Formy zatrudnienia

Rosnące koszty życia, chęć zwiększenia dochodów lub rozwój zawodowy powodują, że coraz więcej osób decyduje się na podjęcie dodatkowego zatrudnienia. Dodatkowa aktywność zarobkowa obok etatu jest co do zasady dopuszczalna (o ile pracownik nie podpisał ze swoim aktualnym pracodawcą np. umowy o zakazie konkurencji). O wyborze właściwej umowy nie powinna jednak decydować wyłącznie wygoda stron lub poziom obciążeń publicznoprawnych. Kluczowe znaczenie ma rzeczywisty sposób wykonywania pracy: np. podporządkowanie i praca pod kierownictwem przemawiają za stosunkiem pracy, staranne wykonywanie czynności za zleceniem, a z góry oznaczony rezultat za umową o dzieło.

Zlecenie czy umowa o pracę? To nie jest jedyne pytanie, które warto sobie zadać rozważając to, na jakiej podstawie warto rozpocząć współpracę. Choć wiele osób skupionych na kontrolach zreformowanej PIP na chwilę o tym zapomniało, źródłem sporów są od lat również różnice między umową zlecenia a o dzieło. I w tym wypadku pomyłka również przekłada się na finanse.

W dniu 8 lipca 2026 r. weszła w życie większość przepisów ustawy z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 473). Wyjątkiem są przepisy art. 1 pkt 6 lit. b i pkt 17, art. 9-12 oraz art. 17, które weszły w życie z 8 kwietnia 2026 r. Prezydent RP podpisał tę ustawę 2 kwietnia ale też skierował ją w trybie kontroli następczej do Trybunału Konstytucyjnego - co jednak nie wstrzymuje wejścia w życie nowych przepisów. Ta nowelizacja m.in. nadaje Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) uprawnienia do wydawania decyzji administracyjnych o przekształceniu nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych w umowy o pracę. Wydanie decyzji musi być jednak poprzedzone wydaniem polecenia usunięcia naruszeń, a dopiero jeśli to nie nastąpi, zostanie wydana decyzja. Od tej decyzji będzie przysługiwało odwołanie do sądu.

Czy wspólnik spółki cywilnej może być w niej zatrudniony i może z tego tytułu podlegać ubezpieczeniom społecznym? Na ten tematy wypowiedział się Sąd Najwyższy. I choć nie miał wątpliwości, zwrócił uwagę na szczegóły.

Jak prawidłowo opodatkować uzyskany dochód? Odpowiedź na to pytanie nie zawsze jest prosta. Dodatkowe wątpliwości pojawiają się w przypadku dochodów, które po spełnieniu określonych warunków mogą być objęte zwolnieniem od podatku. Dokonanie korzystnej interpretacji jest wówczas podwójnie kuszące.

Jak zmieniły się zasady legalizacji pracy cudzoziemców w Polsce? Choć przepisy ustawy weszły w życie w połowie 2025 roku, to nowe przepisy wykonawcze do niej zostały opublikowane dopiero tuż przed końcem roku. Jakich zasad trzeba ocenie przestrzegać?