściach Polski? Na mapie są białe plamy, w których rodzice nie mają dostępu do żadnej formy opieki żłobkowej. Ich sytuację trzeba zmienić.

Darowizna od siostry z majątku wspólnego. Ten jeden warunek daje zwolnienie

Darowizna od siostry podlega zwolnieniu od podatku także w przypadku, gdy pochodzi ze wspólnego małżeńskiego majątku. Fiskus to potwierdza w najnowszej interpretacji. Jest jednak jeden warunek, potrzebna jest zgoda drugiego małżonka do dokonania darowizny z majątku wspólnego.

REKLAMA