Kategorie

Kto wydaje postanowienie o tymczasowym aresztowaniu?

W postępowaniu przygotowawczym sąd orzeka nie sam z siebie – a wyłącznie na pisemny wniosek prokuratora.
Zastosowanie tymczasowego aresztowania zawsze należy do sądu, niezależnie od tego czy postępowania karne jest na etapie postępowania przygotowawczego czy też na etapie postępowania sądowego. Jak powinno “wyglądać” postanowienie o tymczasowym aresztowaniu danej osoby?

Kto wydaje postanowienie i wobec kogo?

Zgodnie z powyższą uwagą – o tymczasowym aresztowaniu zawsze orzeka sąd. W przypadku postępowania sądowego orzeka sąd prowadzący sprawę, zaś w przypadku postępowania przygotowawczego – sąd rejonowy właściwy dla miejsca prowadzenia sprawy. Wyjątkowo w razie sytuacji niecierpiącej zwłoki może to też być inny sąd rejonowy. Naturalnie w postępowaniu przygotowawczym sąd orzeka nie sam z siebie – a wyłącznie na pisemny wniosek prokuratora.

Należy przypomnieć, iż decyzja o stosowaniu środków zapobiegawczych w ogóle (w tym tymczasowego aresztu) może zapaść tylko w stosunku do osoby podejrzanego lub oskarżonego.

Wymogi formalne postanowienia sądu

Zgodnie z treścią przepisu art. 251 Kodeksu postępowania karnego postanowienie sądu w przedmiocie rozpoznania wniosku o stosowanie środka zapobiegawczego (w tym tymczasowego aresztowania) musi zawierać:

- datę wydania postanowienia oraz jego sygnaturę

- oznaczanie Sądu, który wydał dane postanowienie oraz jego skład osobowy

- osobę, wobec której środek się stosuje (jej dane personalne)

- zarzucany czyn wraz z kwalifikacją prawną

- podstawę prawną stosowania środka (czyli “pokazanie” na podstawie jakiej przesłanki stosowany jest dany środek zapobiegawczy)

- oznaczenie czasu trwania środka zapobiegawczego (w razie jego orzeczenia)

Należy dodać, iż obok wskazanych wyżej elementów – swoistej sentencji – postanowienie sądu musi również zawierać uzasadnienie. Oznacza to, że sąd musi “wytłumaczyć” powody swojej decyzji.

Zgodnie z art. 251 § 3 KPK sąd musi zatem przedstawić dowody świadczące o prawdopodobieństwie popełnienia przez oskarżonego przestępstwa, wytłumaczyć przyjętą podstawę stosowania środka zapobiegawczego i to, dlaczego uważa jego stosowanie za konieczne.

Sąd aresztuje tymczasowo Katarzynę S., bo próbowała przekonać nieprzesłuchanego jeszcze przez prokuraturę świadka do fałszywych zeznań, czyli próbowała mataczyć.

Reklama

Sąd musi tę sytuację w uzasadnieniu opisać i wskazać wyraźnie, że rodzi ona obawę podobnych zachowań. Dodatkowo sąd musi uzasadnić dlaczego tylko areszt, a nie np. dozór mogą zapobiec jej zachowaniom (np. z uwagi na to, że ten świadek jest sąsiadem)

W praktyce zdarza się, iż lakoniczne tłumaczenia sądów, czy też uzasadnienia oparte na powielaniu pewnych jedynie kodeksowych zwrotów (zamiast “konkretów”) są przedmiotem skutecznego zaskarżenia przez tymczasowo aresztowanego bądź jego obrońcę.

Zobacz: Jakie są rodzaje środków zapobiegawczych?


Zaskarżenie postanowienia sądu

Postanowienie o stosowaniu (lub nie) środka zapobiegawczego jest zaskarżalne w drodze zażalenia, które można złożyć w terminie 7 dni od ogłoszenia postanowienia.

Zażalenie to składa się do sądu wyższej instancji, ale zawsze za pośrednictwem sądu, który wydał zaskarżone postanowienie. Zażalenie to jest bezpłatne i przysługuje stronom postępowania (tj. zarówno oskarżonemu/podejrzanemu i jego obrońcy, jak i prokuratorowi)

Reklama

Trzeba też dodać, że ustawodawca polski po latach funkcjonowania KPK wreszcie dostrzegł poważną lukę polegającą na tym, iż jeżeli sąd pierwszej instancji nie zastosował środka zapobiegawczego (albo zastosował środek inny niż chciał wnioskodawca), a następnie zażalenie wnioskodawcy uwzględnił sąd odwoławczy – podejrzany lub oskarżony nie miał na to środka zaskarżenia.

Prokurator żądał dla Katarzyny S. zastosowania tymczasowego aresztu. Sąd rejonowy odmówił w postanowieniu. Na to postanowienie zażalenie złożył prokurator. Zażalenie prokuratora uwzględnił sąd odwoławczy – zastosował tymczasowe aresztowanie. Katarzynie S. nie przysługiwało wówczas zażalenie.

Na szczęście, jak już to było wspomniane, polski ustawodawca naprawił ten “drobny” mankament procedury karnej i od 22 marca 2011 r. (a więc 14 lat od uchwalenia obecnego kodeksu) wprowadził nową treść do art. 426 § 2 KPK. 

Zgodnie z nową treścią wyżej wskazanego przepisu: “od postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wydanego na skutek zażalenia, a także od wydanego w toku postępowania odwoławczego postanowień postanowienia o przeprowadzeniu obserwacji w zakładzie leczniczym, o zastosowaniu środka zapobiegawczego oraz lub nałożeniu kary porządkowej przysługuje zażalenie do innego równorzędnego składu sądu odwoławczego”

Reasumując, w obecnej sytuacji prawnej – w podanym przykładzie Pani Katarzynie S. przysługiwałoby prawo zażalenia się na postanowienie sądu odwoławczego o zastosowaniu wobec niej tymczasowego aresztu (od pierwszej takiej decyzji w sprawie).

Zobacz serwis: Sprawy karne

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Gdzie zrealizowano najwięcej bonów turystycznych? [AUDIO]

    W województwie mazowieckim aktywowano ponad 241 tys. bonów turystycznych i dokonano płatności na kwotę przeszło 65 mln zł. To najwięcej w Polsce.

    Abonament RTV w 2022 r. - stawki

    Stawki opłat za abonament RTV w 2022 r. nie ulegną zmianie. Tak wynika z nowego rozporządzenia KRRiT.

    Unieważnienie małżeństwa z powodu choroby psychicznej

    Unieważnienie małżeństwa to instytucja uregulowana w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, polegająca na unieważnieniu ślubu cywilnego.

    Wzrosła liczba dzieci zmuszonych do pracy [RAPORT]

    Liczba dzieci zmuszonych do pracy wzrosła po raz pierwszy od dwóch dekad. Tak wynika z raportu opublikowanego przez UNICEF i Międzynarodową Organizację Pracy.

    Jakie obostrzenia na wakacje 2021 r.?

    Jakie obostrzenia przewidziano na wakacje w 2021 r. Co z hotelami i obiektami kultury?

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci. Po przedłużonym lockdownie i związanych z pandemią obostrzeniach zbliżające się lato 2021 jest jednym z najbardziej wyczekiwanych okresów od kilku lat. Mimo że w ubiegłym roku zmuszeni byliśmy zmienić wiele wakacyjnych planów podróży (według badań CBOS zrobiła to ponad jedna trzecia z nas[1]), część rodaków wybrała się na wypoczynek – w kraju lub za granicą. Spora część z nas urlop planuje również w nadchodzących miesiącach. Czy jesteśmy teraz skłonni bardziej zadbać o swoje bezpieczeństwo podczas wyjazdów i jakie mamy w tym zakresie priorytety?

    Alimenty, kredyty, koszty sądowe - jakie długi w 2021 r.?

    Wartość nieopłaconych w terminie bieżących rachunków, alimentów czy kosztów sądowych oraz rat kredytów po I kwartale 2021 r. wynosi prawie 80 mld zł.

    Dr Anna Stasiak-Apelska: Hejt jest wszechobecny

    „Hejtowanie w Internecie ma negatywne i poważne konsekwencje dla obydwu stron” – przekonuje dr Anna Stasiak-Apelska – radca prawny.

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów w 2021 r.?

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów od września 2021 r. - to zmiany, które poparła senacka komisja ustawodawcza.

    Senat za zasiłkiem pogrzebowym dla nowej grupy uprawnionych

    Zasiłek pogrzebowy miałby przysługiwać nowej grupie uprawnionych. Senackie komisje poparły projekt, zakładający wsparcie rodziców dziecka martwo urodzonego, którego płci nie da się ustalić..

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii [BADANIE]

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii - badanie wykazało, że cudzoziemcy chętnie przedłużają pobyt i pracę w Polsce na czas pandemii. Pojawia się jednak pytanie - co potem?

    Czy konsumenci rozróżniają oryginalne i podrobione towary?

    Konsumenci nadal mają trudności z rozróżnieniem towarów oryginalnych i podrobionych. Na problem zwraca uwagę Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.

    Prawnik do porodu? Pomocy szukamy nie tylko przy rozwodzie

    Prawnik do porodu czy mediator to coraz częstsze oczekiwania osób szukających pomocy prawnej. Prawnicy rodzinni zajmują się już nie tylko rozwodami czy alimentami.

    Świadczenia rodzinne bez zmian przynajmniej do 2024 r.?

    Świadczenia rodzinne zostaną utrzymane na dotychczasowym poziomie. Dotyczy to zarówno kryteriów, jak i kwot. Tak wynika z propozycji Rady Ministrów.

    Kiedy jest Dzień Ojca w 2021 r.?

    Dzień Ojca w Polsce będziemy obchodzić 23 czerwca 2021 r. To dobry moment na poznanie praw taty w pracy.

    Świadczenie wyrównawcze - zmiany od czerwca 2021 r. [AUDIO]

    Świadczenie wyrównawcze od 1 czerwca 2021 r. przysługuje również wtedy, gdy działacz opozycji komunistycznej ma przyznaną rentę rodzinną.

    Kiedy dziecko może jechać z przodu i kiedy bez fotelika?

    Jak do jazdy dzieci w przodzie oraz do jazdy bez fotelika odnosi się prawo o ruchu drogowym? Oto aktualne zasady.

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym?

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym? Na to pytanie odpowie Sąd Najwyższy.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r. zostały w określonych przypadkach złagodzone. Co zmieniło nowe rozporządzenie?

    Mecenas Pruszyńska: Rolą mediacji jest wygaszanie konfliktu

    „Mediacje sprawdzają się zarówno w prawie gospodarczym, jak i cywilnym” – przekonuje radca prawny Iwona Pruszyńska.

    Alimenty natychmiastowe a dłużnicy alimentacyjni

    Alimenty natychmiastowe to rozwiązanie zaproponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Czy po wprowadzeniu przepisów zaległości dłużników wzrosną?

    Obostrzenia czerwiec 2021

    Obostrzenia na czerwiec 2021 r. przedstawił podczas konferencji prasowej minister zdrowia Adam Niedzielski. Co z weselami?

    Rekrutacja przez sztuczną inteligencję oczami kandydatów [BADANIE]

    Rekrutacja z wykorzystaniem sztucznej inteligencji? Dla większości kandydatów nie stanowiłoby to problemu. Tak wynika z badania przeprowadzonego przez Pracuj.pl.

    Jak założyć Internetowe Konto Pacjenta?

    Jak założyć Internetowe Konto Pacjenta dla siebie i dla dziecka? Co daje posiadanie takiego konta?

    Polski Ład - emeryci stracą czy zyskają na zmianach?

    Ci, którzy dziś otrzymują ponad 5 tys. zł brutto miesięcznie, stracą na nowym systemie podatkowym. Emeryci jednak jako całość to jedna z tych grup, które na Polskim Ładzie skorzystają najwięcej.