Kategorie

Specyfika kościelnego procesu o nieważność małżeństwa

dr Arletta Bolesta
Adwokat kościelny
"Rozwód kościelny"./ Fot. Fotolia
Już w pierwszej fazie kontaktu z klientem, bądź też zetknięcia się jego z kościelnym procesem małżeńskim daje się zauważyć może nie tyle zdziwienie, co bardziej uświadomienie sobie różnicy pomiędzy cywilnym rozwodem i jego przebiegiem a właśnie procesem o orzeczenie nieważności małżeństwa.

W niniejszym artykule zastanowimy się nad tym, co stanowi o tej specyfice kościelnego procesu. Naturalnie dużo zależy od tytułu, na podstawie którego przebiega proces, ale biorąc pod uwagę, iż gros z nich toczy się z tytułu niezdolności natury psychicznej do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich (kan. 1095 nr 3 KPK), bądź z jakiegoś rodzaju symulacji (kan. 1101 §2 KPK) – nasza uwaga koncentrować się zatem będzie na oryginalności, a zatem na tym, co wyróżnia kościelny proces małżeński w aspekcie tychże przyczyn.

Pierwszą konfrontację przechodzi się na etapie pisania pozwu.

I tak, pisząc go z tytułu niezdolności natury psychicznej, winno się sięgnąć do rodziny generacyjnej, czyli rodziny pochodzenia tej strony, po której domniemywa się ową wadę zgody małżeńskiej.

Oczywiście, nie można postawić znaku równości pomiędzy stroną prawdopodobnie obarczoną tym defektem a jej rodziną, z której pochodzi, w której wychowała się, ale przecież nikt nie zaprzeczy, iż jakiś mniejszy czy większy wpływ rodziny na każdego z jej członków da się zauważyć. Pisząc o rodzinie poruszam takie problemy, jak - naturalnie uszczegóławiając każdy z nich, aby nie ograniczyć się do, jak to nazywam, postawienia wyłącznie „diagnozy” - problem alkoholowy w tej rodzinie, używanie narkotyków, dzisiaj możemy dodać pytanie o dopalacze, tendencje samobójcze bądź samobójstwa, przestępstwa, wykroczenia, choroby psychiczne, choroby fizyczne mające związek z uszkodzeniem mózgu, agresja, stąd interwencje Policji, scalenie tej rodziny, jej religijność, rozwody, separacje, wolne związki, opinia o niej w najbliższym środowisku itp. Szczególny akcent kładę na rodzinę najbliższą, z którą dana strona miała, lub ma bezpośredni kontakt, natomiast, gdy odnotowuję istnienie jakiegoś ważkiego zjawiska nawet w dalszej rodzinie – to również jego nie omijam. To wszystko może być bardzo ważne dla stworzenia przyszłej np. opinii psychologiczno-sądowej.

Polecamy serwis: Rozwód kościelny

Kolejnym elementem nie poruszanym w trakcie rozwodu są lata dzieciństwa, młodości strony obarczonej ew. niezdolnością, a zatem czas zanim doszło do zapoznania się czy zostania parą.

Reklama

Tu z kolei zapytuję o takie zagadnienia, jak: wiek rodziców, gdy strona ta przyszła na świat, jej ew. wcześniactwo, choroby psychiczne, fizyczne – rozumiane jak powyżej, tendencje samobójcze, sięganie po alkohol, narkotyki, dopalacze, przestępstwa, wykroczenia, również religijność strony. Jak można zaobserwować szereg pytań postawionych przy rodzinie pochodzenia stawiam też przy stronie, ale są też i zupełnie nowe, jak: problemy szkolne, wychowawcze na każdym etapie edukacji, wybór szkoły, wykonywanie obowiązków domowych, praca, wcześniejsze związki, zdolność do nawiązywania przyjaźni, cechy charakteru, relacje pomiędzy poszczególnymi członkami rodziny, w przypadku mężczyzn – odbycie służby wojskowej itd.

Istotne znaczenie w kościelnym procesie małżeńskim ma okres przedślubny, a w nim poruszenie zagadnień, które na zasadzie lustra powtarzam przy opisie okresu poślubnego, ukazując jednocześnie, gdy miało to miejsce, gradację poszczególnych problemów, jak i zaistnienie zupełnie nowych. A zatem poruszam tu tego typu kwestie, jak: nieporozumienia między stronami, zerwania, oświadczyny, opinię najbliższych nt. rodzącego się związku, przygotowania przedślubne, udział w naukach itp.

Te wymienione powyżej elementy są następnie powtarzane, bądź dopiero co poruszane podczas oświadczeń stron, zeznań świadków już w trakcie procesu, a gdy jakieś zagadnienie zostało pominięte wówczas wprowadzam je w trakcie odczytu akt, w każdym razie do momentu zamknięcia postępowania dowodowego. Oczywiście można je wprowadzić, gdy strona/strony nie miały na to możliwości w I Instancji, przy okazji apelacji.

Reklama

Z kolei pisząc skargę z tytułu jakiegoś rodzaju wykluczenia (wierności, jedności, nierozerwalności, potomstwa, zgody małżeńskiej) kładę nacisk na kwestię religijności środowiska rodzinnego, jak i samej strony oraz naturalnie jej podejścia w różnych momentach życia do wyliczonych tu istotnych przymiotów czy elementów małżeństwa w końcu do samego związku.

Czymś praktycznym jest zastosowanie przy tym empatii, chodzi o pewne wczucie się w daną sytuację. Obrazowo widać to na przykładzie wykluczenia małżeństwa. Wystarczy odpowiedzieć wówczas sobie na pytanie: co bym zrobiła (zrobił), gdyby tu i teraz przyszło mi zawrzeć związek małżeński z osobą przeze mnie nie chcianą, aby na podstawie tego opisać już dokładnie okoliczności przedślubne, mające miejsce w trakcie ślubu, jak i po, a towarzyszące takiemu nastawieniu, woli.

A zatem, jak z tych krótkich rozważań wynika: podczas procesu kościelnego da się zauważyć szereg elementów, które stanowią o specyfice tegoż procesu, które nie są często nawet poruszane w trakcie cywilnego procesu. Poruszenie ich jak najwcześniejsze pozwala sędziom na skonstruowanie odpowiednich pytań dla stron, świadków, daje też nawet możliwość zbadania sprawy pośrednio pod kątem nawet innych tytułów prawnych, aby je w trakcie już toczącego się procesu wprowadzić. W końcu przecież chodzi o dobro stron, o umożliwienie im jak najwcześniejszego uregulowania swojego statusu w Kościele.

Zobacz również: Stwierdzenie nieważności małżeństwa a rozwód cywilny

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    19 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pobieranie torrentów - wyrok TSUE

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, iż dostawca internetu może systematycznie rejestrować adresy IP użytkowników oraz udostępniać ich nazwy i adresy pocztowe podmiotowi praw własności intelektualnej lub osobie trzeciej, zajmującej się windykacją tych praw.

    TSUE o dochodzeniu sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy"

    Były więzień Auschwitz nie może dochodzić sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy". Tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Pokazy dla seniorów – propozycje zmian

    Pokazy, często kierowane do seniorów, mogą być źródłem nieuczciwych praktyk przedsiębiorców. UOKiK przygotował propozycje zmian w przepisach.

    Zniesławienie – jak można dochodzić odpowiedzialności sprawcy?

    Zniesławienie to przestępstwo, a jego ofiara może dochodzić odpowiedzialności sprawcy w postępowaniu karnym. W jaki sposób?

    SN o kwalifikacji danego związku chemicznego w sprawie o narkotyki

    Zdaniem Sądu Najwyższego o tym jak kwalifikować dany związek chemiczny w sprawie o narkotyki decyduje sąd orzekający.

    Wakacje 2021 - prawa pasażerów

    W wakacje 2021 r. ruch pasażerski będzie zależał od sytuacji epidemiologicznej. O jakich prawach powinni pamiętać pasażerowie?

    Dobry start 2021 – wniosek

    Wniosek o świadczenie dobry start w 2021 r. rodzice złożą według zmienionych zasad. Od kiedy będą przyjmowane wnioski?

    PESEL w spisie powszechnym - UODO wystąpił do GUS

    Prezes UODO wystąpił do GUS w sprawie wątpliwości dotyczących procesu pozyskiwania numeru PESEL od osób dokonujących tzw. samospisu internetowego.

    Termin wdrożenia e-doręczeń przesunięty?

    Przesunięcie terminu wdrożenia e-doręczeń zakłada nowelizacja uchwalona przez Sejm. Kiedy mają wejść w życie nowe przepisy?

    Emerytura dla zwierząt służących w służbach mundurowych

    Rząd przyjął projekt ustawy regulującej status zwierząt w służbach mundurowych. Projekt zmienia w tym zakresie m.in. ustawę o Policji oraz szereg innych aktów prawnych.

    Świadczenia dla niepełnosprawnych w 2021 r.

    Świadczenia dla osób niepełnosprawnych w 2021 r. obejmują m.in. renty, zasiłki pielęgnacyjne czy świadczenia dla osób niesamodzielnych.

    NIK o dzierżawie gruntów rolnych w parkach narodowych

    Niezgodny z prawem wybór dzierżawców, naruszanie zasad równego dostępu do udziału w przetargu oraz jawności i jednolitości postępowania, a także niezapewnienie najkorzystniejszego wyniku przetargu – takie nieprawidłowości w gospodarowaniu gruntami rolnymi Skarbu Państwa stwierdziła NIK w sześciu na siedem skontrolowanych parków narodowych.

    Nabór wniosków o wsparcie na zalesianie do 02.08.2021 r.

    Do 02.08.2021 r. odbywać się będzie nabór wniosków o przyznanie wsparcia na zalesienie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Beneficjentem w zakresie kosztów założenia uprawy leśnej mogą być nie tylko rolnicy, ale również jednostki samorządu terytorialnego i jednostki organizacyjne gmin, powiatów oraz województw.

    Ryczałt na dojazdy dla funkcjonariusza Służby Więziennej

    Co do zasady świadczenia otrzymywane przez funkcjonariuszy Służby Więziennej stanowią dla nich przychód ze stosunku służbowego. Nie oznacza to jednak, że zawsze będą one podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

    Reforma przepisów o nieletnich - zmiany w izolacji sprawców najcięższych przestępstw

    W resorcie sprawiedliwości przygotowano projekt ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Ma on skutecznie zniechęcić ich do łamania prawa. Nowe przepisy powinny też zapewnić odpowiednie środki reakcji, gdy nieletni popełnią wykroczenie, przestępstwo lub są mocno zdemoralizowani.

    RIO: wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej

    Wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej, w tym także na tym stanowisku może zatrudnić komendanta gminnego związku ochotniczych straży pożarnych – podkreśliła Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku.

    Projekt Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej – informacje, wyjaśnienia

    W ostatnim czasie opublikowano treść projektu Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej. Rozpoczęły się również konsultacje społeczne, w których udział bezpośrednio bierze kadra kierownicza Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Państwowej Straży Pożarnej.

    Test sprawności fizycznej policjantów 2021 r.

    Zgodnie z zapisami ustawy o Policji policjant jest obowiązany utrzymywać sprawność fizyczną zapewniającą wykonywanie przez niego zadań służbowych. Co roku policjanci przystępują do testów sprawności fizycznej, których zaliczenie jest wymagane. Każdego funkcjonariusza Policji obowiązuje minimalny poziom sprawności motorycznej, gwarantujący efektywność podejmowanych działań. Testy nie dotyczą osób ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji, ale policjantów w czynnej służbie, a więc tych osób, które w procesie rekrutacji oraz w późniejszych latach służby wykazały się wymaganą sprawnością fizyczną.

    Nowe definicje w ustawie Prawo o ruchu drogowym

    20 maja oraz 1 czerwca 2021 r. weszły w życie dwie nowelizacje ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zmiany zawarte w tych przepisach w istotny sposób wpłyną na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

    56 mln złotych z Programu Infrastruktura i Środowisko trafi do jednostek policji w całym kraju

    Prawie 500 sztuk motocykli trafi do jednostek policji w całym kraju. Zakupy będą realizowane z pieniędzy unijnych.

    W konsultacjach projekt zmian odnoszący się do sądów wojskowych

    Zmiany w organizacji kolegiów sądów wojskowych, analogiczne do wprowadzonych w lutym zeszłego roku w sądach powszechnych oraz związane z nimi nowe zasady opiniowania kandydatów na sędziów wojskowych - przewiduje projekt resortu sprawiedliwości, nad którym w maju trwają konsultacje.

    Wydawanie pozwoleń na broń prywatną żołnierzom zawodowym

    Posiadanie broni palnej lub amunicji do niej bez wymaganego pozwolenia jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Z kolei posiadanie bez wymaganej rejestracji broni pneumatycznej lub bez pozwolenia miotacza gazu obezwładniającego (z wyłączeniem ręcznego) lub narzędzia albo urządzenia, którego używanie może zagrażać życiu lub zdrowiu, jest wykroczeniem. Jak wygląda procedura wydawania żołnierzom zawodowym pozwolenia na broń? Kiedy pozwolenie nie jest potrzebne?

    Zmiany w funduszach na nagrody i zapomogi żołnierzy niezawodowych już od 24.06.2021

    Od 24.06.2021 Minister Obrony Narodowej będzie mógł z własnej inicjatywy przekazać do dyspozycji dowódcy jednostki wojskowej środki funduszu pozostające w jego dyspozycji z przeznaczeniem na nagrody dla żołnierzy niezawodowych pełniących służbę wojskową w podległych temu dowódcy jednostkach wojskowych.

    Skutki doręczenia aktu inwestorowi posiadającemu pełnomocnika

    Organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.

    Renty dożywotnie z rosnącym zainteresowaniem seniorów

    Renty dożywotnie cieszą się coraz większym zainteresowaniem seniorów. Rośnie również liczna sporów sądowych związanych z umowami renty lub dożywocia.