Pelet i brykiety drzewne: będą nowe przepisy i wymagania jakościowe dla producentów. Ceny pójdą w górę już w 2025 roku?

• Jakość na rynku brykietów i peletów drzewnych: jak jest obecnie. Certyfikaty ENplus lub DINplus oraz normy PN-EN ISO 17225
• Nowe rozporządzenie w sprawie wymagań jakościowych dla brykietu i peletu z biomasy
• Wymagania jakościowe dla brykietu i peletu z biomasy (drzew i krzewów) – co wynika z projektu rozporządzenia MKiŚ
• Od kiedy będą obowiązywać nowe przepisy? 

Jakość na rynku brykietów i peletów drzewnych: jak jest obecnie. Certyfikaty ENplus lub DINplus oraz normy PN-EN ISO 17225

Jak wyjaśnia Ministerstwo Klimatu i Środowiska w uzasadnieniu omawianego projektu, w aktualnym stanie prawnym nie ma określonych wymagań jakościowych dla paliw stałych z biomasy (w tym także dla brykietów i peletu z drzew i krzewów).

Ale wielu krajowych producentów produkuje i wprowadza, zarówno na rynek krajowy i zagraniczny, pelet posiadający certyfikat jakości ENplus lub DINplus. Systemy certyfikacji ENplus i DINplus standaryzują wymagania produkcyjne jak i jakościowe paliw stałych z biomasy.

Aktualnie wymagania jakościowe dla peletu czy też brykietu drzewnego spalanego w indywidualnych urządzeniach grzewczych zawarte są w instrukcjach obsługi urządzeń grzewczych w formie wykazu zalecanych parametrów jakościowych paliwa oraz informacji, że stosowanie paliwa o innych parametrach może spowodować nieprawidłową pracę urządzenia i utratę gwarancji. 
Certyfikacja jest dobrowolna i wdrażają ją producenci, którzy chcą zapewnić produkt najlepszej jakości i wprowadzają do obrotu swoje produkty głównie poza granicami naszego kraju, co powoduje, że na rynku krajowym jest więcej paliw stałych formowanych bez informacji o ich jakości. 

Dodatkowo w ramach serii norm PN-EN ISO 17225, których stosowanie jest dobrowolne, stworzono jednoznaczne zasady klasyfikacji paliw stałych z biomasy, w tym peletu i brykietu drzewnego z przeznaczeniem do wykorzystania m.in. w sektorze bytowo-komunalnym. Normy te stanowią narzędzie, które ma umożliwić przejrzysty handel tymi paliwami oraz usprawnić komunikację pomiędzy producentem/sprzedawcą a użytkownikiem, jak również z producentami urządzeń grzewczych na paliwa stałe z biomasy. 

MKiŚ podkreśla, że możliwość sprzedaży paliw stałych z biomasy niespełniających żadnych wymagań jakościowych może prowadzić do nieuczciwych praktyk polegających na wprowadzaniu na rynek paliw stałych z biomasy zanieczyszczonych odpadami meblarskimi bądź plastikami. Paliwa stałe z biomasy formowane (głównie z biomasy drzewnej i w mniejszym stopniu niedrzewnej) są najczęściej stosowane w gospodarstwach domowych i instalacjach o nominalnej mocy cieplnej mniejszej niż 1 MW. Wobec tego w projekcie zaproponowano wymagania jakościowe dla biomasy pozyskanej z drzew lub krzewów w postaci peletu i brykietu.

Nowe rozporządzenie w sprawie wymagań jakościowych dla brykietu i peletu z biomasy

To nowe rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska ma być wydane na podstawie art. 3b ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1209 i …..) zwanej dalej „ustawą”, w brzmieniu nadanym ustawą z 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (nr w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów – UC33, druk sejmowy 813). Przy czym warto zauważyć, że proces legislacyjny ww. ustawy z 27 listopada 2024 r. jeszcze się nie zakończył.

Określenie w ww. ustawie upoważnienia do wydania omawianego rozporządzenia, stanowi realizację rekomendacji z przeprowadzonego przeglądu wymagań jakościowych dla paliw stałych, o którym mowa w art. 3a ust. 2a ustawy, w ramach którego – ze względu na potrzebę poprawy jakości powietrza, w tym ograniczenia emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji – wskazano na potrzebę ustanowienia wymagań jakościowych dla paliw stałych z biomasy wprowadzanych do obrotu z przeznaczeniem do użycia w gospodarstwach domowych lub w instalacjach spalania o nominalnej mocy cieplnej mniejszej niż 1 MW. Jest to także realizacja kamienia milowego B5G pn. Wejście w życie przepisów określających standardy jakości paliw stałych z biomasy, ujętego w ramach reformy B.1.1. Czyste powietrze i efektywność energetyczna w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).

Wymagania jakościowe dla brykietu i peletu z biomasy (drzew i krzewów) – co wynika z projektu rozporządzenia MKiŚ

Jak już wspomniano, nowe rozporządzenie określi wymagania jakościowe dla biomasy pozyskanej z drzew i krzewów, wprowadzanej do obrotu lub obejmowanej procedurą celną dopuszczenia do obrotu w postaci brykietu lub peletu, z przeznaczeniem do użycia w gospodarstwach domowych lub w instalacjach spalania o nominalnej mocy cieplnej mniejszej niż 1 MW. 

Zgodnie omawianym projektem wymagania te zostaną określone w załączniku do rozporządzenia w formie tabelarycznej. Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazuje, że te parametry jakościowe i ich wartości są zbieżne z wymaganiami normy PN-EN 17225.

Tabela nr 1 określi wymagania jakościowe dla brykietu z biomasy pozyskanej z drzew i krzewów:

Lp.	Parametr	Symbol	Jednostka	Wartość
				minimalna	maksymalna
1	Zawartość wilgoci	W	% w stanie roboczym 1)	–	12,00
2	Zawartość popiołu	A	% w stanie suchym 2)	–	3,00
3	Gęstość ziarna	DE	g/cm 3 w stanie roboczym 1)	0,90	–
4	Zawartość dodatków 3)	–	% w stanie roboczym 1)	–	2,00
5	Wartość opałowa	Q	MJ/kg w stanie roboczym 1)	15,50	–
6	Zawartość azotu	N	% w stanie suchym 2)	–	0,30
7	Zawartość siarki całkowitej	S	% w stanie suchym 2)	–	0,04
8	Zawartość chloru	Cl	% w stanie suchym 2)	–	0,02

Objaśnienia:
1) Stan, w którym paliwo jest użytkowane.   
2) Stan po suszeniu przez ponad dwie godziny w temperaturze 105–110˚C.
3) Dodatki wspomagające produkcję, transport lub spalanie: dodatki do prasowania, inhibitory żużlowania lub inne, takie jak skrobia, mąka kukurydziana oraz ziemniaczana, olej roślinny, lignina.

W tabeli nr 2 określone będą wymagania dla peletu z biomasy pozyskanej z drzew i krzewów:

Lp.	Parametr	Symbol	Jednostka	Wartość
				minimalna	maksymalna
1	Średnica	D	mm	6,00	8,00
2	Długość	L	mm	3,15	40,00
3	Zawartość wilgoci	W	% w stanie roboczym 1)	–	10,00
4	Zawartość popiołu	A	% w stanie suchym 2)	–	1,20
5	Wytrzymałość mechaniczna	DU	% w stanie roboczym 1)	97,50	–
6	Zawartość frakcji drobnej	F	% w stanie roboczym 1)	–	1,00
7	Wartość opałowa	Q	MJ/kg w stanie roboczym 1)	16,50	–
8	Gęstość nasypowa	BD	kg/m 3 w stanie roboczym 1)	600,00	750,00
9	Zawartość dodatków 3)	–	% w stanie roboczym 1)	–	2,00
10	Zawartość azotu	N	% w stanie suchym 2)	–	0,30
11	Zawartość siarki całkowitej	S	% w stanie suchym 2)	–	0,04
12	Zawartość chloru	Cl	% w stanie suchym 2)	–	0,02

Objaśnienia:
1) Stan, w którym paliwo jest użytkowane.   
2) Stan po suszeniu przez ponad dwie godziny w temperaturze 105–110˚C.
3) Dodatki wspomagające produkcję, transport lub spalanie: dodatki do prasowania, inhibitory żużlowania lub inne, takie jak skrobia, mąka kukurydziana oraz ziemniaczana, olej roślinny, lignina.

Natomiast w tabeli nr 3 określone będą wymagania dla peletu do urządzeń grzewczych 3, 4 i 5 klasy energetycznej lub spełniających wymogi  ekoprojektu1):

Lp.	Parametr	Symbol	Jednostka	Wartość
				minimalna	maksymalna
1	Średnica	D	mm	6,00	8,00
2	Długość	L	mm	3,15	40,00
3	Zawartość wilgoci	W	% w stanie roboczym 2)	–	10,00
4	Zawartość popiołu	A	% w stanie suchym 3)	–	0,70
5	Wytrzymałość mechaniczna	DU	% w stanie roboczym 2)	98,00	–
6	Zawartość frakcji drobnej	F	% w stanie roboczym 2)	–	1,00
7	Wartość opałowa	Q	MJ/kg w stanie roboczym 2)	16,50	–
8	Gęstość nasypowa	BD	kg/m 3 w stanie roboczym 2)	600,00	750,00
9	Zawartość dodatków 4)	–	% w stanie roboczym 2)	–	2,00
10	Zawartość azotu	N	% w stanie suchym 3)	–	0,30
11	Zawartość siarki całkowitej	S	% w stanie suchym 3)	–	0,04
12	Zawartość chloru	Cl	% w stanie suchym 3)	–	0,02

Objaśnienia:
1)   Do urządzeń grzewczych 3, 4 i 5 klasy energetycznej lub spełniających wymagania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającej ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią (Dz. Urz. UE L 285 z 31.10.2009, str. 10 oraz Dz. Urz. UE L 315 z 14.11.2012, str. 1), wskazanych w normie przenoszącej normę europejską EN 303-5, w celu dotrzymania kryteriów energetycznych oraz emisyjnych. 
2) Stan, w którym paliwo jest użytkowane.   
3) Stan po suszeniu przez ponad dwie godziny w temperaturze 105–110˚C.
4) Dodatki wspomagające produkcję, transport lub spalanie: dodatki do prasowania, inhibitory żużlowania lub inne, takie jak skrobia, mąka kukurydziana oraz ziemniaczana, olej roślinny, lignina.

Od kiedy będą obowiązywać nowe przepisy? 

Rozporządzenie ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Aktualnie toczy się proces legislacyjny tego rozporządzenia. Ale trzeba poczekać na zakończenie procesu legislacyjnego i wejście w życie (zaplanowane na 1 lutego 2025 r.) ww. ustawy z 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw. Bowiem ta ustawa określa upoważnienie do wydania omawianego rozporządzenia.

Ponadto zgodnie z pismem Ministerstwa Rozwoju i Technologii z 7 lutego 2025 r (znak DOT-IV.5115.9.2025.BHK(1)), omawiany projekt rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska, został notyfikowany Komisji Europejskiej 4 lutego 2025 r. pod numerem 2025/0073/PL. Wyznaczony przez Komisję Europejską okres tzw. standstill, w czasie którego państwo członkowskie powinno odroczyć przyjęcie notyfikowanego projektu, upływa 5 maja 2025 r.

A zatem wejście w życie nowego rozporządzenia w sprawie wymagań jakościowych dla peletu i brykietu z biomasy pozyskanej z drzew i krzewów jest możliwe dopiero po 5 maja 2025 r.

Źródło: Projekt rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie wymagań jakościowych dla biomasy pozyskanej z drzew i krzewów wprowadzanej do obrotu lub obejmowanej procedurą celną dopuszczenia do obrotu w postaci brykietu lub peletu.

oprac. Paweł Huczko