reklama
| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Infor.pl > Prawo > Sprawy karne > Prawo karne > Postępowanie przed sądem > Problem wyłączenia sędziego

Problem wyłączenia sędziego

Przepisy karnoprocesowe wprowadzają instytucję wyłączenia sędziego. Sędzia może zostać wyłączony z orzekania w dwóch przypadkach.

Gdy zachodzi pierwszy z nich, sędzia jest od udziału w sprawie wyłączony z mocy prawa i staje się w ogóle niezdatnym do orzekania, tzw. iudex inhabilis. Ma to miejsce kiedy zachodzą okoliczności wymienione w art. 40 Kodeksu postępowania karnego:

  • sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio,
  • jest małżonkiem strony lub pokrzywdzonego albo ich obrońcy, pełnomocnika lub przedstawiciela ustawowego albo pozostaje we wspólnym pożyciu z jedną
  • z tych osób,
  • jest krewnym lub powinowatym w linii prostej, a w linii bocznej aż do stopnia pomiędzy dziećmi rodzeństwa osób wymienionych w pkt 2 albo jest związany
  • z jedną z tych osób węzłem przysposobienia, opieki lub kurateli,
  • był świadkiem czynu, o który sprawa się toczy, albo w tej samej sprawie był przesłuchany w charakterze świadka lub występował jako biegły,
  • brał udział w sprawie jako prokurator, obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy strony, albo prowadził postępowanie przygotowawcze,
  • brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub wydał zaskarżone zarządzenie,
  • brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone,
  • brał udział w wydaniu orzeczenia, co do którego wniesiono sprzeciw,
  • prowadził mediację,
  • jeżeli brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie lub zaskarżonego w trybie kasacji, to nie może orzekać co do tego wniosku lub tej kasacji.

Zobacz również: Zwolnienie z kosztów sądowych w sprawach karnych

Sędzia powinien wówczas wyłączyć się własną decyzją, nie czekając na złożenie wniosków w tej kwestii. Jeżeli mimo nastąpienia wyżej wymienionych okoliczności sędzia brał udział w wydaniu orzeczenia, staje się ono bezwzględnie wadliwe, a okoliczność ta stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz bezwzględną przyczynę kasacyjną w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k. Jeśli dojdzie do uprawomocnienia się orzeczenia wydanego w takiej sytuacji, postępowanie podlega wznowieniu z urzędu. Wyliczenie przyczyn wyłączenia sędziego z urzędy jest enumeratywne i wyczerpujące, nie można rozszerzać w żaden sposób zakresu zastosowania art. 40 k.p.k.

Drugi z przypadków, kiedy sędzia podlega wyłączeniu polega na tym, że zachodzi okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie – iudex suspectus, o czym mowa jest w art. 41 k.p.k. Wyłączenie następuje po złożeniu wniosku przez sędziego czy stronę, złożonego najpóźniej do rozpoczęcia przewodu sądowego, chyba że okoliczności wyłączenia powstały lub stały się wiadome dopiero po jego rozpoczęciu. Niewyłączenie sędziego w tym wypadku stanowi tylko względną przyczynę odwoławczą w rozumieniu art. 438 pkt 2 k.p.k. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi podstawową gwarancję i wyraz zasady obiektywizmu. Jej realizacja ma chronić strony przed stronniczością sędziów. Rzecz jednak w tym, że przy wyłączeniu z mocy prawa – na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. – ustawa wymaga ustalenia obiektywnych ocen i wniosków w kontekście stosunków, w ogólnym tego słowa znaczeniu, łączących stronę z sędzią wyznaczonym do rozpoznania sprawy.

Zobacz również serwis: Sprawy karne

reklama

Przydatne formularze online

Czytaj także

Narzędzia

reklama
reklama

POLECANE

reklama

KORONAWIRUS TWOJE PRAWA

reklama

Ostatnio na forum

reklama
reklama

Eksperci portalu infor.pl

Eksperci BUDTRADE.pl

Ekipa BUDTRADE.pl to fachowcy w dziedzinie materiałów budowlanych oraz ich efektywnego wykorzystania.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
reklama
reklama
reklama