Co to jest mediacja?

Mediacja, w odróżnieniu od postępowania pojednawczego, które ma miejsce wyłącznie przed wniesieniem pozwu lub wniosku do sądu, może być przeprowadzona także w trakcie postępowania. Ma ona za zadanie doprowadzić do zawarcia ugody między Tobą a Twoim przeciwnikiem. Mediacja może zostać podjęta na podstawie umowy stron albo postanowienia sądu. Nawet w tym ostatnim wypadku jest ona jednak dobrowolna, w związku z czym sprzeciw Twój lub Twojego przeciwnika uniemożliwi przeprowadzenie mediacji (por. art. 183¹, 777 Kodeksu postępowania cywilnego).

Augustyn wniósł przeciwko kontrahentowi pozew o zapłatę za wykonane usługi. Sąd na pierwszej rozprawie nie skierował sprawy do mediacji. W dalszym toku postępowania mediacja nadal będzie możliwa, o ile zgodnie wystąpią o to Augustyn i jego kontrahent.

Jak wygląda mediacja?

Postępowanie mediacyjne prowadzi bezstronny mediator, którym nie może być czynny zawodowo sędzia. Ważne, żebyś wiedział, że postępowanie mediacyjne jest niejawne dla osób postronnych, a sam mediator ma obowiązek zachować w tajemnicy to, czego dowiedział się prowadząc mediację. Mediacja może trwać miesiąc, chyba że wraz z pozostałymi stronami postępowania złożysz wniosek o przedłużenie okresu mediacji. Mediacja kończy się zawarciem ugody. Należy również wiedzieć, że gdy mediacja się nie powiedzie, nie można w toku dalszego postępowania przed sądem powoływać się na ustępstwa lub propozycje ugodowe poczynione przez strony w trakcie mediacji (por. art. 183² 183⁴, 183¹⁰ Kodeksu postępowania cywilnego).

Zobacz: Co grozi pozwanemu za niestawienie się na rozprawie sądowej?

Czy ugoda zawarta przed mediatorem wymaga zatwierdzenia przez sąd?

Co do zasady ugoda zawarta przed mediatorem jest uznawana za tytuł egzekucyjny, w związku z czym w celu wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie jest konieczne jej wcześniejsze zatwierdzenie przez sąd, jak to ma miejsce w przypadku postępowania pojednawczego. Dotyczy to jednak tylko takich ugód, które nadają się do egzekucji (np. do egzekucji nie będzie nadawać się ugoda, w ramach której pozwany wyłącznie zobowiązał się do przeproszenia powoda za naruszenie jego dóbr osobistych).

Ugoda zawarta przed mediatorem będzie podlegać jednak zatwierdzeniu przez sąd w toku postępowania egzekucyjnego poprzez nadanie jej klauzuli wykonalności, bowiem przed nadaniem owej klauzuli sąd będzie zobowiązany do zbadania, czy ugoda zawarta przed mediatorem nie jest sprzeczna z prawem lub z zasadami współżycia społecznego, nie zmierza do obejścia prawa, nie jest niezrozumiała lub czy nie zawiera sprzeczności (por. art. 183¹⁴, 777 k.p.c.).

Jeżeli jednak chcesz, aby sąd od razu zatwierdził zawartą przez Ciebie z przeciwnikiem ugodę, musisz złożyć wniosek o przeprowadzenie przez sąd postępowania co do zatwierdzenia ugody zawartej przed mediatorem.

Po jej zatwierdzeniu ugoda taka będzie miała od razu moc prawną ugody zawartej przed sądem. Zatwierdzenia w taki sposób wymaga również ugoda, która nie nadaje się do egzekucji (por. art. 183¹⁴, 183¹⁵ k.p.c.).

Zobacz serwis: Mediacja

Tekst pochodzi z poradnika wydanego przez Ministerstwo Sprawiedliwości: "Obywatel w postępowaniu cywilnym" współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.