Przedłużanie spraw frankowych, Getin i pytania o odpowiedzialność państwa

• Narzędzia procesu cywilnego
• Przymusowa restrukturyzacja Getin Noble Bank S.A. skomplikowała sytuację frankowiczów
• Ważny wyrok WSA w Warszawie

Jednocześnie trzeba to jasno powiedzieć: mówimy o opisie dotyczącym konkretnego postępowania, a nie o standardzie całego rynku spraw frankowych. Nie ma dziś podstaw, aby twierdzić, że większość spraw w Polsce była prowadzona w taki sposób. Natomiast nawet jednostkowe przypadki tego rodzaju, przy skali sporów frankowych, mają realne znaczenie i realne konsekwencje dla ludzi.

Narzędzia procesu cywilnego

Proces cywilny daje stronom szerokie instrumenty działania i to jest jego siła, ale jednocześnie jego największe ryzyko. W momencie, w którym te narzędzia przestają służyć obronie interesów strony, a zaczynają być wykorzystywane wyłącznie do gry na czas, mamy do czynienia z nadużyciem prawa procesowego. Można to robić w sposób formalnie dopuszczalny, poprzez składanie kolejnych wniosków, inicjowanie sporów proceduralnych czy podejmowanie działań, które nie przybliżają sprawy do rozstrzygnięcia. Efekt jest jeden. Czas płynie, a sprawa stoi w miejscu. W sprawach frankowych czas ma szczególne znaczenie, bo działa przeciwko konsumentowi. Każdy miesiąc zwłoki oznacza dalsze funkcjonowanie w wadliwej umowie, dalsze koszty i odsuwanie w czasie momentu rozliczenia.

Przymusowa restrukturyzacja Getin Noble Bank S.A. skomplikowała sytuację frankowiczów

Na ten problem nakłada się jeszcze jeden, znacznie szerszy kontekst, czyli sytuacja Getin Noble Bank S.A. Przymusowa restrukturyzacja, a następnie upadłość banku, w praktyce jeszcze bardziej skomplikowały sytuację frankowiczów. W wielu sprawach doszło do wydłużenia postępowań, zmiany podmiotu po stronie pozwanej oraz zwiększenia niepewności co do tego, jak finalnie będą wyglądały rozliczenia.

Co istotne, kredytobiorcy w wielu przypadkach muszą dziś dochodzić swoich roszczeń w warunkach upadłości, co w praktyce oznacza zasadniczą zmianę ich sytuacji. Roszczenia kierowane są do masy upadłości, a to oznacza, że ich zaspokojenie zależy od stopnia pokrycia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. W realiach tego typu postępowań oznacza to dla kredytobiorców bardzo wysoką niepewność co do faktycznego odzyskania środków. W praktyce poziom zaspokojenia wierzycieli jest ograniczony, żeby nie napisać żaden, a perspektywa pełnego rozliczenia - w tym odzyskania nadpłat ponad kapitał, odsetek ustawowych za opóźnienie czy kosztów procesu - pozostaje iluzoryczna.

Ważny wyrok WSA w Warszawie

Dlatego kluczowe znaczenie ma wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 stycznia 2025 roku, sygn. akt VI SA/Wa 2964/22, w którym sąd stwierdził, że decyzja o przymusowej restrukturyzacji została wydana z naruszeniem prawa. Sąd nie zakwestionował samej idei restrukturyzacji, ale sposób działania organu, wskazując na problem bezstronności i niezależności Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. To rozróżnienie jest kluczowe, bo dotyczy standardu działania państwa, a nie tylko oceny konkretnej decyzji.

Sprawa ta trafiła obecnie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który 26 marca 2026 roku rozpozna skargę kasacyjną (sygn. akt II GSK 2388/25). To rozstrzygnięcie może mieć fundamentalne znaczenie dla kredytobiorców z upadłego Getin Noble Bank S.A., którzy od lat walczą o swoje prawa w sądach. Jeżeli NSA podtrzyma wyrok WSA i potwierdzi, że restrukturyzacja została przeprowadzona z naruszeniem prawa, może to otworzyć drogę do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych wobec Skarbu Państwa. Nie będzie to droga prosta ani automatyczna, bo każda sprawa będzie wymagała wykazania konkretnej szkody i związku przyczynowego, ale zmieni się punkt ciężkości całego sporu. Część odpowiedzialności może zostać przeniesiona z relacji klient - bank na poziom odpowiedzialności państwa za sposób działania jego instytucji.

W tym kontekście publikacje medialne dotyczące możliwego przedłużania postępowań nabierają jeszcze większego znaczenia. Bo jeżeli na wieloletnie procesy nakłada się dodatkowo chaos związany z restrukturyzacją i upadłością banku, to dla kredytobiorcy oznacza to nie tylko opóźnienie, ale realne zwiększenie ryzyka i niepewności.

Dlatego dzisiejsza dyskusja nie powinna koncentrować się wyłącznie na tym, kto i jak prowadził konkretne sprawy. Kluczowe pytanie jest znacznie szersze i znacznie poważniejsze: Czy system prawny zapewnia obywatelowi realną ochronę przed przewlekłością postępowania i skutkami wadliwych decyzji państwa? Jeżeli odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznacznie twierdząca, to problem spraw frankowych przestaje być wyłącznie problemem kredytów. Staje się problemem zaufania do państwa i standardów jego działania.

adw. Karolina Pilawska - Pilawska Zorski Adwokaci (www.pzadwokaci.pl)