REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Spadek – i co dalej? 5 wskazówek dla spadkobierców

Adwokat Alicja Kociemba
Adwokat wpisany na listę Wielkopolskiej Izby Adwokackiej w Poznaniu oraz mediator sądowy wpisany na listę stałych mediatorów Sądu Okręgowego w Poznaniu. Prowadzi kancelarię adwokacką w Poznaniu – Kociemba Kancelaria Adwokacka.
Spadek – i co dalej? 5 wskazówek dla spadkobierców
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Kiedy zakończą się uroczystości i przeminie smutek związany ze śmiercią bliskiej osoby, spadkobiercy powinni podjąć się uporządkowania spraw spadkowych. Warto działać możliwe niezwłocznie, ponieważ od daty śmierci biegną istotne terminy, których niedotrzymanie może mieć negatywne skutki dla spadkobierców. 

Poniżej 5 wskazówek, na co zwrócić uwagę i jakich formalności dopełnić wobec dziedziczenia. 

REKLAMA

1. Ustal krąg spadkobierców 

Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Dziedziczenie ustawowe następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy (nie sporządził testamentu) albo osoby powołane do spadku nie chcą lub nie mogą być spadkobiercą (np. odrzuciły spadek lub nie dożyły jego otwarcia). 

Jeśli spadkodawca sporządził testament, to wskazał w nim jedną lub kilka osób powołanych do spadku. 

W przypadku dziedziczenia ustawowego, krąg spadkobierców wynika z ustawowo narzuconej kolejności dziedziczenia. W pierwszej kolejności do spadku powołane są dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Jeśli spadkodawca nie ma dzieci, to do spadku z ustawy powołani są jego małżonek oraz rodzice. Krąg spadkobierców w przypadku dziedziczenia ustawowego zależy od sytuacji rodzinnej zmarłego i wymaga indywidualnego ustalenia. 

2. Sprawdź, czy spadkodawca pozostawił testament 

Testament ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. 

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Często o rozporządzeniu na wypadek śmierci wie małżonek lub dzieci zmarłego – wówczas sporządzenie testamentu nie budzi wątpliwości i konieczne jest jego otwarcie i ogłoszenie w sądzie lub u notariusza. 

REKLAMA

Wobec braku wiedzy o pozostawieniu testamentu, warto sprawdzić w Notarialnym Rejestrze Testamentów, czy spadkodawca sporządził testament w formie aktu notarialnego. Notarialny Rejestr Testamentów działa od 5 października 2011 roku, jednak umieszczenie testamentu w rejestrze jest dobrowolne. Może więc okazać się, że spadkodawca sporządził testament, ale nie widnieje we wskazanym Rejestrze. 

Testament może być sporządzony także odręcznie i jest ważny, jeśli jest podpisany i opatrzony datą oraz spadkodawca go nie odwołał. Innymi słowy – tak samo ważny jest testament sporządzony w formie aktu notarialnego, jak testament sporządzony własnoręcznie na zwykłym papierze. Dlatego warto przejrzeć notatki, dokumenty zmarłego, żeby upewnić się, czy właśnie w takiej formie nie rozporządził majątkiem na wypadek swojej śmierci.

3. Zorientuj się, co wchodzi w skład spadku 

Spadkiem są prawa i obowiązki majątkowe zmarłego. Można przyjąć zasadę, że do spadku należy wszystko to, co zmarły posiadał lub do czego był zobowiązany w dacie śmierci. Wyjątki wyłączające zaliczenie uprawnienia lub obowiązku do spadku wynikają z ustawy (np. prawa ściśle związane z jego osobą, prawo dożywocia, służebność osobista). 

Dodatkowo, do spadku należą prawa i obowiązki nieistniejące w dacie śmierci jak np. koszty pogrzebu stanowiące dług spadkowy. 

Spadek to nie tylko aktywa, lecz także pasywa. Jeśli spadkodawca pozostawił po sobie zobowiązania (np. niespłacone pożyczki, zaległości w ZUS, niezapłacone rachunki za telefon), to długi te obciążają spadkobierców. Wiedza o stanie spadku ułatwia podjęcie decyzji o tym, czy spadek przyjąć, czy odrzucić. 

4. Złóż w terminie oświadczenie spadkowe 

W terminie 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania do spadku, spadkodawca może złożyć oświadczenie spadkowe. 

Oświadczenie może polegać na:

  • przyjęciu spadku w sposób prosty, co oznacza, że odpowiedzialność spadkobiercy za długi spadkowe jest nieograniczona, 
  • przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza co oznacza, że odpowiedzialność za długi spadkowe ogranicza się do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku (innymi słowy – spadkobierca nie odpowiada za długi spadkowe swoim majątkiem), 
  • odrzuceniu spadku, co oznacza, że spadkobierca traktowany jest tak, jakby nie dożył otwarcia spadku. 

Niezłożenie oświadczenia spadkowego w terminie jest równoznaczne z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. 

Oświadczenie spadkowe można złożyć w sądzie lub przed notariuszem. 

Należy pamiętać o obowiązkach podatkowych związanych z przyjęciem spadku i w przypadku zwolnienia z podatku od spadków i darowizn – o złożeniu stosownej deklaracji w terminie 6 miesięcy od momentu, gdy powstał obowiązek podatkowy.

5. Przeprowadź dział spadku  

Na skutek spadkobrania przez kilka osób, pomiędzy nimi w stosunku do odziedziczonych przedmiotów majątkowych powstaje współwłasność. Oznacza to, że np. jeśli w spadku znajdowała się nieruchomość, a spadek odziedziczyło 3 spadkobierców, to stali się oni współwłaścicielami nieruchomości. Zatem jako współwłaściciele mogą korzystać z nieruchomości, czerpać korzyści (np. z najmu), a także ponosić koszty utrzymania. 

Do chwili działu spadku, spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe.

Zakres i sposób działu spadku jest uzależniony, co wchodzi w jego skład. Z uwagi na długotrwałość postępowań sądowych w przedmiocie działu spadku, warto dokonać tego polubownie, w porozumieniu z pozostałymi spadkobiercami np. w formie umowy o dział spadku zawartej przed notariuszem 

Polecamy: „Fundacja rodzinna. Skuteczne planowanie sukcesji75 praktycznych przykładów, tabel, wzorów i schematów”

 
Autopromocja
oprac. Wioleta Matela-Marszałek

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Zakaz trzymania psów na uwięzi od 2025 roku. Tylko 2 wyjątki. Dodatkowo: minimalne powierzchnie kojców [projekt ustawy]

Do Sejmu wpłynął projekt nowelizacji ustawy o ochronie zwierząt autorstwa posłów Koalicji Obywatelskiej, wprowadzający zakaz trzymania psów na uwięzi. Ten zakaz będzie miał dwa wyjątki: będzie można tymczasowo trzymać psa na smyczy podczas spaceru i w transporcie. Zmiana przepisów mają wejść w życie sześć miesięcy po dniu publikacji w Dzienniku Ustaw.

Opieka nad chorym rodzicem: Zwolnienie od pracy i zasiłek

Jeżeli pojawi się konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, pracownik może skorzystać ze zwolnienia od pracy, a przy tym skorzystać z zasiłku opiekuńczego. Kiedy będzie to możliwe oraz jakie formalności są niezbędne?

5 dni urlopu, których pracodawca musi ci udzielić. We wskazanym przez ciebie terminie. Dopilnuj złożenia wniosku zgodnie z zasadami

5 dni urlopu, których pracodawca musi ci udzielić. We wskazanym przez ciebie terminie. Dopilnuj złożenia wniosku zgodnie z zasadami. Można łatwo zyskać dni wolne od pracy, bo pracodawca nie może odmówić.

100 tys. złotych na budowę płotu? Tak. Ale musi mieć określoną wysokość, Termin składania wniosków upłynie 2 sierpnia 2024 roku

100 tys. złotych na budowę płotu? Tak. Ale musi mieć określoną wysokość, Termin składania wniosków upłynie 2 sierpnia 2024 roku. Inwestycje mają zapobiegać rozprzestrzenianiu się ASF. Wnioski trzeba składać elektronicznie.

REKLAMA

Świadczenie wspierające dla osób z niepełnosprawnościami. Ile wynosi, dla kogo, kiedy, jak wystąpić?

Świadczenie wspierające jest formą pomocy dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Jego przyznanie nie jest zależne od kryterium dochodowego, a od określonego poziomu potrzeby wsparcia. Jak uzyskać świadczenie wspierające? Ile ono wynosi?

Waloryzacja emerytur i rent w 2025 roku. Wskaźnik 6,78%

W dniu 17 lipca 2024 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów opublikowano założenia projektu rozporządzenia w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r. Rząd zaproponował, by wskaźnik ten pozostał na poziomie ustawowego minimum.

Będzie kolejny dodatek do emerytury dla matek z rodzin wielodzietnych? Jest wniosek. Zdaniem resortu to ciekawa propozycja

Będzie kolejny dodatek do emerytury dla matek z rodzin wielodzietnych? Jest wniosek. Zdaniem resortu to ciekawa propozycja. Chodzi o kobiety pracujące w gospodarstwach rolnych, które tworzą rodziny wielodzietne.

Ważny termin dla osób urodzonych po 1968 r. Decyzja tylko do końca lipca

Tylko do końca lipca trwa okno transferowe. Osoby, które urodziły się po 1968 r., mogą zdecydować, gdzie ma trafiać część składki emerytalnej – na subkonto w ZUS czy do OFE.

REKLAMA

Nowe wzory dokumentów składanych do ZUS. Zmiana od 1 września 2024 r.

Zmienią się wzory dokumentów składanych do ZUS. Nowe wzory zawiera projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Chodzi m.in. o dostosowanie formularzy do nowych przepisów dotyczących wprowadzenia wcześniejszej emerytury dla nauczycieli.

1500 zł kary za wezwanie karetki w tych przypadkach. Kto zapłaci? Czy powinniśmy się obawiać wezwania pogotowia? Sprawdź.

1500 zł kary za nieuzasadnione wezwanie pogotowia. Kto zapłaci? Czy powinniśmy się obawiać wezwania karetki? Nieuzasadnione wezwanie pogotowia w 2022 roku miało miejsce 2 mln razy.Jak zidentyfikować nagłe pogorszenie zdrowia?

REKLAMA