Na jakie wsparcie finansowe i świadczenia niepieniężne można liczyć bez orzeczenia o niepełnosprawności w 2026 r.? Dostępne formy pomocy społecznej

• Kto może otrzymać wsparcie z pomocy społecznej?
• Jakie wsparcie z pomocy społecznej przysługuje bez orzeczenia o niepełnosprawności?
• Kryteria dochodowe w pomocy społecznej w 2026 r.
• Świadczenia pieniężne z pomocy społecznej
• Usługi opiekuńcze świadczone w miejscu zamieszkania
• Usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania w formie usług sąsiedzkich
• Specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone w miejscu zamieszkania
• Usługi świadczone w ośrodkach wsparcia
• Usługi wsparcia krótkoterminowego realizowane w domach pomocy społecznej
• Poradnictwo specjalistyczne
• Jak uzyskać wsparcie z pomocy społecznej?

Przy przewlekłej chorobie, niskich dochodach i w razie trudnej sytuacji życiowej można liczyć na konkretne wsparcie, którego udzielają instytucje samorządowe. Co można otrzymać nawet bez formalnego orzeczenia o niepełnosprawności?

Kto może otrzymać wsparcie z pomocy społecznej?

To na samorządach spoczywa obowiązek wspierania rodzin w trudnej sytuacji życiowej, a taką niewątpliwie jest długotrwała i ciężka choroba czy zdarzenie losowe. Także osoby bez orzeczenia o niepełnosprawności i te, które nie zostały wyodrębnione ze względu na jednostkę chorobową w Ustawie o pomocy społecznej, mogą otrzymać pomoc i ubiegać się o świadczenia z pomocy społecznej na zasadach ogólnych.

Osobami uprawnionymi do otrzymania pomocy są:

• osoby samotne i te, które z racji wieku, choroby lub innych przyczyn wymagają pomocy innych, a jej nie otrzymują,
• osoby wymagające pomocy innych, które nie są samotne, jednak rodzina nie może im takiej pomocy zapewnić.

Jakie wsparcie z pomocy społecznej przysługuje bez orzeczenia o niepełnosprawności?

Do świadczeń, o które ubiegać mogą się osoby ciężko lub długotrwale chore należą zwłaszcza:

• Usługi opiekuńcze świadczone w miejscu zamieszkania
• Usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania w formie usług sąsiedzkich
• Specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone w miejscu zamieszkania
• Usługi świadczone w ośrodkach wsparcia
• Usługi wsparcia krótkoterminowego realizowane w domach pomocy społecznej
• Poradnictwo specjalistyczne
• Świadczenia pieniężne z pomocy społecznej.

Kryteria dochodowe w pomocy społecznej w 2026 r.

Kryteria te ulegają zmianom co 3 lata, ostatnia taka zmiana miała miejsce na początku 2025 roku. Są uwzględniane przy przyznawaniu świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (zasiłków), mogą być również uwzględniane przy przyznawaniu świadczeń niepieniężnych (niektóre z tych świadczeń mogą być częściowo odpłatne).

Limity dochodu w pomocy społecznej wynoszą obecnie:

• 1010 zł dla osoby samotnie gospodarującej
• 823 zł dla osoby w rodzinie.

Świadczenia pieniężne z pomocy społecznej

W ustawie o pomocy społecznej przewidziano kilka rodzajów zasiłków:

• Zasiłek stały (dla osoby niezdolnej do pracy, jeśli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej lub osoby pozostającej w rodzinie – w zależności od sytuacji).
• Zasiłek okresowy (przysługuje w szczególności ze względu na niepełnosprawność, długotrwałą chorobę, bezrobocie): obowiązuje kryterium dochodowe (jednak może być wypłacany niezależnie od dochodu), jego kwota nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie.
• Zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy: świadczenie przyznawane na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej; zakup żywności, leków, opału, odzieży, drobne naprawy domowe. Może być przyznany w formie świadczenia niepieniężnego (bilet kredytowany).

Zasiłek celowy może zostać przyznany również osobom bezdomnym i innym osobom nieposiadającym dochodu.

Usługi opiekuńcze świadczone w miejscu zamieszkania

To głównie pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych (zakupy, gotowanie, porządki w domu), opiece higienicznej (w ubieraniu, myciu, kąpaniu, przesłaniu łóżka), zaleconej przez lekarza pielęgnacji czy też zapewnieniu kontaktów z otoczeniem.

Usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania w formie usług sąsiedzkich

To przede wszystkim pomoc w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych i podstawowej opieki higieniczno-pielęgnacyjnej (które nie wymagają specjalistycznej wiedzy i kompetencji), zapewnienie kontaktów z otoczeniem.

Specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone w miejscu zamieszkania

To usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności. Są świadczone przez osoby ze specjalnym przygotowaniem zawodowym.

Usługi świadczone w ośrodkach wsparcia

Pomoc udzielana przez dzienny dom pomocy lub klub samopomocy.

Usługi wsparcia krótkoterminowego realizowane w domach pomocy społecznej

Osoby, które wymagają doraźnej pomocy w formie pobytu całodobowego lub w formie dziennej, gdy nie można im zapewnić właściwego wsparcia w miejscu zamieszkania przez osoby, które na co dzień sprawują opiekę.

Poradnictwo specjalistyczne

Ta forma pomocy jest świadczona bez względu na osiągany dochód. Może to być zarówno poradnictwo prawne, jak i psychologiczne czy rodzinne.

Jak uzyskać wsparcie z pomocy społecznej?

Aby uzyskać pomoc społeczną, należy zgłosić się do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania ośrodka pomocy społecznej. Może to być Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie, Centrum Usług Społecznych. Także po wsparcie finansowe w postaci zasiłku stałego, okresowego czy celowego, należy zwrócić się z wnioskiem do ośrodka pomocy społecznej.

Świadczenia z pomocy społecznej zazwyczaj przyznaje się w drodze decyzji administracyjnej, wydanej na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Można się od niej odwołać do samorządowego kolegium odwoławczego.