Kategorie

Rozwód z winy obu stron: alimenty, koszty procesu

Agnieszka Beczkalska
aplikant radcowska
O rozwodzie orzeka sąd. Nie jest możliwe rozwiązanie małżeństwa za pomocą porozumienia stron ani w trybie administracyjnym./Fot. Shutterstock
Rozwód z winy obu stron to taki, w którym każde z małżonków przyczyniło się swoim zachowaniem do rozkładu pożycia a w konsekwencji, do rozpadu małżeństwa. Ustalenie winy rozkładu pożycia ma wpływ na dopuszczalność orzeczenia rozwodu, a także istnienie, zakres oraz czas trwania obowiązku alimentacyjnego między rozwiedzionymi małżonkami.

Orzeczenie rozwodu w sądzie

Artykuł 56 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej k.r.o.), wskazuje na ogólne zasady dotyczące możliwości orzeczenia rozwodu:

§ 1. Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód.

§ 2. Jednakże mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

§ 3. Rozwód nie jest również dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Polecamy: Darowizny, testamenty, spadki (PDF)

Zgodnie z powyższym, małżeństwo może zostać rozwiązane przez rozwód. O rozwodzie orzeka sąd. Nie jest możliwe rozwiązanie małżeństwa za pomocą porozumienia stron ani w trybie administracyjnym. Aby Sąd mógł orzec rozwód, musi nastąpić zupełny i trwały rozkład pożycia małżonków. Zupełny rozkład pożycia polega na ustaniu wspólnego życia małżonków na wszelkich jego płaszczyznach. Najczęściej przejawia się zerwaniem małżeńskiej więzi duchowej (uczuciowej), fizycznej (intymnej) oraz gospodarczej. Rozkład pożycia jest trwały wtedy, gdy nie ma możliwości na powrót małżonków do wspólnego życia. W sytuacji, gdy małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci Sąd weryfikuje także, czy dobro dzieci nie sprzeciwia się orzeczeniu rozwodu.

Orzeczenie o winie rozkładu pożycia

Reklama

Orzeczenie o winie rozkładu pożycia sąd zamieszcza w sentencji wyroku rozwodowego. W świetle utrwalonego orzecznictwa, może mieć ono wyłącznie jedną z trzech postaci: oboje małżonkowie ponoszą winę rozkładu pożycia; albo jeden z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia (tzw. wyłącznie winny rozkładu pożycia) albo żaden z małżonków nie ponosi winy rozkładu pożycia.

Sąd także może zaniechać orzekania o winie tylko na zgodne żądanie małżonków (art. 57 § 2 zd. 1 k.r.o.) i jest związany tym żądaniem. Żądanie lub zgoda na zaniechanie orzekania o winie mogą być zgłoszone lub cofnięte aż do chwili zamknięcia rozprawy w II instancji. Jeżeli Sąd na zgodne żądanie małżonków zaniechał orzekania o winie następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy (art. 57 § 2 zd. 2 k.r.o.). W orzecznictwie ugruntowane jest, że winę w świetle art. 57 k.r.o. należy rozumieć tak, jak na gruncie KC. Za zawinione uznaje się działanie lub zaniechanie, będące wyrazem woli małżonka, które – na skutek naruszenia wynikających z przepisów prawa lub zasad współżycia społecznego obowiązków małżeńskich – doprowadziło do rozkładu pożycia małżeńskiego. W konsekwencji dla orzeczenia winy sąd powinien stwierdzić łącznie wystąpienie:

  • po pierwsze, zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego;
  • po drugie, zawinionego zachowania małżonka;
  • po trzecie, związku przyczynowego między tym zachowaniem a rozkładem pożycia.

Ustalenie winy rozkładu pożycia ma wpływ na dopuszczalność orzeczenia rozwodu (art. 56 § 3 k.r.o.), a także istnienie, zakres oraz czas trwania obowiązku alimentacyjnego między rozwiedzionymi małżonkami (art. 60 k.r.o.).

Reklama

Dla doprecyzowania: rozwód z winy obu stron to taki, w którym każde z małżonków przyczyniło się swoim zachowaniem do rozkładu pożycia a w konsekwencji, do rozpadu małżeństwa. Należy pamiętać, że w takim orzeczeniu nie chodzi o to, czyje zachowanie bardziej doprowadziło do rozwodu. W praktyce sytuacja wygląda tak, że jeden z małżonków rzeczywiście dopuścił się nieodpowiedniego zachowania względem drugiego małżonka, ale ten nie pozostał mu dłużny. Jego zachowanie było także nieodpowiednie. Nie poczynił żadnych kroków, aby ratować małżeństwo.

Rozwód jest skutkiem ustania małżeństwa. Z chwilą uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód małżeństwo ulega rozwiązaniu. Sąd nie określa chwili ustania małżeństwa. Dotyczy to również sytuacji, w której sąd uznaje orzeczenie rozwodowe wydane za granicą (zob. B. Czech, w: Piasecki, Komentarz KRO, 2011, art. 56, Nb 165). Sąd nie może rozwiązać małżeństwa z mocą wsteczną.

Władza rodzicielska, alimenty, kontakty z dziećmi

Co do władzy rodzicielskiej, alimentów na dzieci, kontaktów z dziećmi czy podziału majątku nie ma wpływu wskazanie obu małżonków jako winnych rozkładu. Jedynym odmiennym skutkiem prawnym, jakie niesie ze sobą rozwód z winy obu stron, jest fakt koniecznego niedostatku warunkującego prawo do przyznania alimentów na rzecz drugiego z małżonków. Jest to o tyle lepsze rozwiązanie, że czas trwania obowiązku alimentacyjnego nie jest tu ograniczony w czasie, jak ma to miejsce w przypadku rozwodu bez orzekania o winie (5 lat). Obowiązek alimentacyjny ustaje całkowicie z chwilą ponownego małżeństwa małżonka cierpiącego niedostatek. Albowiem, w sytuacji, gdy jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd może orzec obowiązek przyczyniania się do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, nawet jeśli ten nie znajduje się w niedostatku – w tym przypadku wystarczającym jest bowiem samo pogorszenie sytuacji materialnej wskutek rozwodu.

Rozwód z orzeczeniem o winie obu stron jest korzystny w sytuacji, gdy małżonkowie nie mają szans na uzasadnienie wyłącznej winy drugiego. Co więcej, rozwód ten warto brać pod uwagę na niedostatek, który będzie nieuchronny w chwili rozstania. Jeśli kłopoty z utrzymaniem są realne, a dodatkowo pojawia się na przykład problem zdrowotny uniemożliwiający podjęcie pracy, rozwód z winy obu stron jest najlepszym orzeczeniem, o jakie warto zabiegać.

Wskazanie jednego, czy obu małżonków jako winnych rozwodu lub też niewskazanie małżonka winnego, nie ma żadnego wpływu na orzeczenie sądu co do władzy rodzicielskiej, kontaktów z dziećmi, alimentów na rzecz dzieci stron, sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania po rozwodzie, czy podziału majątku.

Składając pozew o rozwód należy sobie również odpowiedzieć na pytanie, czy chcemy, aby w wyroku rozwodowym sąd orzekał, który z małżonków ponosi winę za rozpad pożycia.

Należy mieć na uwadze, że na gruncie obowiązujących przepisów w postępowaniu rozwodowym sąd jednak nie miarkuje winy, a zatem nie bada, który z małżonków przyczynił się bardziej, a który mniej do rozpadu małżeństwa – jeżeli drugi z małżonków choć trochę przyczynił się do rozpadu pożycia, sąd orzeka winę obydwojga małżonków.

Warto pamiętać, iż choć w większości przypadków fakt orzeczenia o winie ma charakter głównie ambicjonalny, to jednak z rozstrzygnięciem, który z małżonków ponosi winę w rozpadzie małżeństwa wiążą się także konsekwencje finansowe, o których zostało wspomniane powyżej.

Koszty rozwodu

Na koszty postępowania rozwodowego składa się opłata od pozwu (600 zł), oraz jeżeli korzystamy z pomocy profesjonalnego pełnomocnika opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) i koszt wynagrodzenia pełnomocnika (zazwyczaj indywidualnie uzgadniany z wybranym przez nas adwokatem lub radcą prawnym). Opłata od pozwu rozwodowego jest ustalana na podstawie art. Art. 26 pkt. 1 ustęp 1, oraz pkt. 2 Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Oczywiście, tak jak w większości spraw, tak i w tej sprawie, każda ze stron procesu, z uwagi na trudną sytuację materialną, rodzinną i ekonomiczną, może złożyć do sądu uzasadniony wniosek o zwolnienie z kosztów, załączając oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania (link). Zwolnienie może dotyczyć całości opłaty lub jej części, niemniej jednak, kiedy sytuacja jest naprawdę trudna – warto skorzystać z możliwości, jakie dają nam przepisy prawa.

Źródła oraz więcej informacji:

  1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (j. t. Dz.U. z 2017 r. poz. 682 z późn. zm.);
  2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (j. t. Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 z późn. zm.);
  3. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (j. t. Dz.U. z 2019 r. poz. 785 z późn. zm.);
  4. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 marca 2016 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 408);
  5. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 czerwca 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 948);
  6. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie określenia wzoru oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym (j. t. Dz. U. z 2015 r., poz. 574);
  7. https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/formularze-pism-procesowych-w-postepowaniu-cywilnym;
  8. wzor-oswiadczenia-o-stanie-rodzinnym-majatku-dochodach-i-zrodlach-utrzymania-osoby-fizycznej-ubiegajacej-sie-o-zwolnienie-od-kosztow-sadowych.pdf;

Polecamy serwis: Rozwody

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    12 cze 2021
    Zakres dat:

    Gdzie zrealizowano najwięcej bonów turystycznych? [AUDIO]

    W województwie mazowieckim aktywowano ponad 241 tys. bonów turystycznych i dokonano płatności na kwotę przeszło 65 mln zł. To najwięcej w Polsce.

    Abonament RTV w 2022 r. - stawki

    Stawki opłat za abonament RTV w 2022 r. nie ulegną zmianie. Tak wynika z nowego rozporządzenia KRRiT.

    Unieważnienie małżeństwa z powodu choroby psychicznej

    Unieważnienie małżeństwa to instytucja uregulowana w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, polegająca na unieważnieniu ślubu cywilnego.

    Wzrosła liczba dzieci zmuszonych do pracy [RAPORT]

    Liczba dzieci zmuszonych do pracy wzrosła po raz pierwszy od dwóch dekad. Tak wynika z raportu opublikowanego przez UNICEF i Międzynarodową Organizację Pracy.

    Jakie obostrzenia na wakacje 2021 r.?

    Jakie obostrzenia przewidziano na wakacje w 2021 r. Co z hotelami i obiektami kultury?

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci. Po przedłużonym lockdownie i związanych z pandemią obostrzeniach zbliżające się lato 2021 jest jednym z najbardziej wyczekiwanych okresów od kilku lat. Mimo że w ubiegłym roku zmuszeni byliśmy zmienić wiele wakacyjnych planów podróży (według badań CBOS zrobiła to ponad jedna trzecia z nas[1]), część rodaków wybrała się na wypoczynek – w kraju lub za granicą. Spora część z nas urlop planuje również w nadchodzących miesiącach. Czy jesteśmy teraz skłonni bardziej zadbać o swoje bezpieczeństwo podczas wyjazdów i jakie mamy w tym zakresie priorytety?

    Alimenty, kredyty, koszty sądowe - jakie długi w 2021 r.?

    Wartość nieopłaconych w terminie bieżących rachunków, alimentów czy kosztów sądowych oraz rat kredytów po I kwartale 2021 r. wynosi prawie 80 mld zł.

    Dr Anna Stasiak-Apelska: Hejt jest wszechobecny

    „Hejtowanie w Internecie ma negatywne i poważne konsekwencje dla obydwu stron” – przekonuje dr Anna Stasiak-Apelska – radca prawny.

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów w 2021 r.?

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów od września 2021 r. - to zmiany, które poparła senacka komisja ustawodawcza.

    Senat za zasiłkiem pogrzebowym dla nowej grupy uprawnionych

    Zasiłek pogrzebowy miałby przysługiwać nowej grupie uprawnionych. Senackie komisje poparły projekt, zakładający wsparcie rodziców dziecka martwo urodzonego, którego płci nie da się ustalić..

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii [BADANIE]

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii - badanie wykazało, że cudzoziemcy chętnie przedłużają pobyt i pracę w Polsce na czas pandemii. Pojawia się jednak pytanie - co potem?

    Czy konsumenci rozróżniają oryginalne i podrobione towary?

    Konsumenci nadal mają trudności z rozróżnieniem towarów oryginalnych i podrobionych. Na problem zwraca uwagę Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.

    Prawnik do porodu? Pomocy szukamy nie tylko przy rozwodzie

    Prawnik do porodu czy mediator to coraz częstsze oczekiwania osób szukających pomocy prawnej. Prawnicy rodzinni zajmują się już nie tylko rozwodami czy alimentami.

    Świadczenia rodzinne bez zmian przynajmniej do 2024 r.?

    Świadczenia rodzinne zostaną utrzymane na dotychczasowym poziomie. Dotyczy to zarówno kryteriów, jak i kwot. Tak wynika z propozycji Rady Ministrów.

    Kiedy jest Dzień Ojca w 2021 r.?

    Dzień Ojca w Polsce będziemy obchodzić 23 czerwca 2021 r. To dobry moment na poznanie praw taty w pracy.

    Świadczenie wyrównawcze - zmiany od czerwca 2021 r. [AUDIO]

    Świadczenie wyrównawcze od 1 czerwca 2021 r. przysługuje również wtedy, gdy działacz opozycji komunistycznej ma przyznaną rentę rodzinną.

    Kiedy dziecko może jechać z przodu i kiedy bez fotelika?

    Jak do jazdy dzieci w przodzie oraz do jazdy bez fotelika odnosi się prawo o ruchu drogowym? Oto aktualne zasady.

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym?

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym? Na to pytanie odpowie Sąd Najwyższy.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r. zostały w określonych przypadkach złagodzone. Co zmieniło nowe rozporządzenie?

    Mecenas Pruszyńska: Rolą mediacji jest wygaszanie konfliktu

    „Mediacje sprawdzają się zarówno w prawie gospodarczym, jak i cywilnym” – przekonuje radca prawny Iwona Pruszyńska.

    Alimenty natychmiastowe a dłużnicy alimentacyjni

    Alimenty natychmiastowe to rozwiązanie zaproponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Czy po wprowadzeniu przepisów zaległości dłużników wzrosną?

    Obostrzenia czerwiec 2021

    Obostrzenia na czerwiec 2021 r. przedstawił podczas konferencji prasowej minister zdrowia Adam Niedzielski. Co z weselami?

    Rekrutacja przez sztuczną inteligencję oczami kandydatów [BADANIE]

    Rekrutacja z wykorzystaniem sztucznej inteligencji? Dla większości kandydatów nie stanowiłoby to problemu. Tak wynika z badania przeprowadzonego przez Pracuj.pl.

    Jak założyć Internetowe Konto Pacjenta?

    Jak założyć Internetowe Konto Pacjenta dla siebie i dla dziecka? Co daje posiadanie takiego konta?

    Polski Ład - emeryci stracą czy zyskają na zmianach?

    Ci, którzy dziś otrzymują ponad 5 tys. zł brutto miesięcznie, stracą na nowym systemie podatkowym. Emeryci jednak jako całość to jedna z tych grup, które na Polskim Ładzie skorzystają najwięcej.