Pułapki w umowach przedwstępnych – cz. 1

Zadbaj o wszystkie szczegóły

Umowa przedwstępna charakteryzuje się tym, iż strony zobowiązują się w niej do zawarcia w przyszłości umowy przyrzeczonej np. umowy sprzedaży. Standardowo takie umowy zawierane są w obrocie gospodarczym, czy np. przy zakupie mieszkania od dewelopera.

Przy jej zawieraniu należy pamiętać o tym, żeby jej treść zawierała istotne postanowienia, jakie ma zawierać umowa przyrzeczona. W przypadku umowy sprzedaży będzie to określenie przedmiotu sprzedaży, oznaczenie ceny.

Jeżeli zawieramy umowę przedwstępną sprzedaży, należy m.in. zawrzeć ustalenia co do ceny. Nie ma potrzeby wskazywania konkretnej ceny, a wystarczy ograniczyć się do wskazania podstaw do jej ustalenia.

Skutki braku przezorności mogą być fatalne. Umowa przedwstępna, w której nie ustalono ceny sprzedaży, choćby przez wskazanie stabilnych podstaw do jej ustalenia, jest nieważna. Dla stron rodzi to poważne konsekwencje, jako że czynność nieważna nie jest skutecznie dokonana.

Zobacz serwis: Umowy

Wyobraźmy sobie sytuację, że strony zawierają umowę przedwstępną sprzedaży bez wskazania chociażby podstaw do ustalenia ceny. Taka umowa nie powoduje żadnych skutków prawnych, co oznacza że nie będzie można dochodzić ani zawarcia umowy przyrzeczonej, ani nawet odszkodowania.

Brak ustaleń co do ceny lub podstaw jej ustalenia powoduje nieważność umowy przedwstępnej.

Zobacz serwis: W sądzie

Forma umowy

Równie ważna może okazać się forma umowy przedwstępnej. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy dla umowy przyrzeczonej wymagana forma szczególna. Będzie tak w przypadku umów sprzedaży nieruchomości, które muszą być dokonywane w formie aktu notarialnego.

W takim przypadku najbezpieczniej będzie w takiej właśnie formie zawrzeć także umowę przedwstępną. Wtedy bowiem będzie można dochodzić sądownie zawarcia umowy przyrzeczonej. Wyrok uwzględniający żądanie będzie stwierdzał zawarcie umowy przyrzeczonej i zastępował tę umowę (nie będzie konieczności składania dodatkowych oświadczeń woli).

Inaczej będzie jeżeli pomimo wymaganej formy szczególnej dla umowy przyrzeczonej, umowa przedwstępna zostanie sporządzona w formie ustnej lub pisemnej. Wtedy też strona poszkodowana, jeżeli z umowy nie będzie wynikało nic innego, będzie mogła dochodzić odszkodowania tylko w ograniczonym zakresie.

POBIERZ WZÓR: Umowa przedwstępna sprzedaży

Takie skutki są szczególnie niebezpieczne w przypadku zawierania umów zakupu nowego mieszkania. Jeżeli umowa przedwstępna zostanie podpisana w formie pisemnej, to w zasadzie nie ma możliwości, by na deweloperze, gdy już wybuduje mieszkanie, wymusić przeniesienie jego własności.

Jakie konsekwencje może mieć nieuważne czytanie umowy przedwstępnej – czytaj w części drugiej.