Elastyczny czas pracy, czyli dłuższe okresy rozliczeniowe

W myśl nowych przepisów, w każdym systemie czasu pracy, o ile jest to uzasadnione przyczynami obiektywnymi, technicznymi lub dotyczącymi organizacji pracy, okres rozliczeniowy może być wydłużony do 12 miesięcy, przy zachowaniu ogólnych zasad dotyczących ochrony bezpieczeństwa i zdrowia pracowników. W praktyce oznacza to, że np. w przypadku mniejszej ilości zamówień, pracodawca może zmniejszyć liczbę dni pracy, wprowadzając dni wolne. W zamian pracownicy będą zobowiązani do świadczenia  pracy w dni, które normalnie byłyby dla nich wolne.

Ważne jest to, że nawet w sytuacji gdy pracownik w danym miesiącu, ze względu na rozkład czasu pracy, zostanie zwolniony z obowiązku jej świadczenia, przysługuje mu wynagrodzenie w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę ustalone na podstawie odrębnych przepisów. W przypadku pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, wysokość wynagrodzenia ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy.

Polecamy: Zmiany w czasie pracy kierowców

Ruchomy czas pracy

Zgodnie z nowymi przepisami, rozkład czasu pracy może przewidywać różne godziny rozpoczynania pracy a także przedział czasu, w którym pracownik sam zadecyduje o godzinie rozpoczęcia pracy.

Wykonywanie pracy, zgodnie z przyjętym rozkładem czasu pracy nie może naruszać prawa pracownika do minimalnego nieprzerwanego dobowego i tygodniowego odpoczynku. Ważne jest, że w omawianych rozkładach czasu pracy, ponowne wykonywanie pracy w tej samej dobie nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych.

Rozkład czasu pracy danego pracownika może być sporządzony w formie pisemnej lub elektronicznej, na okres krótszy niż okres rozliczeniowy, obejmujący jednak co najmniej miesiąc. Pracodawca zobowiązany jest przekazać rozkład pracownikowi co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem pracy. 

Pracodawca nie ma obowiązku sporządzania rozkładu czasu pracy, w sytuacji gdy wynika on z prawa pracy lub z umowy o pracę albo gdy ustali, w porozumieniu z pracownikiem, czas niezbędny do wykonania powierzonych zadań, uwzględniając 8 godzin pracy na dobę w przeciętnie 40-godzinnym i pięciodniowym tygodniu pracy - w takim wypadku rozkład czasu pracy ustali pracownik. Pracodawca nie ma obowiązku sporządzania rozkładu czasu pracy również wtedy, gdy na pisemny wniosek pracownika, ustali mu indywidualny rozkład czasu pracy.

Przedłużenie okresu rozliczeniowego czasu pracy oraz rozkład czasu pracy ustala się:

• w układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi; jeżeli nie jest możliwe uzgodnienie treści porozumienia ze wszystkimi zakładowymi organizacjami związkowymi, pracodawca uzgadnia treść porozumienia z reprezentatywnymi organizacjami związkowymi,
• w porozumieniu zawieranym z przedstawicielami pracowników, wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy – jeżeli u pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe.

Zwolnienie w celu załatwienia spraw osobistych

Nowe przepisy pozwalają pracownikowi na wystąpienie z pisemnym wnioskiem do pracodawcy o udzielenie zwolnienia z pracy w celu załatwienia spraw osobistych.  Pracownik jest wówczas zobowiązany do odpracowania w innym terminie godzin, na jakie udzielono zwolnienia.  Odpracowywanie to nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych, nie może jednak naruszać prawa do minimalnego nieprzerwanego dobowego i tygodniowego odpoczynku.

Zobacz również: Szkodliwe warunki a skrócenie czasu pracy