REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zasada domniemania niewinności

Zasada domniemania niewinności/ Fot. Fotolia
Zasada domniemania niewinności/ Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Zasada domniemania niewinności w procesach karnych powinna zostać wzmocniona – tak zdecydowali ministrowie sprawiedliwości i spraw wewnętrznych w ramach Radu UE. Na czym polega przyjęcie domniemania niewinności podejrzanego i oskarżonego w postępowaniu karnym?

Zbliżanie poszczególnych porządków prawnych służy wzmocnieniu wzajemnego zaufania organów ścigania w UE i pozwala na ściślejszą współpracę organów wymiaru sprawiedliwości. W dobie dużej mobilności obywateli UE jest to konieczne do zagwarantowania bezpieczeństwa i sprawiedliwości wewnątrz Unii. Podnoszenie standardów procesowych w Unii służy także interesom obywateli polskich, zarówno tych przebywających na emigracji, jak i turystów, którzy popadli w konflikt z prawem za granicą - powiedział minister sprawiedliwości Cezary Grabarczyk obecny na spotkaniu w Brukseli.

REKLAMA

Zobacz również: Prawo do obrony obwinionego

Domniemanie niewinności - definicja

W obecnie opracowywanych przepisach chodzi o jasne stwierdzenie, że osoba podejrzana i oskarżana w procesie jest uznawana za niewinną aż do chwili zapadnięcia prawomocnego wyroku w jej sprawie (sedno domniemania niewinności). To kolejny element harmonizacji prawa procesowego, którego plan (tzw. mapę drogową) nakreśliła UE w 2009 r.

Prawo do uczestnictwa w rozprawie karnej

Co do zasady wszystkie państwa członkowskie są zgodne. Problem stanowiła jednak druga część przepisów - prawo do uczestnictwa w rozprawie podczas całego postępowania karnego, które jest odrębne w stosunku do domniemania niewinności.

W państwach członkowskich istnieją rozmaite typy postępowań karnych. I tak wykroczenia drobne, np. drogowe, kończą się na ogół mandatem, a nie rozprawą w sądzie. Chodziło zatem o wyłączenie tego typu postępowań uproszczonych z tego uprawnienia, bo przecież nie da się zapewnić prawa do uczestnictwa w procesie, jeśli takiego procesu nie ma. Problem polegał na tym, że to wyłączenie - w celu objęcia nowym prawem unijnym różnych typów postępowań w wykroczeniach błahych - musiało być na tyle szerokie, by objąć stosowane w państwach członkowskich różne typy postępowań w takich przypadkach. Niektóre kraje unijne drobne wykroczenia rozstrzygają w postępowaniu administracyjnym, inne z kolei stosują tryb wykroczeniowy, a jeszcze inne traktują je jako zwykłe sprawy karne czy stosują procedurę pisemną. Np. w Austrii sprawy związane z mandatami rozstrzyga starosta w postępowaniu administracyjnym. W Skandynawii większość takich spraw rozstrzyga w postępowaniu policja albo prokuratura. W Polsce z kolei mamy kodeks wykroczeniowy, który pozwala policji karać mandatami np. piratów drogowych.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Dlatego nie było łatwe znalezienie wspólnego mianownika godzącego wszystkie systemy prawne.

Porozmawiaj o tym na naszym FORUM!

Elementy zasady domniemania niewinności

Gwarancje przewidziane w dyrektywie, np. prawo do zachowania milczenia czy prawo do udziału w rozprawie, znane są porządkom prawnym państw członkowskich, bywają jednak w rozmaity sposób stosowane i interpretowane. Przyjęcie wspólnych standardów w dużej mierze niweluje te różnice, co ułatwia obywatelom korzystanie z ich praw w sytuacjach transgranicznych - podsumował Grabarczyk.

Zobacz również: Prawo do obrony w procesie karnym

Domniemanie winy w przypadku wykroczenia

REKLAMA

Nie wiadomo, jak będą przebiegać negocjacje z Parlamentem Europejskim, które mogą się rozpocząć już na początku przyszłego roku. PE ma bowiem jeszcze bardziej pryncypialne podejście do niewinności oskarżanej osoby - uważa, że w ogóle nie można domniemywać, że ktoś jest winien.

W przypadku np. wykroczeń drogowych dla uproszczenia przyjmuje się, że dana osoba jest winna. W sytuacji kierowców, którym fotoradar zrobi zdjęcie z czytelnymi numerami rejestracyjnymi, w niektórych krajach stosuje się domniemanie co do faktu, że to właściciel prowadził samochód. I dopiero dana osoba, jeśli sprawa jej nie dotyczy, musi udowadniać, że to jednak nie ona siedziała za kierownicą. Takie postępowanie na podstawie domniemania faktów powoduje odwrócenie ciężaru dowodu i to nie prokuratura ma udowodnić winę, ale oskarżana osoba. Tego typu uproszczenia w domniemaniu faktów, dotyczących drobnych wykroczeń, np. drogowych, stosuje się w Niemczech czy Holandii. PE jest przeciwny takiemu podejściu.

Domniemanie niewinności w mediach

Kolejny ważny element, który mają wnieść nowe przepisy, to zapewnienie, by organy śledcze unikały wypowiadania się o winie czy też jej sugerowania w mediach, zanim zostanie ona udowodniona.

Nieformalne porozumienie ministrów będzie musiało poczekać na wspólne stanowisko europarlamentu, ale to oznacza, że instytucje mogą już negocjować. Potem Rada przyjmie wspólne stanowisko, które doprowadzi do dalszych negocjacji z PE; z nich powinien już się wyłonić ostateczny kształt dyrektywy.

Polecamy serwis: Sprawy karne

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: PAP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/15
    Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
    od 1 stycznia i od 1 lipca
    od 1 stycznia i od 1 czerwca
    od 1 lutego i od 1 lipca
    Następne
    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Przepisy się zmieniły i w 2024 r. pracodawca udzieli przeciętnemu pracownikowi 35 dni wolnego. Niektórzy będą odpoczywali dłużej. Sprawdź, jak wnioskować.

    W 2024 roku na 366 dni co do zasady przypadnie 115 dni wolnych od pracy i 251 dni pracujących. To jednak tylko punkt wyjścia. Przeciętny pracownik będzie miał możliwość wykorzystania 35 dni urlopów i zwolnień od pracy. Istnieją też grupy pracowników, które mają jeszcze większe uprawnienia.

    Dorabianie do renty i wcześniejszej emerytury w 2024 roku. Wyższe limity od 1 marca. 5 278,30 zł brutto bez zmniejszenia świadczenia

    Od 1 marca 2024 r. renciści i osoby na wcześniejszych emeryturach mogą zarobić prawie 10 tys. zł i nie stracą prawa do świadczenia. W tym dniu zmieniają się graniczne kwoty przychodu (limity) dla pracujących rencistów i emerytów, którzy nie ukończyli powszechnego wieku emerytalnego, czyli 60 lat kobieta i 65 lat mężczyzna. 

    Zaraz minie ważny termin! Do 29 lutego renciści i wcześniejsi emeryci muszą powiadomić ZUS o dodatkowych zarobkach

    Najpóźniej 29 lutego 2024 r. renciści i wcześniejsi emeryci, którzy w 2023 roku dorabiali do swoich świadczeń, mają czas, by poinformować ZUS o dodatkowych przychodach. Mowa tu o przychodach z umowy o pracę, umowy zlecenia a także z działalności gospodarczej.

    Koniec ze sznyclem, filetem i szynką. Nie będzie można stosować nazw towarów pochodzenia zwierzęcego dla produktów roślinnych

    Czy takie rzeczy to już w Polsce? Nie, póki co na taki krok zdecydował się francuski rząd. Pewne nazwy produktów pochodzenia zwierzęcego nie będą mogły być wykorzystywane przy sprzedaży towarów pochodzenia roślinnego. 

    REKLAMA

    Rada Ministrów: Będzie nowelizacja ustawy o transporcie drogowym. Celem jest eliminacja nieuczciwych praktyk w transporcie drogowym

    Rada Ministrów ma przyjąć i skierować do Sejmu nowelizację ustawy o transporcie drogowym. Tak wynika z założeń projektu ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym, przyjętym przez rząd. Organem odpowiedzialnym za przedłożenie projektu jest Ministerstwo Infrastruktury.

    RPO o braku waloryzacji u żołnierzy i funkcjonariuszy. Ich emerytury zostały zaniżone o 7,8%

    Sprawa to 2023 r., ale wielokrotnie pisali o niej mundurowi w komentarzach do artykułów Infor.pl dotyczących podwyżek w 2024 r. Byli żołnierze i policjanci twierdzą, że w 2023 r. zostali "legislacyjnie oszukani".

    Zmiany w prawie autorskim 2024. Czy algorytmy sztucznej inteligencji naruszają prawa twórców?

    W Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego trwają obecnie prace nad nowelizacją ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz niektórych innych ustaw. Zmiany w polskiej ustawie o prawach autorskich mogą przesądzić, że algorytmy sztucznej inteligencji (SI) generujące nowe treści naruszają prawa twórców - ocenił prof. Grzegorz Tylec, ekspert ds. ochrony praw autorskich. Takie podejście jest nowością nie tylko w Europie, ale być może na całym świecie - dodał.

    Zmiany podatkowe dla przedsiębiorców. Jest pierwszy konkret "kasowy PIT"

    Zmiany podatkowe dla przedsiębiorców już na horyzoncie. Jest pierwszy konkret, rząd przygotował projekt dotyczący wprowadzenia kasowego PIT przez przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w niewielkich rozmiarach.

    REKLAMA

    Niższe stawki dla adwokata z urzędu? Ważne orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego

    Zgodnie z wtorkowym orzeczeniem trybunału, norma przewidująca niższe wynagrodzenie dla adwokatów świadczących pomoc prawną z urzędu niż wynagrodzenie dla adwokatów będących pełnomocnikami z wyboru, narusza konstytucję.

    Minister do spraw Społeczeństwa Obywatelskiego. Czym zajmuje się ten członek rządu

    Minister do spraw Społeczeństwa Obywatelskiego to, obok Ministra Równości nowość w składzie polskiego rządu. Stanowisko to utworzył premier Donald Tusk, a prezydent Andrzej Duda powołał na nie Agnieszkę Buczyńską. Szef rządu określił także zakres działania Ministra do spraw Społeczeństwa Obywatelskiego. Czym zajmuje się ten członek rządu?

    REKLAMA