Różnica między wyborami do Sejmu i do Senatu

Pomimo iż wybory do obu izb parlamentu w Polsce  odbywają się jednocześnie, rządzą się one innymi zasadami.

W Ordynacji wyborczej do Sejmu i Senatu, wyodrębniono przepisy wspólne- dotyczące wyborów tak posłów jak i senatorów oraz przepisy szczególne dla wyborów do Sejmu RP i dla wyborów do Senatu RP.

Zasada równości

Po pierwsze wybory do Sejmu są równe , co oznacza że każdy wyborca dysponuje jednym głosem(równość formalna) a siła głosu każdego wyborcy jest równa(równość materialna). Zasada równości materialnej nie obowiązuje w przypadku wyborów do Senatu, bowiem w okręgu wyborczym, którym jest województwo lub jego część, zwykłą większością głosów wybiera się od 2 do 4 senatorów. W rezultacie siła głosów wyborczych w poszczególnych okręgach wyborczych nie jest równa.

Zobacz również: Wybory parlamentarne

Zasada proporcjonalności i większości względnej

Proporcjonalny sposób rozdziału mandatów, obowiązujący w wyborach do Sejmu, polega na rozdziale mandatów odpowiednio do liczby głosów zebranych przez poszczególne partie. Zapewnia on szerszą reprezentację partiom politycznym, w odróżnieniu od systemu większościowego( obowiązującego w wyborach do Senatu) gdzie panuje zasada „zwycięzca bierze wszystko”.

Zasada większości względnej oznacza, iż mandaty senatorskie otrzymują kandydaci którzy uzyskali kolejno największą liczbę głosów. Nie ma tutaj list kandydatów, głosujemy na konkretnych kandydatów, którzy rywalizują ze sobą. Wyborca głosując stawia znak „x” w kratce z lewej strony nazwisk tylu osób, ilu senatorów jest wybieranych w okręgu (od 2 do 4).

W wyborach do Sejmu głosujemy na listy okręgowe, zawierające spis nazwisk kandydatów, w kolejności ustalonej przez komitet wyborczy. Tutaj każdy wyborca dysponuje jednym głosem i może głosować tylko na jedną listę, co czyni stawiając znak „X” w kratce z lewej strony nazwiska jednego z kandydatów popieranej listy. Wyborca dokonuje zatem wyboru politycznego opowiadając się za danym komitetem wyborczym( z reguły partia polityczną)jak również określa swoje preferencje personalne, poprzez wskazanie pierwszeństwa obranego kandydata do uzyskania mandatu. Dzięki temu szansę dostania się do Sejmu z danej listy mają wyłącznie kandydaci, którzy uzyskali największe poparcie w ramach swoich list. Duże znaczenie ma tutaj również system przeliczania głosów na mandaty.