REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wyzysk – ważne zmiany jeszcze w 2022 r.

Wioleta Matela-Marszałek
Autorka licznych publikacji o tematyce prawnej
Wyzysk – ważne zmiany jeszcze w 2022 r.
Wyzysk – ważne zmiany jeszcze w 2022 r.
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Modyfikację tzw. wyzysku zakładają przepisy, które wejdą w życie w połowie 2022 r. Na czym polegają zmiany?

Wyzysk w Kodeksie cywilnym

REKLAMA

Instytucja wyzysku została określona w Kodeksie cywilnym. Najogólniej rzecz ujmując z wyzyskiem mamy do czynienia w przypadku rażącej dysproporcji świadczeń obu stron. Chodzi tu o sytuacje, gdy jedna ze stron wykorzystując określone niekorzystne położenie drugiej strony przyjmuje albo zastrzega dla siebie lub dla osoby trzeciej świadczenie, którego wartość w chwili zawarcia umowy przewyższa w rażącym stopniu wartość jej własnego świadczenia. Przepis art. 388 k.c. wymienia tu takie cechy wyzysku jak: przymusowe położenie, niedołęstwo, niedoświadczenie. Druga strona może w tej sytuacji żądać zmniejszenia swego świadczenia lub zwiększenia należnego jej świadczenia, a w wypadku gdy jedno i drugie byłoby nadmiernie utrudnione - unieważnienia umowy.

REKLAMA

„W pierwszej kolejności prawodawca - przy zaistnieniu okoliczności wskazanych w hipotezie art. 388 § 1 k.c. - nakazuje żądanie zmniejszenia swojego świadczenia lub zwiększenia należnego jej świadczenia, a dopiero w sytuacji, w której jedno i drugie byłoby nadmiernie utrudnione, może ona żądać unieważnienia umowy” – podkreślił Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 września 2020 r. (sygn. VI ACa 19/20).

Obecnie uprawnienia te wygasają z upływem lat dwóch od dnia zawarcia umowy.

Modyfikację tzw. wyzysku zakładają przepisy ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw.

Wyzysk - skąd potrzeba zmian?

Ministerstwo Sprawiedliwości zwraca uwagę na praktyki rynkowe, które polegają na zawieraniu umów analogicznych do wyzysku, które jednak formalnie nie mieszczą się w zakresie zastosowania tej instytucji. Do najpowszechniejszych można zaliczyć m.in. nakłanianie osób starszych do nabywania rzeczy codziennego użytku po zawyżonych cenach.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Wyzysk - co się zmieni w 2022 r.?

Po pierwsze dotychczasowe przesłanki wyzysku (przymusowe położenie, niedołęstwo, niedoświadczenie) zostaną rozszerzone o dodatkową w postaci „braku dostatecznego rozeznania drugiej strony co do przedmiotu umowy”.

REKLAMA

„Brak dostatecznego rozeznania odzwierciedla brak wiedzy niezbędnej do odpowiedzialnego rozważenia celowości i skutków zawarcia proponowanej umowy. Wprowadzenie tak określonej przesłanki nie wiąże się natomiast z całkowitym zwolnieniem z konieczności dokonania, choćby wstępnej, orientacji co do przedmiotu umowy. Przesłanka ta nie zawiera elementu oceny, zwłaszcza nie odnosi się do winy (jak np. lekkomyślność lub niedbalstwo). Jako taka powinna być łatwa do stwierdzenia w razie sporu. Nie budzi wątpliwości, że to kontrahent ma za zadanie przedstawić drugiej stronie wszelkie informacje, dotyczące przedmiotu umowy, praw i obowiązków wynikających z jej zawarcia, w sposób umożliwiający świadome powzięcie decyzji. Do wyzysku w oparciu o tę przesłankę może zatem dojść w sytuacji, gdy wyzyskujący jest świadomy, że druga ze stron nie posiada wiedzy niezbędnej do oceny swojej sytuacji po zawarciu danej umowy i wykorzystuje to dla osiągnięcia nieuzasadnionych korzyści dla siebie lub dla osoby trzeciej. Tym samym nie każdy brak rozeznania będzie uzasadniał stwierdzenie, że doszło do wyzysku. Powołanie się na tę okoliczność nie skutkuje jej automatycznym uwzględnieniem. Postępowanie dowodowe będzie się skupiało na wykazaniu przez pokrzywdzonego niewspółmierności świadczenia, że nie posiadał dostatecznej wiedzy, aby rozeznać się w swojej sytuacji i skutkach zawarcia umowy, przy jednoczesnym przedstawieniu dowodów na to, że kontrahent miał tego świadomość oraz że niewspółmierność świadczeń ma charakter rażący” – wskazano w uzasadnieniu do ustawy na etapie jej projektowania.

Po drugie, pozycja pokrzywdzonego zostanie wzmocniona przez wprowadzenie domniemania. Polega ono na tym, że gdy wartość świadczenia jednej ze stron w chwili zawarcia umowy przewyższa co najmniej dwukrotnie wartość świadczenia wzajemnego, domniemywa się, że przewyższa je w stopniu rażącym,

Po trzecie, strona pokrzywdzona będzie miała wybór: żądania zmniejszenia swojego świadczenia lub zwiększenia należnego jej świadczenia, bądź unieważnienia umowy.

Po czwarte, zostanie wydłużony termin do skorzystania z uprawnień wynikających z uwagi na zawarcie umowy w warunkach wyzysku z dwóch do trzech lat od dnia zawarcia umowy. Jeżeli stroną umowy jest konsument, to termin ten zostanie wydłużony do sześciu lat.

Od kiedy nowe przepisy?

Ważne! Nowe przepisy wejdą w życie 30 czerwca 2022 r.

Do umów zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy będą miały zastosowanie przepisy dotychczasowe.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2459).

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Płaca minimalna wzrośnie najwyżej o 5 proc. Premier Tusk: w żadnym wypadku nie będzie to wyższy skok

Płaca minimalna wzrośnie najwyżej o 5 proc. - Płaca minimalna będzie podniesiona o tyle, co wymaga ustawa w związku z inflacją, czyli blisko 5 proc., w żadnym wypadku nie będzie to wyższy skok - powiedział premier Donald Tusk. Podkreślił, że w tej chwili państwo musi zadbać o bezpieczeństwo szczególnie małych i średnich firm.

Wybory do europarlamentu 2024. Kalendarium wyborcze

4 czerwca upływa ważny termin dla wyborców przebywających za granicą, a 6 czerwca 2024 r. dla tych, którzy chcą zagłosować poza miejscem zamieszkania. O jakich jeszcze terminach warto pamiętać?

Rozporządzenie eIDAS2 obowiązuje od 20 maja 2024 r. Co zmieni? Kiedy praktyczne wdrożenie tych przepisów?

W dniu 20 maja 2024 r. w życie weszło tzw. rozporządzenie eIDAS2 ustanawiające Europejskie Ramy Tożsamości Cyfrowej. Nowelizacja przyjęta przez Parlament Europejski, a następnie Radę Unii Europejskiej rozszerza i dostosowuje do aktualnych realiów zakres pierwotnego aktu obowiązującego od blisko 10 lat. W jaki sposób wdrożone zmiany wpłyną na cyfrową dojrzałość Polski i kiedy należy spodziewać się ich pierwszych efektów?

Pigułka "dzień po" - wykaz aptek [mapa interaktywna]

Narodowy Fundusz Zdrowia opublikował mapę aptek, z którymi podpisał umowę na realizację pilotażu usług farmaceuty w zakresie antykoncepcji awaryjnej - pigułka "dzień po". Wykaz jest aktualizowany we wszystkie dni robocze.

REKLAMA

Jak wnioskować o emeryturę

Jak złożyć wniosek o emeryturę? Jakie dokumenty wypełnić? Ile się czeka na decyzję? Podpowiadamy. 

MRiRW: Zmiany w Zielonym Ładzie wchodzą w życie 25 maja 2024 r.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi informuje, że 25 maja 2024 r. wchodzi w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady, wprowadzające zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej, które dotyczą Zielonego Ładu. Rozporządzenie to zostało opublikowane 24 maja 2024 r. w Dzienniku Urzędowym UE.

Czy religia i etyka wliczane są do średniej? Zakończenie roku szkolnego 2024/25

Jak to jest z religią na świadectwie? Czy wliczana jest do średniej z ocen? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

2121 zł brutto miesięcznie, przez 3 kolejne miesiące, na 1 pracownika. Warszawski ratusz ogłasza pomoc dla kupców z Marywilskiej 44

2121 zł brutto miesięcznie, przez 3 kolejne miesiące, na 1 pracownika. Warszawski ratusz rozpoczyna realizację projektu pilotażowego "Odbuduj swoją przyszłość". Adresatami programu są pracodawcy oraz pracownicy, którzy utracili swoje miejsca pracy w wyniku pożaru centrum przy ul. Marywilskiej 44.

REKLAMA

Tragedia w Raciborzu. Pobita i zgwałcona 46-latka nie żyje. 26-latce i 37-latkowi grozi dożywocie

We wtorek wieczorem, dyżurny raciborskiej komendy odebrał zgłoszenie o znalezieniu zwłok kobiety na ulicy Nowomiejskiej w Raciborzu, przy rzece Odrze. Policjanci, którzy pojechali na miejsce, ustalili, że to ciało 46-latki, która przebywała w Raciborzu od kilku miesięcy.

Świadectwo z czerwonym paskiem 2024 r. Jaka średnia? Czy można mieć na świadectwie 3?

Jaką średnią ocen trzeba mieć, aby uzyskać świadectwo z czerwonym paskiem? Czy religia wlicza się do średniej? Jaką trzeba mieć ocenę z zachowania? 

REKLAMA