Co nowego dla osób z niepełnosprawnościami? Plany na 2026, 2027 i 2028 r. [FAQ]

• Czy z tzw. ustawowej asystencji osobistej będą mgły skorzystać również osoby pobierające świadczenia wspierające?
• Jaki stopień niepełnosprawności osoby dorosłej będzie uprawniał do otrzymania asystencji osobistej?
• Czy osoba pobierająca świadczenie uzupełniające (tzw. 500 plus) będzie miała prawo usług w ramach bonu senioralnego?
• Które z nowych form wsparcia będą dedykowane osobom z niepełnosprawnościami pomiędzy 65 a 75 rokiem życia?
• Kiedy zostanie zlikwidowana instytucja ubezwłasnowolnienia?

Czy z tzw. ustawowej asystencji osobistej będą mgły skorzystać również osoby pobierające świadczenia wspierające?

Projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami (wersja z 26 września 2025 r.) nie zawiera takiego wyłączenia. Jeśli w toku prac legislacyjnych przepisy te nie zmienią się, to osoba uprawniona do świadczenia wspierającego będzie mogła starać się również o asystencję osobistą, o ile oczywiście spełni pozostałe kryteria.

Jaki stopień niepełnosprawności osoby dorosłej będzie uprawniał do otrzymania asystencji osobistej?

Osoba dorosła (w wieku od ukończenia 18. roku życia do ukończenia 65. roku życia) będzie musiała posiadać decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia. Od 1 kwietnia 2027 r. minimalna ilość punktów w decyzji ma wynosić 90, a od początku 2028 r. – 85 pkt. Docelowym rozwiązaniem będzie minimum 80 pkt w skali potrzeby wsparcia. Przepisy nie wskazują na to jakim konkretnie stopniem niepełnosprawności w orzeczeniu powinna legitymować się osoba z niepełnosprawnością. Biorąc pod uwagę tak wysoką punktację, w praktyce z asystencji najczęściej będą mogły korzystały osoby niepełnosprawne w stopniu znacznym. Ważnym czynnikiem branym pod uwagę przy udzieleniu asystencji osobistej i jej zakresu będzie też formularz samooceny.

Czy osoba pobierająca świadczenie uzupełniające (tzw. 500 plus) będzie miała prawo usług w ramach bonu senioralnego?

Zgodnie z nową wersją projektu, korzystanie ze świadczenia uzupełniającego nie będzie pozbawiało prawa do bonu senioralnego. Pierwotnie rzeczywiście takie było założenie. Aktualnie z bonu senioralnego nie będą mogły skorzystać osoby pobierające świadczenie wspierające. Projekt ustawy przewiduje też inne wyłączenia m.in. korzystanie z domu pomocy społecznej, usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych świadczonych przez ośrodki pomocy społecznej. Pomimo tych przypadków będzie można przyznać bon, jeżeli usługa lub opieka ma charakter doraźny i trwa nie dłużej niż 14 dni.

Które z nowych form wsparcia będą dedykowane osobom z niepełnosprawnościami pomiędzy 65 a 75 rokiem życia?

Projekt ustawy o asystencji osobistej zakłada, iż nowym rozwiązaniem zostaną objęte osoby do ukończenia przez nie 65. roku życia. Po ukończeniu 65. roku życia osoba z niepełnosprawnością będzie miała prawo do asystencji osobistej do upływu okresu, na który została wydana decyzja. Z kolei osobami , na rzecz których realizowane będą usługi wsparcia w ramach bonu senioralnego co do zasady będą osoby w wieku 75 lat lub więcej. Do końca 2028 r. warunkiem uzyskania bonu senioralnego na seniora będzie ukończenie przez niego 80. roku życia. Aby zapewnić wsparcie również osobom powyżej 65. roku życia Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej chce kontynuować program resortowy „Asystent Osobisty Osoby Niepełnosprawnej”. Jak informuje ministerstwo, w kolejnych latach resortowa asystencja obejmie seniorów w większym stopniu.

Kiedy zostanie zlikwidowana instytucja ubezwłasnowolnienia?

Ustawa o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji ma wejść w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia. Projekt zawiera też szereg przepisów przejściowych. Prace legislacyjne nad tymi zmianami nie zostały jednak jeszcze ukończone. Projekt został przyjęty przez Komitet Rady Ministrów ds. Cyfryzacji i rekomendowany do przyjęcia przez Stały Komitet Rady Ministrów.

Polecamy: Kalendarz 2026