Kategorie

Łączenie spraw w postępowaniu karnym

Proces karny./ Fot. Fotolia
Przesłanki łączenia postępowań karnych mają charakter ocenny. Przepisy Kodeksu postępowania karnego zostawiają sędziom pewien margines swobody odnoszący się do możliwości łączenia spraw karnych. Ma to zapewnić realizację celów procesu – pełnego i rzetelnego rozpoznania sprawy oraz orzekania bez zbędnej zwłoki.

Każdą przesłankę, należy oceniać w kontekście konkretnej sprawy. Jedna i ta sama okoliczność po przeanalizowaniu na tle jednej sprawy, może stanowić przesłankę pozytywną, a na tle kolejnej sprawy, przesłankę negatywną. Za łącznym rozpatrywaniem spraw przemawia przede wszystkim ekonomia procesowa.

Zalety

Reklama

Postępowanie podczas procesu złożonego jest szybsze, a jego koszty mniejsze niż podczas rozpoznawania spraw oddzielnie. Prowadzi się wówczas jedno postępowanie dowodowe, jeden raz przesłuchuje świadków czy biegłych, co znacznie przyspiesza postępowanie. Uzasadnieniem są tu względy techniczne jak również merytoryczne. Łączne rozpoznanie spraw ułatwia postępowanie dowodowe, pozwala dotrzeć do prawdy materialnej, a tym samym wpływa korzystnie na trafność orzekania, realizując tym samym główne cele procesu karnego. Łączne rozpoznanie spraw ułatwia ocenę aspektów przedmiotowych, warunkujących sądowy wymiar kary kwestii podmiotowych, a także ułatwia orzeczenie w wyroku kary łącznej. Łączenie spraw sprzyja również pełnemu i właściwemu zrekonstruowaniu obrazu przestępnego współdziałania i ról, jakie odgrywali w nim oskarżeni.

Przyczynić się może ponadto do usprawnienia procesu, obniżenia jego kosztów oraz realizacji dyrektywy rozstrzygania spraw w rozsądnym terminie. Rachunek ekonomiczny, a przede wszystkim względy sprawiedliwościowe, przemawiają za tym, aby wszystkie osoby współdziałające we wszystkich możliwych kombinacjach przy popełnieniu czynu zabronionego i to zarówno sprawczo (współsprawcy, sprawcy bezpośredni i kierowniczy lub polecający – art. 18 § 1 Kodeksu karnego), jak i niesprawczo ( podżegacze oraz pomocnicy – art. 18 § 2 i 3 k.k.), o ile nie stoją na przeszkodzie trudności procesowe, ponosili odpowiedzialność karną w jednym postępowaniu i dzieje się tak stosunkowo często. Sąd, a w postępowaniu przygotowawczym organ je prowadzący, decydując o połączeniu spraw do wspólnego rozpatrzenia, muszą kierować się rozwagą. Nadmiernie łączenie spraw może prowadzić do wydłużenia procesu, a co za tym idzie, do jego nieefektywności. Łączenie spraw karnych ma tez istotne znaczenie dla zachowania podstawowych gwarancji procesowych. Gdyby bowiem doszło do sytuacji, w której osoba występująca w charakterze strony oskarżonej w jednej sprawie była w innym powiązanym postępowaniu przesłuchiwana jako świadek jej prawa procesowe, zwłaszcza prawo do obrony byłyby poważnie zagrożone.

Zobacz również: Jakie są prawa obywatela w postępowaniu karnym?

Pamiętać trzeba również, że łączenie postępowań karnych, tak samo jak i ich rozdzielanie, stwarza niebezpieczeństwo wystąpienia zjawiska nadużycia prawa, zarówno ze strony organów procesowych, jak również uczestników procesu.

Znamiona nadużycia prawa ma każde posunięcie, które nie jest nacechowane zasadniczymi celami przypisanymi tym instytucjom, czyli realizacji zasady prawdy, trafnej represji karnej oraz zachowania elementarnych gwarancji procesowych. Art. 34 § 3 k.p.k. statuuje dla sądu możliwość rozłączenia wcześniej połączonych spraw i odrębnego rozpatrzenia spraw poszczególnych osób lub o poszczególne czyny zawsze ilekroć przyczyny uzasadniające oddzielne ich rozpoznanie.

Zobacz również: Jak przebiega procedura wydania wyroku?

Zasady

Łączenie spraw nie jest zatem obowiązkowe, ale ma charakter celowościowy.

Reklama

Stwierdzić można zatem, że zasada łączności spraw oznacza jedynie względną konieczność rozpatrywania w jednym postępowaniu karnym wszystkich ujawnionych czynów wszystkich ujawnionych sprawców, które wykazują między sobą związek merytoryczny. Obligatoryjny charakter ma jedynie właściwość z łączności spraw i jest nakazana obowiązującymi przepisami. Oznacza to, że jeżeli już nastąpiło łączenie spraw, wówczas muszą być przestrzegane reguły wynikające z ustawy. Okoliczności utrudniające łączne rozpoznanie sprawy mogą mieć rozmaity charakter. Przy sprawie wieloosobowej mogą być to przede wszystkim względy techniczne i praktyczne. Gdy sprawa jest bowiem nader rozbudowana, np. co do liczby oskarżonych może się zdarzyć się, że rozprawa będzie niemożliwa do przeprowadzenia, chociażby z powodu braku wystarczająco potrzebnego miejsca dla wszystkich uczestników procesu na sali rozpraw. Czynny udział każdego z nich podczas postępowania przed sądem może prowadzić zbędnej przewlekłości rozprawy.

Konieczność przedłużania czasu rozprawy czy też poszukiwania sali odpowiedniej rozmiarowo dla pomieszczenia wszystkich występujących w sprawie powodują dodatkowe koszty procesu. Ponadto,  w sprawie rozbudowanej, przy dużej liczbie oskarżonych, którzy w dodatku wyjaśniają odmiennie, może pojawić się wiele niejasności i wątpliwości. Okoliczność ta z kolei może utrudniać poznanie prawdy materialnej – czyli jednego z głównych celów, dla jakich proces jest w ogóle prowadzony. Mało tego, zdarzyć się może również, że oskarżeni, chcąc uniknąć odpowiedzialności karnej, będą starać się wykorzystać powstałe przy złożoności procesu zamieszanie i w sprawie, mówiąc językiem potocznym – kombinować, czyli wykorzystywać uprawnienia im przysługujące w procesie w sposób nadmierny i niezgodny z ich docelowym przeznaczeniem. Wszystkie te okoliczności należy mieć na uwadze przy podejmowaniu decyzji o połączeniu spraw karnych do wspólnego rozpoznania.

Zobacz również serwis: Sprawy karne

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    20 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pobieranie torrentów - wyrok TSUE

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, iż dostawca internetu może systematycznie rejestrować adresy IP użytkowników oraz udostępniać ich nazwy i adresy pocztowe podmiotowi praw własności intelektualnej lub osobie trzeciej, zajmującej się windykacją tych praw.

    TSUE o dochodzeniu sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy"

    Były więzień Auschwitz nie może dochodzić sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy". Tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Pokazy dla seniorów – propozycje zmian

    Pokazy, często kierowane do seniorów, mogą być źródłem nieuczciwych praktyk przedsiębiorców. UOKiK przygotował propozycje zmian w przepisach.

    Zniesławienie – jak można dochodzić odpowiedzialności sprawcy?

    Zniesławienie to przestępstwo, a jego ofiara może dochodzić odpowiedzialności sprawcy w postępowaniu karnym. W jaki sposób?

    SN o kwalifikacji danego związku chemicznego w sprawie o narkotyki

    Zdaniem Sądu Najwyższego o tym jak kwalifikować dany związek chemiczny w sprawie o narkotyki decyduje sąd orzekający.

    Wakacje 2021 - prawa pasażerów

    W wakacje 2021 r. ruch pasażerski będzie zależał od sytuacji epidemiologicznej. O jakich prawach powinni pamiętać pasażerowie?

    Dobry start 2021 – wniosek

    Wniosek o świadczenie dobry start w 2021 r. rodzice złożą według zmienionych zasad. Od kiedy będą przyjmowane wnioski?

    PESEL w spisie powszechnym - UODO wystąpił do GUS

    Prezes UODO wystąpił do GUS w sprawie wątpliwości dotyczących procesu pozyskiwania numeru PESEL od osób dokonujących tzw. samospisu internetowego.

    Termin wdrożenia e-doręczeń przesunięty?

    Przesunięcie terminu wdrożenia e-doręczeń zakłada nowelizacja uchwalona przez Sejm. Kiedy mają wejść w życie nowe przepisy?

    Emerytura dla zwierząt służących w służbach mundurowych

    Rząd przyjął projekt ustawy regulującej status zwierząt w służbach mundurowych. Projekt zmienia w tym zakresie m.in. ustawę o Policji oraz szereg innych aktów prawnych.

    Świadczenia dla niepełnosprawnych w 2021 r.

    Świadczenia dla osób niepełnosprawnych w 2021 r. obejmują m.in. renty, zasiłki pielęgnacyjne czy świadczenia dla osób niesamodzielnych.

    NIK o dzierżawie gruntów rolnych w parkach narodowych

    Niezgodny z prawem wybór dzierżawców, naruszanie zasad równego dostępu do udziału w przetargu oraz jawności i jednolitości postępowania, a także niezapewnienie najkorzystniejszego wyniku przetargu – takie nieprawidłowości w gospodarowaniu gruntami rolnymi Skarbu Państwa stwierdziła NIK w sześciu na siedem skontrolowanych parków narodowych.

    Nabór wniosków o wsparcie na zalesianie do 02.08.2021 r.

    Do 02.08.2021 r. odbywać się będzie nabór wniosków o przyznanie wsparcia na zalesienie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Beneficjentem w zakresie kosztów założenia uprawy leśnej mogą być nie tylko rolnicy, ale również jednostki samorządu terytorialnego i jednostki organizacyjne gmin, powiatów oraz województw.

    Ryczałt na dojazdy dla funkcjonariusza Służby Więziennej

    Co do zasady świadczenia otrzymywane przez funkcjonariuszy Służby Więziennej stanowią dla nich przychód ze stosunku służbowego. Nie oznacza to jednak, że zawsze będą one podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

    Reforma przepisów o nieletnich - zmiany w izolacji sprawców najcięższych przestępstw

    W resorcie sprawiedliwości przygotowano projekt ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Ma on skutecznie zniechęcić ich do łamania prawa. Nowe przepisy powinny też zapewnić odpowiednie środki reakcji, gdy nieletni popełnią wykroczenie, przestępstwo lub są mocno zdemoralizowani.

    RIO: wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej

    Wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej, w tym także na tym stanowisku może zatrudnić komendanta gminnego związku ochotniczych straży pożarnych – podkreśliła Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku.

    Projekt Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej – informacje, wyjaśnienia

    W ostatnim czasie opublikowano treść projektu Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej. Rozpoczęły się również konsultacje społeczne, w których udział bezpośrednio bierze kadra kierownicza Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Państwowej Straży Pożarnej.

    Test sprawności fizycznej policjantów 2021 r.

    Zgodnie z zapisami ustawy o Policji policjant jest obowiązany utrzymywać sprawność fizyczną zapewniającą wykonywanie przez niego zadań służbowych. Co roku policjanci przystępują do testów sprawności fizycznej, których zaliczenie jest wymagane. Każdego funkcjonariusza Policji obowiązuje minimalny poziom sprawności motorycznej, gwarantujący efektywność podejmowanych działań. Testy nie dotyczą osób ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji, ale policjantów w czynnej służbie, a więc tych osób, które w procesie rekrutacji oraz w późniejszych latach służby wykazały się wymaganą sprawnością fizyczną.

    Nowe definicje w ustawie Prawo o ruchu drogowym

    20 maja oraz 1 czerwca 2021 r. weszły w życie dwie nowelizacje ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zmiany zawarte w tych przepisach w istotny sposób wpłyną na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

    56 mln złotych z Programu Infrastruktura i Środowisko trafi do jednostek policji w całym kraju

    Prawie 500 sztuk motocykli trafi do jednostek policji w całym kraju. Zakupy będą realizowane z pieniędzy unijnych.

    W konsultacjach projekt zmian odnoszący się do sądów wojskowych

    Zmiany w organizacji kolegiów sądów wojskowych, analogiczne do wprowadzonych w lutym zeszłego roku w sądach powszechnych oraz związane z nimi nowe zasady opiniowania kandydatów na sędziów wojskowych - przewiduje projekt resortu sprawiedliwości, nad którym w maju trwają konsultacje.

    Wydawanie pozwoleń na broń prywatną żołnierzom zawodowym

    Posiadanie broni palnej lub amunicji do niej bez wymaganego pozwolenia jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Z kolei posiadanie bez wymaganej rejestracji broni pneumatycznej lub bez pozwolenia miotacza gazu obezwładniającego (z wyłączeniem ręcznego) lub narzędzia albo urządzenia, którego używanie może zagrażać życiu lub zdrowiu, jest wykroczeniem. Jak wygląda procedura wydawania żołnierzom zawodowym pozwolenia na broń? Kiedy pozwolenie nie jest potrzebne?

    Zmiany w funduszach na nagrody i zapomogi żołnierzy niezawodowych już od 24.06.2021

    Od 24.06.2021 Minister Obrony Narodowej będzie mógł z własnej inicjatywy przekazać do dyspozycji dowódcy jednostki wojskowej środki funduszu pozostające w jego dyspozycji z przeznaczeniem na nagrody dla żołnierzy niezawodowych pełniących służbę wojskową w podległych temu dowódcy jednostkach wojskowych.

    Skutki doręczenia aktu inwestorowi posiadającemu pełnomocnika

    Organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.

    Renty dożywotnie z rosnącym zainteresowaniem seniorów

    Renty dożywotnie cieszą się coraz większym zainteresowaniem seniorów. Rośnie również liczna sporów sądowych związanych z umowami renty lub dożywocia.