Kategorie

Legalność aborcji w Polsce

Daniela Kaczorowska
Legalność aborcji w Polsce/ Fot. Fotolia
Legalność aborcji w Polsce/ Fot. Fotolia
Aborcja polega na działaniu, mającym na celu przerwanie ciąży. Wyróżniamy aborcję legalną, unormowaną prawnie oraz aborcję nielegalną.

Kodeks karny rozróżnia dwa typy aborcji nielegalnej. Wskazuje na aborcję dokonaną za zgodą kobiety ciężarnej oraz aborcję dokonaną bez zgody kobiety. O braku zgody kobiety ciężarnej mówimy, kiedy osoba trzecia stosuje wobec niej przemoc lub w inny sposób bez jej zgody przerywa ciążę, a także, gdy ktoś przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem doprowadza kobietę ciężarną do przerwania ciąży.

Kodeks karny wskazuje również na dwa okresy rozwoju płodu, uzależniając od nich ustawowe granice karalności. Wyższa karalność za to przestępstwo dotyczy sytuacji, gdy dziecko poczęte osiągnęło zdolność do samodzielnego życia poza organizmem kobiety ciężarnej.

W Polsce aborcję uznaje się za legalną, jeżeli dokonuje jej lekarz w przypadku, gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej lub przesłanki medyczne wskazują na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu. Aborcja jest legalna także, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego, np. gwałtu.

POLECAMY: E - wydanie Dziennika Gazety Prawnej

Art. 4a ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 7 stycznia 1993 roku o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży stanowiący czwartą przesłankę umożliwiającą legalne dokonanie aborcji, został uchylony na mocy obwieszczenia Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 grudnia 1997 r. Punkt ww. ustawy stanowił o tzw. warunkach społecznych, definiując je jako ciężkie warunki życiowe lub trudną sytuację osobistą. Trybunał Konstytucyjny stanął na straży innych wymogów konstytucyjnych, stanowiąc, że chociażby niedookreślenie zwrotu trudna sytuacja życiowa prowadziło do podważenia samej zasady ochrony życia w fazie prenatalnej. TK stwierdził jasno, że nawet znaczny ciężar nowopowstałych obowiązków, będących wynikiem poczęcia dziecka nie stanowi wystarczającej przesłanki do pozbawienia życia dziecka już poczętego. Przepis został uchylony ze względu na fakt, iż na jego gruncie nawet w sytuacji, gdy ciężkie warunki życiowe nie byłyby w żaden sposób powiązane z nasciturusem (dzieckiem poczętym), to mimo wszystko stanowiłyby przesłankę do przerwania ciąży. W przepisie nie został także określony czas występowania okoliczności warunkujących prawo do dokonania aborcji. Na mocy tego przepisu nawet krótkotrwałe i przemijające występowanie ww. okoliczności byłoby przesłanką do spowodowania śmierci dziecka poczętego.

Do przerwania ciąży wymagana jest pisemna zgoda kobiety. W przypadku małoletniej lub kobiety ubezwłasnowolnionej całkowicie wymagana jest pisemna zgoda jej przedstawiciela ustawowego. Gdy aborcja dotyczy małoletniej powyżej 13 roku życia wymagana jest również pisemna zgoda tej osoby, jeżeli jednak nie ma ukończonego 13 roku życia wymagana jest zgoda sądu opiekuńczego, a małoletnia ma prawo do wyrażenia własnej opinii. Osoby, którym przysługuje ubezpieczenie społeczne oraz osoby uprawnione do bezpłatnej opieki leczniczej na podstawie odrębnych przepisów mają prawo do bezpłatnego przerwania ciąży w publicznym zakładzie opieki zdrowotnej.

Karalność

Zgodnie z Kodeksem karnym osoba, która za zgodą kobiety przerywa jej ciążę podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Osoba, która udziela kobiecie ciężarnej pomocy przy aborcji lub ją do niej nakłania podlega tej samej karze. W obu przypadkach karalność wynosi od 1 roku do 10 lat, jeżeli kobieta zmarła. Jeżeli dziecko osiągnęło zdolność do samodzielnego życia poza organizmem żywym, osoba taka podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat.

W przypadku gdy nie ma zgody kobiety ciężarnej, kara wynosi od 6 miesięcy do 8 lat. W tym przypadku, jeżeli dziecko osiągnęło zdolność do samodzielnego życia, ustawowa kara jest wyższa i wynosi od 1 roku do 10 lat. W sytuacji, gdy w wyniku aborcji dokonanej bez zgody kobiety ciężarnej, kobieta ta zmarła, sprawca podlega karze od 2 do 12 lat.

Zobacz: Sprawy karne

Podstawa prawna:

- Artykuły 152, 153, 154 Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. 2016 poz. 1137)

- artykuły 4a i 4b Ustawy z dnia 7 stycznia 1993 roku o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. 1993 nr 17 poz. 78 z późń. zm.)

- Obwieszczenie Prezesa TK z dnia 18 grudnia 1997 r.

- Orzeczenie TK z dnia 28 maja 1997 r., sygn. akt K 26/96

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    28 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytury groszowe z ZUS wciąż problemem

    Emerytury groszowe z ZUS stanowią coraz częstszy problem. Czy planowane są zmiany dotyczące świadczeń niższych niż minimalne?

    Oszczędzamy mniej, ale regularnie [BADANIE]

    Z danych zebranych przez Intrum wynika, iż 80 procent konsumentów stara się oszczędzać każdego miesiąca. Czy to pozytywny skutek pandemii?

    Reklamacja po wakacjach - jak i kiedy?

    Reklamacja po wakacjach może dotyczyć np. usługi turystycznej, opóźnionego lotu czy noclegu. W jakim terminie należy ją wysłać?

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.? Podpowiadamy dla kogo przewidziano nowy rodzaj wsparcia.

    Oszustwo "na 14. emeryturę" - co robić?

    Oszustwo "na 14. emeryturę? ZUS przestrzega przed osobami, które oferują pomoc przy wypełnieniu wniosku o świadczenie.

    Zasada niezmienności składu orzekającego - zmiany w k.p.k.

    Zasada niezmienności składu orzekającego sprawia, że zmiana sędziego oznacza przymus prowadzenia procesu od początku – co nikomu nie służy. Jest jednak szansa na poprawę sytuacji.

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. - zmiany

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. będzie możliwy tylko na podstawie ważnego paszportu. Są jednak wyjątki. Jakie?

    Ochrona konsumenta - przepisy uzupełniające weszły w życie

    Przepisy uzupełniające ochronę konsumentów weszły w życie. Zmiany dotyczą m.in. postępowania nakazowego z weksla czy wnoszenia pism do sądu.

    Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

    Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.